Wat is allergisch contacteczeem?
Contacteczeem
Contacteczeem is een ontsteking van de huid die ontstaat nadat je huid in contact komt met een bepaalde stof. Er bestaan twee vormen:
- irriterend contacteczeem
- allergisch contacteczeem
In deze tekst gaan we enkel in op allergisch contacteczeem. Meer over irriterend contacteczeem lees je hier.
Allergisch contacteczeem
Allergisch contacteczeem is een allergische huidreactie op een stof waarmee je in contact komt. Je wordt niet vanaf het eerste contact allergisch. Eerst moet je lichaam gevoelig worden voor de stof. Dat kan op elk moment in je leven gebeuren. Als je daarna opnieuw met die stof in contact komt, kan eczeem ontstaan.
De klachten verschijnen meestal 1 tot 3 dagen na het contact. Allergenen die vaak voorkomen zijn:
- nikkel,
- geurstoffen,
- bewaarmiddelen.
Sommige mensen krijgen alleen een reactie als een stof op de huid wordt blootgesteld aan zonlicht. Dat noemen we lichtovergevoeligheid. Hier kan je daar meer over lezen.
Hoe vaak komt allergisch contacteczeem voor?
Contacteczeem is een veelvoorkomende huidaandoening. Wereldwijd krijgt ongeveer 1 op de 5 mensen er ooit mee te maken.
- De meeste gevallen zijn irriterend contacteczeem.
- Allergisch contacteczeem komt minder vaak voor.
- Het kan voorkomen bij zowel volwassenen als kinderen. Exacte cijfers hebben we niet.
Hoe kan je allergisch contacteczeem herkennen?
Het belangrijkste symptoom is jeukende huiduitslag.
Daarnaast kan je last hebben van:
- roodheid van de huid;
- zwelling;
- bultjes of blaasjes;
- schilfers;
- kloofjes als de klachten langer blijven duren.
De huiduitslag begint meestal op de plaats waar je huid in contact kwam met de stof die de allergische reactie veroorzaakt. De uitslag heeft vaak een duidelijke begrenzing. Soms breidt ze zich uit naar andere delen van het lichaam.
De plaats van de huiduitslag kan een aanwijzing geven over de oorzaak.
- 👂Oorlellen, navel, pols, onder een broekgesp of -knoop: nikkel (juwelen, horloge, riem, broeksknopen)
- 🧒Oogleden en gezicht: cosmetica en haarverf
- 🙋♀️Rondom de oksels: deodorant
- 🫱Handen: stoffen op het werk, nagellak of het rubber van handschoenen
- 🦶Voeten: lijm of het rubber van schoenen
Hoe stelt je arts allergisch contacteczeem vast?
Meestal zijn de info die je geeft en hoe je eczeem eruitziet voldoende om de diagnose te stellen. Eczeemletsels hebben een vrij typisch uitzicht. Ook uit de plaats van de huiduitslag kan je arts de mogelijke oorzaken van de allergische reactie afleiden.
Maar in sommige gevallen is het moeilijker om de oorzaak te vinden.
- Soms kan je arts aan de hand van specifieke vragen wel achterhalen wat de oorzaak is.
- Soms is extra onderzoek nodig. Dan gaat je arts na op welke stof je huid overgevoelig reageert.
- Een voorbeeld van zo'n test is een plakproef. Daarbij brengt je arts met speciale pleisters een aantal vaak voorkomende allergenen op je huid aan. Zo zie je op welke stof je huid na enkele dagen een eczeemreactie vertoont.
Soms wordt het allergeen niet gevonden. Gelukkig is de behandeling in vele gevallen dezelfde, waardoor de oorzaak niet altijd bekend hoeft te zijn. In dat geval is het wel moeilijker om contact met het allergeen te vermijden.
Wat kan je zelf doen?
🚫Vermijd de uitlokkende stof
Het beste wat je kan doen, is het allergeen dat het contacteczeem uitlokt vermijden. Helaas is dat niet altijd mogelijk.
Soms is het niet meteen duidelijk welke stof de klachten uitlokt. Let daarom op:
- wanneer je klachten hebt;
- welke producten of materialen in contact kwamen met je huid.
Die informatie kan helpen om de oorzaak op te sporen.
🧴Verzorg je huid
Zorg ervoor dat je huid in goede conditie is. Een droge huid is gevoeliger voor prikkels. Daarom kan je best een vochtinbrengend product gebruiken. Daarvoor zijn er middelen in verschillende vormen, zoals lotions, zalf, crèmes en badoliën.
Je kiest het best voor hypoallergene middelen (middelen die minder snel allergische reacties veroorzaken), zonder parfum, kleurstoffen en bewaarmiddelen.
- Deze middelen zijn vrij verkrijgbaar.
- De meeste apothekers bereiden ook zelf vochtinbrengende (hydraterende) crèmes, zodat je zeker bent dat er geen producten in zitten die je beter vermijdt.
- Meestal zijn dat crèmes op basis van cetomacrogol of ureum.
- Een dure crème is niet per se beter dan een gewone basiscrème.
Wat kan je arts of zorgverlener doen?
🔎Je arts kan je helpen om de stof op te sporen die het eczeem veroorzaakt. Zodra duidelijk is welke stof de klachten uitlokt, krijg je advies om contact ermee te vermijden.
📝Om de huidontsteking te behandelen, schrijft je arts je meestal tijdelijk een crème of zalf met cortisone voor. Cortisone onderdrukt de ontstekingsreactie en zorgt ervoor dat je huid de kans krijgt om te genezen.
🧴Je zorgverlener zal je uitleg geven over wat je zelf kan doen om je huid zo goed mogelijk te verzorgen. Daarnaast krijg je meestal een hydraterend middel voorgeschreven om je huid blijvend te verzorgen.
💊Geven al deze middelen onvoldoende resultaat? Dan kunnen jullie in samenspraak met een dermatoloog (huidarts) andere behandelingen overwegen, zoals met medicatie die inwerkt op het immuunsysteem. In uitzonderlijke gevallen kan cortisone in pilvorm nodig zijn.
Meer weten?
Thuisarts: Ik heb eczeem door contact met iets