gezondheid en wetenschap

Langdurige epileptische aanval en status epilepticus

Wat is het?

Epilepsie is een hersenaandoening. Onze hersenen bestaan uit miljarden zenuwcellen met hun uitlopers (zenuwvezels). Deze staan in voor het doorgeven van informatie aan andere cellen en organen waardoor ze hun functie kunnen vervullen. Dit gebeurt door het opwekken van kleine elektrische ontladingen en het vrijzetten van chemische stoffen. Wanneer je bijvoorbeeld je been wil bewegen, geven de zenuwcellen die informatie door aan de juiste spieren in het been.
Bij epilepsie ontstaan plotse abnormale ontladingen van een groep zenuwcellen. Het is te vergelijken met een kortsluiting in een elektrisch systeem. Afhankelijk van de plaats van de kortsluiting leidt dit tot vallen, schokken, vreemde bewegingen, vreemde reuken, even afwezig zijn of bewustzijnsverlies. We spreken pas van epilepsie als dit herhaaldelijk gebeurt en we zeker zijn dat de oorzaak in de hersenen ligt. Tussen de aanvallen door werken de hersenen opnieuw normaal. Een gewone aanval duurt doorgaans maximaal 4 minuten en gaat vanzelf over. Duurt de aanval langer dan 5 minuten, dan noemt men dit een langdurige epileptische aanval. Een status epilepticus is een aanval die langer dan 10 minuten aanhoudt. Het herstel na een gewone epileptische aanval is meestal volledig. Bij een langdurige aanval en zeker bij een status epilepticus neemt de kans op een hersenletsel met blijvende handicap en overlijden aanzienlijk toe.

Hoe vaak komt het voor?

Epilepsie komt veel vaker voor dan we denken. Een op 20 mensen heeft tijdens zijn leven wel eens een aanval gehad. Een eenmalige aanval noemt men echter nog geen epilepsie. Een op 200 mensen heeft regelmatig aanvallen en dus epilepsie. Elk jaar ontwikkelt een op 2000 mensen epilepsie. Vlaanderen telt ongeveer 35 000 mensen met epilepsie; per jaar komen er 3 500 nieuwe gevallen bij. Gelukkig heeft slechts een kleine groep langdurige aanvallen of een status epilepticus.

Hoe kun je het herkennen?

De meeste aanvallen komen voor bij mensen die weten dat ze epilepsie hebben. De symptomen van een langdurige epileptische aanval zijn niet anders dan die van een gewone aanval. Het verschil is dat de aanval dan niet spontaan over gaat binnen de 5 minuten, maar blijft duren. Bij een status epilepticus is men na een halfuur nog niet bij bewustzijn.

Hoe stelt je arts de aandoening vast?

Als de epileptische aanval niet spontaan of na toediening van de klassieke medicatie over gaat, weet de arts dat het om een langdurige aanval of status epilepticus gaat.

Wat kun je zelf doen?

Bel onmiddellijk de hulpdiensten. Sommige mensen met gekende langdurige aanvallen krijgen in samenspraak met de neuroloog een behandelplan opgesteld waarbij een familielid, na een gepaste opleiding, de eerste dosis van de anti-epileptische medicatie mag toedienen. Stoppen de aanvallen ondanks deze maatregel niet, dan wordt alsnog het noodnummer gebeld.
Een persoon met een langdurige aanval of status epilepticus wordt altijd in het ziekenhuis behandeld. Zorg er, in afwachting van de arts of ziekenwagen, voor dat de ademhalingwegen vrij zijn. Leg de persoon op zijn zij zodat de tong niet naar achter in de keel zakt, en de slijmen naar buiten kunnen lopen. Maak zo nodig das en bovenste hemdsknopen los. In tegenstelling tot wat vaak wordt beweerd, hoef je geen hard voorwerp tussen de tanden te steken. Het helpt niet en zorgt alleen maar voor een gebroken gebit. Het is ook zinloos om te proberen de stuipen tegen te houden. Verwijder gevaarlijke voorwerpen uit de omgeving.

Wat kan je arts doen?

De behandeling gebeurt steeds in het ziekenhuis. Met spierontspannende medicatie wordt de aanval eerst onder controle gebracht. Daarna bekijkt de arts of de basismedicatie kan worden aangepast, zodat dergelijke aanvallen in de toekomst niet meer voorkomen. Een uitgebreid algemeen en neurologisch onderzoek is nodig om eventuele hersenschade door de aanval vast te stellen, en om mogelijke andere oorzaken uit te sluiten.
Na een langdurige aanval zul je niet meer met de auto mogen rijden. Dit moet je melden aan de verkeerspolitie en je verzekering. Om opnieuw een auto te besturen, heb je een attest van de neuroloog nodig die bevestigt dat je rijgeschikt bent. De neuroloog zal oordelen over de duur van de rijongeschiktheid.

Bronnen

www.ebmpracticenet.be
www.epilepsieliga.be
www.epilepsiegroep-ikaros.be
www.epilepsiegroep-uranus.be
www.epilepsie.nl


Verschenen op 11/12/2015

Bedankt voor je feedback!

Nieuwsbrief

Vul je emailadres in om onze nieuwsbrief te ontvangen.

icoontje van envelop bij invulvelden voor nieuwsbrief