Migraine

Wat is het? 

Migraine is een vorm van hoofdpijn met tussentijdse aanvallen. De oorzaak is niet helemaal duidelijk. Erfelijke factoren spelen zeker een rol. Je hebt twee soorten:
- migraine met aura waarbij bepaalde symptomen zoals gezichtsstoornissen, voosheid, tintelingen, spraakstoornissen, misselijkheid en braken de migraineaanval voorafgaan,
- migraine zonder aura waarbij de migrainehoofdpijn onmiddellijk begint zonder voorafgaande symptomen.
Migrainehoofdpijn geeft meestal kloppende hoofdpijn aan één kant van het hoofd en je verdraagt vaak geen licht. Sommige factoren kunnen een migraineaanval uitlokken: slaapstoornissen, te lage suikerspiegel, maandstonden, stress, koffie, smaakversterkers en alcohol. 

Hoe vaak komt het voor? 

Migraine komt voor bij ongeveer 10% van de bevolking, vooral in de actieve beroepsbevolking. Vrouwen lijden driemaal vaker aan migraine dan mannen. Van alle migraineaanvallen is de vorm zonder aura de meest voorkomende (85%); migraine met aura komt voor bij 15%. 

Hoe kun je het herkennen? 

Bij migraine met aura kun je, voor de hoofdpijn begint, volgende klachten hebben:
- het wegvallen van een deel van het gezichtsveld,
- oogflikkeringen,
- spraakstoornissen,
- een onprettig prikkelend of tintelend gevoel in (een van) de ledematen,
- misselijkheid en braken,
- last hebben van licht.
Daarna steekt de meestal kloppende hoofdpijn op, al dan niet hevig, meestal aan één zijde van je hoofd. De bovenstaande klachten zoals lichtschuwheid, misselijkheid en braken kunnen ook tijdens de hoofdpijn voorkomen.
Er is 93% kans dat je aan migraine lijdt als je op twee van volgende vragen ‘ja’ antwoordt:
- Heb je last van het licht als je hoofdpijn hebt?
- Heeft de hoofdpijn je dagelijkse activiteiten ten minste een dag in de laatste drie maanden beperkt?
- Ben je misselijk of heb je maaglast wanneer je hoofdpijn hebt? 

Hoe stelt je arts de aandoening vast? 

De diagnose van migraine wordt gesteld op basis van een aantal vragen over de ziektegeschiedenis, uitlokkende factoren, medicatiegebruik en familiaal voorkomen. De arts zal je vragen stellen zoals:
- Sinds wanneer heb je last van hoofdpijn?
- Hoe vaak heb je er last van (af en toe of dagelijks en/of aanhoudend)?
- Hoe lang duren de aanvallen?
- Hoeveel pijn heb je dan?
- Kan je de aard en de hevigheid van de hoofdpijn beschrijven?
- Heb je aan een kant of aan beide kanten last?
- Heb je tijdens de hoofdpijn nog last van andere symptomen?
- Zijn er bepaalde zaken die de hoofdpijn hebben uitgelokt, verergerd of verlicht?
- Komt dergelijke hoofdpijn ook voor in je familie?
- Wat doe je tijdens een hoofdpijnaanval?
- Welke medicatie neem je dan, hoe en wat is het effect ervan?
- Beperk of vermijd je dan bepaalde activiteiten?
Op basis van je antwoorden, zal de arts al dan niet de diagnose van migraine stellen. Het is mogelijk dat de arts je vraagt om een hoofdpijndagboek bij te houden, enerzijds om de diagnose van migraine te kunnen stellen, anderzijds om meer inzicht te krijgen in de factoren die de migraine uitlokken. Zo kan hij bijvoorbeeld nagaan of je migraine geen gevolg is van het gebruik van te veel pijnstillers. Als dat het geval is, zal de arts je helpen om deze vicieuze cirkel te doorbreken.
Lichamelijk onderzoek en beeldvorming zijn in principe niet nodig, tenzij er alarmtekenen zijn, zoals nieuwe hoofdpijn boven 50 jaar, nieuwe hoofdpijn tijdens de zwangerschap, toenemende hoofdpijn na een ongeval, achteruitgang van de werkprestaties, aura die voor het eerst optreedt als je onlangs gestart bent met de pil enzovoort. De arts is goed geplaatst om uit te maken of je al dan niet alarmtekenen vertoont.
Hoewel dit niet per se nodig is, zal de arts wellicht ook je bloeddruk meten. Dit kan voor hem een hulp zijn om te bepalen hoe de migraine het best wordt behandeld. 

Wat kun je zelf doen? 

Tijdens een migraineaanval ga je best rusten in een donkere, stille kamer. Een ice-pack op het hoofd of pepermuntolie op de slapen kunnen de pijn wat verlichten. Relaxatietechnieken kunnen zinvol zijn. Als je arts medicatie heeft voorgeschreven, kun je die innemen op het moment van een acute aanval volgens zijn aanwijzingen. 

Wat kan je arts doen? 

Acute behandeling van migraine
Hij kan je uitleg geven over wat je best doet op het moment van een migraineaanval (stilte, rust in donkere omgeving).
Als medicatie wordt acetylsalicylzuur (aspirine), paracetamol of een ontstekingsremmer (NSAID) aanbevolen, eventueel gecombineerd met een antibraakmiddel om de misselijkheid of het braken tegen te gaan. Deze geneesmiddelen worden best genomen in bruisvorm of suppo’s. Tijdens de zwangerschap mag je enkel paracetamol gebruiken. Bij ernstige migraineaanvallen waarbij met medicatie onvoldoende resultaat wordt bereikt, kan de arts speciale medicatie voor migraine (triptanen) voorschrijven.
Ergotaminederivaten zijn niet aangewezen omwille van hun bijwerkingen. Beide geneesmiddelen zijn enkel verkrijgbaar op voorschrift. 

Preventieve behandeling
Aan de hand van een hoofdpijndagboek kunnen jij en de arts nagaan welke factoren een aanval uitlokken. De arts kan je ook een lijst meegeven met de belangrijkste te vermijden ‘triggers’.
Als je twee of meer migraineaanvallen per maand hebt, kan de huisarts preventieve medicatie overwegen (bètablokkers, topiramaat). Ook acupunctuur zou een positief effect hebben op het aantal migraineaanvallen. Is dit nog onvoldoende, dan zijn de behandelopties zeker nog niet uitgeput. De huisarts zal je hiervoor doorverwijzen naar de neuroloog. 

Bronnen

www.ebmpracticenet.be
www.domusmedica.be/migraine (je vindt er ook een nuttig informatieboekje)
www.bcfi.be/geneesmiddelen bij migraine

verschenen op 11/12/2013


Andere richtlijnen