Verzorgingsproducten zijn niet giftig bij normaal gebruik

Waar komt dit nieuws vandaan?

De Knack van 20 augustus 2026 schreef dat een Amerikaanse studie giftige stoffen vond in bijna elk verzorgingsproduct dat getest werd (1). Het gaat over een studie in het vaktijdschrift Environment & Health. De onderzoekers kochten 113 Amerikaanse verzorgings- en schoonmaakproducten en onderzochten die in een labo met een techniek die zoveel mogelijk stoffen tegelijk opspoort.

Het onderzoek werd onder meer gefinancierd door het Million Marker Research Institute (MMRI), waar 6 van de 11 onderzoekers werken. Die organisatie bouwt zelf aan een systeem om verzorgingsproducten een veiligheidsscore te geven. De organisatie is ontstaan uit Million Marker, een commercieel bedrijf dat urinetests verkoopt waarmee klanten hun blootstelling aan chemische stoffen kunnen laten meten.

Bron

(1) Amerikaanse studie vindt giftige stoffen in bijna elk getest verzorgingsproduct. Knack.be. Augustus 2026.

Hoe moet je dit nieuws interpreteren?

In het labo vonden de onderzoekers ruim 3.000 chemische signalen (2). Daarvan konden ze er 303 aan een concrete stof koppelen, al was die identificatie lang niet altijd zeker.

• In bijna alle producten (98%) zat minstens één stof die niet apart op het etiket stond.
• In 85% ging het om minstens één niet-vermelde stof met een bekende of vermoede gevaarlijke eigenschap, zoals hormoonverstorend of kankerverwekkend.

Wat de studie niet onderzocht, is of gebruikers van die producten dan ook aan hoeveelheden werden blootgesteld die daadwerkelijk schade kunnen veroorzaken. De auteurs schrijven dat ook zelf als een beperking van hun onderzoek.

Een gevaarlijke eigenschap is nog geen gezondheidsrisico

Toxicologen maken een onderscheid tussen gevaar en risico.

• Gevaar is wat een stof in principe kan aanrichten.
• Risico is de kans dat dat ook echt gebeurt bij de hoeveelheid waarmee je in contact komt.

Zo kan paracetamol bij een overdosis ernstige leverschade veroorzaken, maar is daarom bij een normale dosis niet giftig. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor stoffen in zonnecrèmes: effecten die je ziet bij hoge dosissen bij proefdieren, zeggen niet automatisch iets over het risico bij normaal gebruik op de huid.

Om van gevaar naar risico te gaan, moet je daarom onder andere weten:

• hoeveel van de stof in het product zit;
• hoeveel en hoe vaak je ervan gebruikt;
• hoeveel je lichaam ervan opneemt.

Dat zijn allemaal elementen die wel meetellen in de Europese veiligheidsbeoordeling voor cosmetica (3). Precies die volledige risicobeoordeling maakt de Amerikaanse studie niet. Dat is een belangrijk verschil dat we eerder ook al aankaarten in factchecks over tatoeages, nagellak en granola en parfums.

Niet alles hoeft apart op het etiket te staan

Dat een bepaalde chemische stof niet op de ingrediëntenlijst van het etiket staat, betekent daarom nog niet dat een fabrikant iets verzwijgt. Een plantenextract bestaat bijvoorbeeld zelf uit verschillende chemische stoffen, die niet allemaal apart vermeld worden. Ook geurstoffen mogen samen als ‘parfum’ vermeld worden zonder de volledige samenstelling. Geurstoffen die contactallergie kunnen uitlokken, moeten wel apart vermeld worden, en die lijst wordt de komende jaren sterk uitgebreid.

Daarnaast kunnen ook onzuiverheden en sporen uit bijvoorbeeld grondstoffen, de verpakking of het productieproces aanwezig zijn, zonder dat ze bewust als ingrediënt zijn toegevoegd. In Europa moeten zulke onzuiverheden worden meegenomen in een veiligheidsbeoordeling voor een verzorgingsproduct op de markt mag komen (4). Zelfs sporen van verboden stoffen kunnen onder strikte voorwaarden voorkomen wanneer ze technisch onvermijdbaar zijn en het product bij normaal gebruik veilig blijft.

De cijfers gelden niet voor onze Belgische winkelrekken

De 113 producten waren geen willekeurige doorsnee van het Amerikaanse aanbod en al zeker niet van wat hier in Europa in de rekken ligt. De onderzoekers deelden ze op basis van hun ingrediëntenlijst vooraf in 3 zelfgekozen productcategorieën in:

• ‘go’: met ingrediënten die ze als relatief veilig beoordeelden;
• ‘slow’: met ingrediënten waarbij je volgens hen voorzichtig moet zijn;
• ‘stop’: met ingrediënten die zij als zorgwekkend beoordeelden.

Vervolgens selecteerden ze bewust producten, zodat alle 3 de categorieën in het onderzoek vertegenwoordigd waren.

Uit deze studie kan je dus niet zomaar besluiten dat 85% van alle Amerikaanse verzorgingsproducten dergelijke stoffen bevat. Over Europese producten zegt dat percentage nog minder, want in de Verenigde Staten gelden andere regels voor cosmetica dan in de Europese Unie.

Misleidende etiketten kunnen wel voor problemen zorgen

Bij ongeveer 1 op de 4 producten vonden de onderzoekers stoffen die niet overeenkwamen met de claims op de verpakking. Zo vonden ze bijvoorbeeld ftalaten in een product dat als ‘zonder ftalaten’ werd verkocht, en allergenen in producten die als hypoallergeen werden aangeprezen (middelen die minder snel allergische reacties veroorzaken). Dat is wel relevant voor consumenten, omdat je vaak producten kiest op basis van deze informatie. Voor iemand met allergisch contacteczeem kan een onjuiste claim zoals ‘hypoallergeen’ belangrijk zijn. De vraag is dan niet of het product giftig is, maar of je het etiket kan geloven.

Conclusie

Verzorgingsproducten kunnen meer chemische stoffen bevatten dan wat je op het etiket leest. Dat is niet per se verdacht: ingrediënten zoals parfums en plantenextracten bestaan zelf uit verschillende stoffen, en ook onzuiverheden kunnen in beperkte mate aanwezig zijn. De studie brengt goed in kaart welke onverwachte stoffen in 113 onderzochte producten voorkomen. Maar de studie bekijkt niet of gebruikers daarom ook aan hoeveelheden worden blootgesteld die daadwerkelijk een impact hebben op de gezondheid. Bovendien kunnen de conclusies van de studie niet doorgetrokken worden naar de Europese markt. Dit onderzoek toont dus niet aan dat vaak gebruikte verzorgingsproducten giftig zijn of een gezondheidsrisico vormen.

Referenties

• (2) Schultz K, Rochester JR, Kupec Lathrop M, et al. Hidden hazards: nontargeted chemical analysis reveals widespread contaminants and mislabeling in personal care and cleaning products. Environ Health 2026.
• (3) Wetenschappelijk Comité voor Consumentenveiligheid (WCCV). SCCS notes of guidance for the testing of cosmetic ingredients and their safety evaluation, 12th revision. December 2023.
• (4) Europese Commissie. Uitvoeringsbesluit van de Commissie van 25 november 2013 inzake richtsnoeren met betrekking tot bijlage I bij Verordening (EG) nr. 1223/2009 van het Europees Parlement en de Raad betreffende cosmetische producten. November 2013.