gezondheid en wetenschap

Chronische pijn

Wat is het?

Doorgaans spreekt men van chronische pijn als de pijn langer dan 3 maanden aanhoudt of wanneer de pijn langer duurt dan normaal nodig is voor de genezing van een letsel. Pijn wordt meestal opgedeeld in verschillende types:
- pijn ten gevolge van weefselbeschadiging, waarbij het zenuwstelsel nog intact is. Dit is bijvoorbeeld het geval bij pijn die je voelt wanneer je in je vinger hebt gesneden.
- zenuwpijn ontstaat na schade aan of veranderingen in het zenuwstelsel zelf. Zenuwpijn wordt nog eens opgedeeld in zenuwschade en schade in de hersenen en het ruggenmerg (centraal).
- het chronisch pijnsyndroom waarbij de overheersende klacht een aanhoudende en ernstige pijn is die niet volledig door een lichamelijke aandoening kan worden verklaard. Deze pijn komt vaak voor in combinatie met emotionele, innerlijke conflicten of psychosociale problemen.
- men spreekt van idiopathische pijn (pijn van onbekende oorzaak) als er geen schade aan zenuwen of weefsels wordt vastgesteld, of als men niet voldoet aan de criteria van het chronisch pijnsyndroom. De meest voorkomende vorm van idiopathische pijn is fibromyalgie. Fibromyalgie kent echter eigen criteria en een eigen aanpak. Het bepalen van het type pijn is erg belangrijk voor de keuze van de uiteindelijke behandeling.

Hoe vaak komt het voor?

Exacte cijfers zijn niet gekend. Naar schatting zouden zo’n 200 000 Belgen aan een vorm van chronische pijn lijden.

Hoe kun je het herkennen?

Als dezelfde pijn langer dan 3 maanden aanhoudt, dan kun je stellen dat er een vorm van chronische pijn is.

Hoe stelt je arts de aandoening vast?

Eerst zal je arts je vragen stellen en onderzoeken om na te gaan aan welk type pijn je lijdt en om een diagnose te kunnen stellen. Hij zal ook achterhalen of er factoren zijn die de pijn kunnen beïnvloeden. Het kan dus zijn dat hij enkele tests uitvoert en je eventueel doorverwijst. 

Wat kun je zelf doen?

De behandeling van chronische pijn is moeilijk en complex. Het is meestal een lange zoektocht naar de beste aanpak.
De behandeling vergt heel wat discipline van jezelf en behoorlijk wat zelfkennis. Een standvastig streven naar een gezonde leefstijl met evenwichtige voeding en beweging is hierbij heel belangrijk.
De hoeksteen van een geslaagde behandeling is de feedback die jij geeft aan je arts. Daarom is het mogelijk dat hij je vraagt om een dagboek bij te houden.
Deelnemen aan een gespreksgroep kan een gunstig effect hebben op de pijn. Laat je omringen door hulpverleners in wie je vertrouwen hebt.
Er bestaan veel onderzoeken, therapeuten, medicijnen en andere behandelingen voor chronische pijn. Het is van het allergrootste belangrijk dat je jezelf in dit doolhof laat begeleiden. Samen met je huisarts kun je op zoek gaan naar wat voor jou de beste aanpak is.

Wat kan je arts doen?

Chronische pijn behandelen is maatwerk, en verschilt van individu tot individu. De behandeling wordt bepaald op basis van het type pijn. Het wegnemen van de oorzaak is uiteraard de meest doeltreffende behandeling, maar dat is niet altijd mogelijk.
Vaak is de behandeling voornamelijk gericht op pijnbestrijding. Doorgaans wordt medicatie voorgeschreven. Stapsgewijs wordt gezocht naar het middel met het meeste effect.
Veelgebruikte producten zijn paracetamol en ontstekingsremmers zoals ibuprofen, diclofenac en naproxen. Een volgende stap zijn milde tot sterke opioïden (afgeleiden van morfine). Ook antidepressiva kunnen een pijnstillend effect hebben, voornamelijk bij zenuwpijn. Hierbij is de dosis meestal lager dan de werkzame dosis bij depressie. Anti-epileptica (geneesmiddelen gebruikt bij epilepsie) kunnen werkzaam zijn bij pijn veroorzaakt door het herpesvirus (pijn na zona of gordelroos) en bij zenuwpijn bij diabetespatiënten.
Regelmatig worden plaatselijke injecties met lokale verdovingsmiddelen voorgesteld, soms met matig succes. Ze kunnen wel helpen in geval van spierkrampen. 
Ook behandelingsopties zonder medicatie kunnen overwogen worden:
- psychotherapie: individueel of in groep, om het mechanisme van de pijn in kaart te brengen.
- kinesitherapie: bij pijn door weefselbeschadiging.
- transcutane elektrische zenuwstimulatie (ENS) waarbij elektroden op of in de buurt van de pijnzone worden geplaatst: deze techniek wordt voornamelijk toegepast bij spier- en gewrichtspijnen zoals artritis, artrose en fibromyalgie, en werkt vooral in een vroeg stadium van het pijnsyndroom.
- acupunctuur werkt in sommige gevallen, bij migraine en spanningshoofdpijn.
- ruggenmergstimulatie: door middel van elektroden worden bepaalde zenuwcellen in het ruggenmerg gestimuleerd.

Bronnen

www.ebmpracticenet.be
www.bcfi.be
www.vlaamsepijnliga.be


Verschenen op 06/12/2013

Bedankt voor je feedback!

Nieuwsbrief

Vul je emailadres in om onze nieuwsbrief te ontvangen.

icoontje van envelop bij invulvelden voor nieuwsbrief