gezondheid en wetenschap

Overslaande hartslag (ventriculaire extrasystolen)

Wat is het?

Ons hart bestaat uit 2 voorkamers en 2 kamers. Een hartkamer wordt een ventrikel genoemd. Bij samentrekken van de linkerhartkamer wordt het bloed uit het hart in de hoofdslagader (aorta) gepompt. Een overslaande hartslag of ventriculaire extrasystole is een extra samentrekking (systole) van de hartkamer (ventrikel), gevolgd door een pauze. De extra hartslag komt volgens het normale hartritme te vroeg, en door de pauze komt de volgende hartslag dan te laat. Het aantal slagen per minuut blijft wel gelijk. Af en toe een overslaande hartslag in een verder normaal hart is doorgaans een banaal verschijnsel. Het kan uitgelokt worden door gebrek aan slaap, stress, overmatig gebruik van koffie of alcohol, roken, druggebruik (vooral de amfetamines zoals speed of xtc), cafeïnehoudende energiedranken of als bijwerking van bepaalde geneesmiddelen. Het kan echter ook een teken zijn van een onderliggende, ernstige hartaandoening zoals een vernauwing van de kroonslagaders, een hartinfarct, een ziekte van de hartspier of hartfalen. In dat geval gaat het om voorlopers van ernstige hartritmestoornissen.

Hoe vaak komt het voor?

Een overslaande hartslag komt voor bij ongeveer de helft van alle gezonde volwassenen, en frequenter bij mensen met een hartziekte.

Hoe kun je het herkennen?

Overslaande hartslagen word je dikwijls niet gewaar. Men vindt ze dan toevallig bij een hartonderzoek, zoals voor een ingreep of bij medisch sportonderzoek. Soms treden ze ook alleen maar op bij zware inspanningen, of juist tijdens rust na een training. Frequent overslaan kan klachten geven zoals hartkloppingen en allerlei ‘rare’ gewaarwordingen op de borst, zoals het gevoel dat het hart eruit zal springen of het gevoel van overslaan van de hartslag. Bij onderliggende hartaandoeningen staan de symptomen ervan meestal op de voorgrond: pijn op de borst bij inspanning, snel optredende vermoeidheid, kortademigheid, vocht in voeten en benen (oedeem), niet meer kunnen platliggen in bed, neiging tot flauwvallen

Hoe stelt je arts de aandoening vast?

De diagnose is gebaseerd op de aard van de klachten, het beluisteren van het hart en het hartfilmpje (ECG). Aanvullend gebeurt ook een routine bloedonderzoek. Bij vaststellen van een overslaande hartslag zal de arts steeds proberen om de oorzaak te vinden. Hij zal je uitgebreid vragen stellen: of er in je dagelijkse gewoonten uitlokkende factoren aanwezig zijn (overdreven koffie- of alcoholgebruik, druggebruik, stress, roken e.d.) en welke geneesmiddelen je inneemt.
Vermoedt hij een onderliggende hartziekte, dan zal hij je altijd verwijzen naar een cardioloog voor verder onderzoek: een echografie van het hart, een inspannings-ECG en een Holteronderzoek (ECG-registratie gedurende 24 uur). Zo nodig gebeurt ook een onderzoek van de kroonslagaders (een coronarografie).

Wat kun je zelf doen?

Probeer een goed beeld te krijgen van de aard van je klachten. Noteer wanneer je de hartkloppingen voelt, bij rust of juist tijdens inspanning. Neem gedurende 1 minuut je pols en tel daarbij ook het aantal onregelmatige slagen. Let erop of de extra slagen eenmalig zijn, dan wel of er verschillende na elkaar optreden. Stop met roken, alcohol, druggebruik, koffie, thee en cafeïnehoudende energiedranken. Probeer een oplossing te vinden voor de oorzaken van stress in je leven. Zorg dat je voldoende slaapt. Kijk of hiermee je klachten verdwijnen. Is dit niet het geval, raadpleeg dan je arts.

Wat kan je arts doen?

Zeldzame overslaande hartslagen bij mensen met een gezond hart hoeven niet behandeld te worden. Je arts zal je dan ook geruststellen. Ervaar je het toch als hinderlijk, dan krijg je een bètablokker voorgeschreven. Dat is een geneesmiddel dat de hartslag vertraagt en het aantal onregelmatige slagen vermindert. Bètablokkers mogen niet gebruikt worden bij mensen die van nature of door training al een trage hartslag hebben. Er bestaan er kortwerkende voor tijdelijk gebruik, en langwerkende voor meer langdurige inname. Helpen ze onvoldoende, dan worden geneesmiddelen voorgeschreven specifiek voor hartritmestoornissen. Dat gebeurt bij voorkeur door de specialist. In een beperkt aantal gevallen kan een ablatie overwogen worden. Dat is een ingreep waarbij zenuwcellen in de spier van de hartkamer via een katheter worden verbrand.
De arts zal uiteraard onderliggende hartziekten zoals vernauwde kroonslagaders en hartfalen behandelen.

Bronnen

www.ebmpracticenet.be
www.thuisarts.nl - zoeken op 'extrasystole'

verschenen op 07/10/2015

Bedankt voor je feedback!

Nieuwsbrief

Vul je emailadres in om onze nieuwsbrief te ontvangen.

icoontje van envelop bij invulvelden voor nieuwsbrief