Marleen Finoulst Verschenen op 25/02/2021

In het nieuws

Drie Belgische industriefederaties trokken in juni 2020 aan de alarmbel over de 15 miljoen mondmaskers die gratis geleverd werden aan burgers via de apotheken. Ze zouden zilver- en titaniumdeeltjes bevatten wat een “risico vormt voor mens en milieu”.Op 24 februari 2021 volgde een advies van de Hoge Gezondheidsraad om deze maskers voorlopig niet te gebruiken, uit voorzorg.

Factcheck

Mondmaskers, gratis verstrekt via de apotheken, bevatten zilvermoleculen om bacteriën te doden en titaniumdioxide, een witte kleurstof. Tijdens het inademen doorheen een mondmasker kun je ultrakleine deeltjes van deze substanties inademen of inslikken. In hoge doses zijn zilver- en titaniumdeeltjes mogelijk schadelijk voor de gezondheid, maar het lijkt weinig waarschijnlijk dat de dosis zilver en titaniumdioxide die je via mondmaskers binnenkrijgt hoog genoeg is om gezondheidsproblemen te ontwikkelen. Dat de Hoge Gezondheidsraad het gebruik ervan nu plots afraadt, heeft te maken met het gebrek aan kennis over de schadelijkheid van het inademen van deze substanties. 

Lees verder »

Waar komt dit nieuws vandaan?

De witte mondmaskers die we vorig jaar gratis bij de apotheker konden afhalen, zouden behandeld zijn met een product dat levende organismen (microben) doodt. Dit product bevat zilverionen. Ionen zijn elektrisch geladen moleculen. Deze zouden kunnen vrijkomen tijdens het dragen van het masker. De vraag rijst of deze zilvermoleculen de gezondheid kunnen schaden. Ze zijn zo klein (het zijn nanopartikeltjes) dat je ze kan inademen. Dezelfde vraag wordt gesteld over titaniumodioxide, ook aanwezig in deze maskers. Omdat deze vragen nog steeds op een antwoord wachten, raadt de Hoge Gezondheidsraad, die hierover een vraag kreeg, het gebruik van deze maskers uit voorzorg af (1).

Onderzoekers

Onderzoekers gingen na in een literatuurstudie of zilvermoleculen in verschillende vormen schadelijk zijn voor de gezondheid (2). Mondmaskers kunnen deeltjes zilver bevatten om bacteriën en virussen te doden. Uit de literatuurstudie blijkt dat een ongeschonden huid een goede barrière vormt tegen zilver, maar dat je deze deeltjes wel kan inademen of inslikken wanneer je inademt.

Zilververgiftiging

Van daar geraken ze via de slijmvliezen in het bloed. Zilver zal zich in het lichaam afzetten in organen en binden met andere scheikundige elementen. Wanneer je er lang aan wordt blootgesteld, kunnen deze afzettingen je huid blauw kleuren. Zie ook de remedie ‘zilverwater’ tegen corona. Wanneer het zilvergehalte 70 tot 1.500 mg per kilogram lichaamsgewicht bereikt bij mensen, dan treedt een zilververgiftiging op. 

Zilver kan ook schadelijk zijn voor het erfelijk materiaal in de cellen (genotoxisch), maar het is niet bekend of dit tot kanker kan leiden. Sommige rapporten spreken eveneens over schadelijke effecten op de lever en de nieren. De onderzoekers besluiten dat er nog veel vraagtekens zijn rond zilver.

Titaniumdioxide

Titaniumdioxide wordt gebruikt in bereid voedsel, zoals snoep en saus, en in andere producten, zoals tandpasta. Het is een witte kleurstof en ook bekend als additief E171. Deze stof is getest en veilig bij oraal gebruik, maar er zijn vraagtekens wanneer titaniumdioxide ingeademd wordt. in dat geval is het niet uitgesloten dat het wel kankerverwekkend is (3).

Bron

(1)https://www.health.belgium.be/sites/default/files/uploads/fields/fpshealth_theme_file/20210223_hgr-9...

Hoe moet je dit nieuws interpreteren?

Zilver wordt al langer gebruikt in kledij omdat het bacteriën kan doden. Zo krijgen kousen een zilverbad om te voorkomen dat er zweetbacteriën ontwikkelen. Daardoor heeft de consument minder last van vieze geurtjes. De zilverdeeltjes kunnen tijdens het wassen in rioolwater terecht komen, waar het antibacterieel blijft werken. We weten niet wat hier het ecologisch gevolg van is.

Hoewel het gehalte aan zilver in de mondmaskers niet gekend is, blijft het onwaarschijnlijk dat iemand door het veelvuldig dragen van mondmaskers ooit een zilvergehalte van 70 tot 1.500 mg per kilogram lichaamsgewicht zal bereiken. Dat is het gehalte waarbij een blauwe verkleuring van de huid kan optreden.

Bovendien volstaat het om alleen een mondmasker te dragen waar het echt nodig is: wanneer je in een drukke omgeving vertoeft en op het openbaar vervoer.

Over de risico's van het inademen van titaniumdioxide via het dragen van een mondmasker, is weinig bekend. De hoeveelheden die men op die manier zou inademen, zijn uitermate klein, maar omdat het effect ervan niet bekend is, wordt het nu uit voorzorg afgeraden. De Hoge Gezondheidsraad laat weten dat het dragen van een mondmasker nog altijd veiliger is dan geen mondmasker te dragen en het risico te lopen op een coronabesmetting.

Het is niet onderzocht in hoeverre andere mondmaskers, verspreid door privébedrijven, deze stoffen eveneens bevatten. 

Conclusie

Mondmaskers, gratis verstrekt via de apotheken, bevatten zilvermoleculen om bacteriën te doden en titaniumdioxide, een witte kleurstof. Tijdens het inademen doorheen een mondmasker kun je ultrakleine deeltjes van deze substanties inademen of inslikken. In hoge doses zijn zilver- en titaniumdeeltjes mogelijk schadelijk voor de gezondheid, maar het lijkt weinig waarschijnlijk dat de dosis zilver en titaniumdioxide die je via mondmaskers binnenkrijgt hoog genoeg is om gezondheidsproblemen te ontwikkelen. Dat de Hoge Gezondheidsraad het gebruik ervan nu plots afraadt, heeft te maken met het gebrek aan kennis over de schadelijkheid van het inademen van deze substanties. 

Referenties

(2)Hadrup N, Sharma AK, Loeschner K. Toxicity of silver ions, metallic silver, and silver nanoparticle materials after in vivo dermal and mucosal surface exposure: A review. Regul Toxicol Pharmacol. 2018;98:257-267.

(3)https://www.voedingscentrum.nl/nl/service/vraag-en-antwoord/veilig-eten-en-e-nummers/is-titaniumdiox...

Gerelateerde nieuwsberichten
Vond je dit artikel nuttig?
Content overnemen van Gezondheid en Wetenschap

Gezondheid en Wetenschap heeft het alleenrecht op de meeste gepubliceerde content. Onze artikels mogen dus niet overgenomen worden zonder onze schriftelijke toestemming.

Interesse in onze content? Neem contact op via info@gezondheidenwetenschap.be.

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief