Zonnecrème in sprayvorm werkt even goed, maar je gebruikt het makkelijker verkeerd

Waar komt dit nieuws vandaan?

In sectoren waar veel buiten wordt gewerkt, zoals het spoor, de bouw en het groenonderhoud, raden werkgevers hun personeel terecht aan om zich goed te beschermen tegen zonnebrand. Soms voorzien ze daar ook zonnebescherming voor. Een spray is dan vaak populair, omdat die snel en handig is in gebruik. Tegelijk hoor je geregeld dat een spray ‘minder effectief’ zou zijn dan een klassieke crème (1). De vraag is niet alleen wat er op de verpakking staat, maar vooral hoe goed je nu effectief tegen zonnebrand beschermd bent.

Bron

(1) Lezersvraag

Hoe moet je dit nieuws interpreteren?

Wat zegt onderzoek over spray versus crème?

Er is geen bewijs dat een zonnecrème in sprayvorm minder UV-bescherming geeft dan een crème. Maar de voorwaarde is dan wel dat je beide correct en in voldoende hoeveelheid aanbrengt. Daar gaat het bij sprays vaker mis dan bij crèmes.

Het verschil zit dus vooral in het gebruik. Met een spray mis je makkelijker plekjes, gebruik je sneller te weinig product of waait een deel weg. Daarom wordt er aangeraden om sprays van dichtbij aan te brengen en nadien uit te wrijven, zodat er een egale laag ontstaat (2).

Onderzoek naar zonnegewoonten in het dagelijks leven toont dat mensen zonneproducten vaak niet dik genoeg en niet vaak genoeg aanbrengen.

• Dat geldt voor alle zonneproducten, maar het kan extra spelen bij producten die ‘snel en gemakkelijk’ aanvoelen, zoals sprays (3).
• Een studie naar hoeveel zonneproduct in de praktijk echt op de huid terechtkomt, toont dat die hoeveelheid sterk verschilt van persoon tot persoon en van situatie tot situatie (4). Daardoor kan een spray soms minder bescherming geven dan je verwacht, omdat je ze te ongelijk of te weinig hebt aangebracht.

Denk ook aan insectenwerende producten

Gebruik je naast zonnecrème ook een insectenwerend middel (repellent) met bijvoorbeeld DEET? Dan smeer je best eerst de zonnecrème en pas daarna het insectenwerend middel. DEET kan de werking van zonnecrème namelijk wat verminderen (5). Daarnaast kan DEET sommige kunststoffen aantasten, zoals een bril, horloge of bepaalde synthetische materialen. Bij een spray kan dat sneller gebeuren door nevel die onbedoeld op spullen terechtkomt.

Wat kan je zelf doen?

• Kies vooral een vorm die je correct en voldoende gebruikt. Een crème is voor veel mensen makkelijker om egaal aan te brengen, maar een spray kan even goed werken als je zorgvuldig bent.
• Gebruik je een spray? Breng die dan dik en van dichtbij aan, tot de huid licht glanst. Wrijf het daarna uit voor een gelijkmatige laag.
• Breng zonnecrème regelmatig opnieuw aan, bij voorkeur om de 2 uur. Doe het sneller als je zweet, zwemt of je afdroogt. Dat is in de praktijk vaak belangrijker dan de keuze tussen crème of spray.
• Vertrouw niet alleen op zonnecrème. Zonnecrème blijft nuttig, maar is niet de beste of enige manier om huidkanker te voorkomen. Schaduw opzoeken, bedekkende kledij dragen en de felle middagzon vermijden beschermen beter. Zonnecrème gebruik je dus best als aanvulling, niet als vrijgeleide om langer in de zon te blijven.
• Let ook op de vervaldatum van je zonnecrème. Vervallen zonnecrème of crème van vorig jaar gebruik je beter niet meer: bij veroudering kan de samenstelling veranderen.
• Gebruik je ook DEET? Smeer dan eerst zonnecrème en daarna pas het insectenwerend middel. Let op met DEET spuiten in de buurt van een bril, horloge of kunststof. Een roller gebruiken of de spray eerst aanbrengen op de handen geeft soms meer controle dan rechtstreeks spuiten.

Conclusie

Een zonnecrème in sprayvorm beschermt niet per definitie minder dan crème uit een tube. Maar in het dagelijks leven wordt een spray wel vaker onzorgvuldig gebruikt. Daardoor loop je sneller het risico dat je te weinig product aanbrengt of plekjes overslaat. En net dat bepaalt hoe goed je echt beschermd bent. Welke vorm je kiest, is dus minder belangrijk dan hoe je ze gebruikt: correct, voldoende en vaak genoeg. Bovendien mag zonnecrème nooit je enige bescherming tegen de zon zijn. Schaduw, bedekkende kledij en de felle middagzon vermijden beschermen vaak beter. Zonnecrème is daarop een aanvulling.

Referenties

• (2) CDC Yellow Book. Sun exposure in travellers. April 2025.
• (3) Norman KG, Loretz L, Kowcz A, et al. Application habits and practices of regular sunscreen users in the United States: Results of an online survey. Food Chem Toxicol 2023;181:114093. doi: 10.1016/j.fct.2023.114093.
• (4) Gomez-Berrada MP, Ficheux AS, Rakotomalala S, et al. Probabilistic exposure assessment of sun care products. Food Chem Toxicol 2017;108(Pt A):314-325.
• (5) RIVM. Muggenwerende maatregelen. Mei 2020.