Wat is latexallergie?
Latex is ook bekend als natuurrubber. Het is een melkachtige vloeistof afkomstig uit de rubberboom. Het bestaat uit rubberdeeltjes en eiwitten.
Latexallergie is een allergische reactie die ontstaat na contact met producten die natuurlijke rubber bevatten, zoals:
- rubberen handschoenen,
- condooms,
- ballonnen,
- babypoppen,
- sommige medische hulpmiddelen.
Met ‘latexallergie’ bedoelen mensen niet altijd hetzelfde. Er zijn 2 soorten reacties:
- Echte latexallergie = allergie voor latex-eiwitten
- Dit kan snel klachten geven (vaak binnen het uur).
- De klachten gaan van lichte huidirritatie tot zeldzame ernstige allergische reacties.
- Bij zo’n ernstige reactie (anafylaxie) krijg je last van:
- plotse ernstige ademhalingsproblemen;
- een sterke daling van de bloeddruk.
- Je kan ook het bewustzijn verliezen.
- Contacteczeem door rubber-additieven = stoffen die aan rubber worden toegevoegd
- Dit is meestal een tragere huidreactie (eczeem).
- Het leidt niet tot een anafylactische shock.
Moet je een operatie of onderzoek ondergaan? Meld dan altijd dat je (mogelijk) op latex kan reageren.
Hoe vaak komt latexallergie voor?
Echte latexallergie is zeldzaam in de algemene bevolking: het lijkt om minder dan 1 op 100 mensen te gaan.
Bij mensen die op het werk vaak met latexhandschoenen of latexmateriaal in contact komen (zoals zorgverleners, wetenschappelijke onderzoekers en sommige andere beroepen met veel handschoengebruik), komt het vaker voor. In studies bij ziekenhuispersoneel lopen de schattingen uiteen van 3 tot 17 mensen op 100.
Latexallergie komt ook vaker voor bij mensen met een allergische aanleg (atopie) en bij mensen met handeczeem.
- Omgekeerd komt bij volwassenen met latexallergie handeczeem zeer vaak voor.
- Daarnaast zien we bij latexallergie ook vaker voedselallergieën, vooral voor kiwi, banaan, avocado en aardappelen.
Ook mensen die veel operaties ondergaan (vooral als kind) lopen meer risico, bijvoorbeeld bij ‘open rug (spina bifida) of bij wie een blaassonde werd geplaatst.
Hoe kan je latexallergie herkennen?
Snelle klachten (minuten tot binnen een uur)
Dit is meestal bij een echte latexallergie, uitgelokt door direct contact met latex op de huid of de slijmvliezen. Mogelijke symptomen zijn:
- netelroos (urticaria): een snel opkomende huiduitslag met sterk jeukende bultjes, die plots verschijnen;
- luchtwegklachten, zoals:
- niezen,
- loopneus,
- tranende ogen,
- hoesten;
- benauwdheid.
- Dit komt soms door ingeademde latexdeeltjes, bijvoorbeeld bij gepoederde handschoenen.
- zeer zeldzame ernstige reacties, zoals:
- lokale vochtophoping in de huid of de slijmvliezen (angio-oedeem, een plotse zwelling, meestal rond de ogen, lippen, tong of keel);
- anafylaxie: je hebt dan last van kortademigheid, lage bloeddruk, duizeligheid of verlies van bewustzijn.
Ernstige reacties gebeuren vaker bij contact via slijmvliezen, bijvoorbeeld tijdens een operatie, gynaecologisch onderzoek of tandheelkundige ingreep.
Tragere huidklachten (uren tot dagen later)
Dit is meestal bij contacteczeem door rubber-additieven: je kan last krijgen van rode, droge, jeukende huid, kloofjes of eczeemplekken, vaak na (herhaald) handschoengebruik.
Kruisreacties met voeding
Sommige mensen met echte latexallergie reageren ook op bepaalde fruitsoorten, zoals:
- 🍌banaan,
- 🥑avocado,
- 🥝kiwi.
Hoe stelt je arts latexallergie vast?
De diagnose kan op 3 manieren gebeuren:
- met een huidpriktest: dat is de beste test om de allergie vast te stellen;
- met een bloedtest: daarbij worden de afweerstoffen tegen latex gemeten in het bloed;
- met een blootstellingstest: hierbij word je in het ziekenhuis heel voorzichtig en onder strenge controle blootgesteld aan kleine hoeveelheden latex.
- Zo kan men zien of en hoe sterk je reageert.
- Deze test gebeurt alleen als dat echt nodig is, omdat vooraf niet te voorspellen is hoe ernstig de reactie zal zijn.
| Belangrijk: een test kan soms ‘positief’ zijn, zonder dat je echt klachten krijgt bij latex. Je arts bekijkt de test en je klachten dus altijd samen. Als je klachten vooral passen bij contacteczeem, kan je arts ook testen op rubber-additieven. |
Wat kan je zelf doen?
- Vermijd contact met producten die latex bevatten, zoals ballonnen, huishoudhandschoenen, elastieken en sommige medische hulpmiddelen.
- Informeer je omgeving, je zorgverleners en je arbeidsgeneeskundige dienst (als je werknemer bent) over je latexallergie.
- Werk je in de gezondheidszorg of schoonmaak? Dan is het zeker belangrijk om contact op te nemen met je preventiedienst op het werk als je zelf aan latexallergie denkt of de diagnose kreeg.
- Kies voor alternatieven. Dat geldt ook voor condooms en diafragma’s.
- Loop je risico op ernstige allergische reacties? Zorg dan dat je altijd een epinefrine-pen (Epipen of Jext) bij je hebt.
- Dat is een noodinjectie met adrenaline die je zelf kan toedienen bij een ernstige allergische reactie.
- De pen werkt snel en kan je leven redden.
- Na gebruik moet je altijd onmiddellijk medische hulp inschakelen.
- Ben je allergisch voor voedingsmiddelen zoals banaan, avocado of kiwi? Hou er dan rekening mee dat je ook allergisch kan reageren op latex.
Wat kan je arts of zorgverlener doen?
- Bij lichte symptomen kan je een anti-allergisch middel (een antihistaminicum) innemen of een cortisonecrème tegen jeuk smeren. Je arts kan dat voorschrijven of je apotheker kan je middelen adviseren die zonder voorschrift te verkrijgen zijn.
- Bij ernstige reacties, zoals anafylaxie, wordt adrenaline (epinefrine) toegediend.
- Je arts kan, als dat nuttig is, ook specifieke adviezen op papier zetten voor school, werk of medische procedures (zodat anderen weten waarmee ze rekening moeten houden).
- Soms wordt in gespecialiseerde centra een behandeling geprobeerd om je minder gevoelig te maken voor latex. Dat is geen standaardbehandeling, en het is nog niet zeker hoe goed het werkt. Daarom blijft vermijden van latex de belangrijkste aanpak.
Meer weten?
- Gebruik je medicijnen? Zoek eenvoudig betrouwbare informatie op FarmaInfo.
- Bekijk dit filmpje van Allergienet over latex-allergie en het verschil met eczeem dat kan worden uitgelokt door rubber-additieven.