Creatinesupplementen hebben nauwelijks effect op het brein

Waar komt dit nieuws vandaan?

Creatine is een lichaamseigen stof die een rol speelt in de energievoorziening van spieren. Ze komt ook in heel beperkte mate in de hersenen voor. Creatine wordt vaak gebruikt als voedingssupplement in de sport. Het kan in beperkte mate bijdragen aan spieropbouw, op voorwaarde dat je ook echt sport.

Sinds kort wordt creatine ook aangeprezen voor een gezond brein, een goed geheugen, en tegen degeneratieve ziektes van de hersenen (ziektes die geleidelijk erger worden). Wim Derave, professor inspanningsfysiologie aan de Universiteit Gent, uit in De Morgen grote bedenkingen bij die tendens: ‘Creatine heeft louter effect op de spierfunctie en sportprestaties. Uit het onderzoek naar zenuwfuncties zijn geen nieuwe bevindingen voortgekomen.’ (1) Derave deed zelf onderzoek naar creatine.

Bron

(1) Pycke S. ‘Creatine is zodanig mainstream geworden dat het lijkt alsof je niet zonder kunt’: wat creatine echt voor u doet. De Morgen. 31 maart 2026.

Hoe moet je dit nieuws interpreteren?

Creatinesupplementen kunnen de voorraad creatine in ons brein een beetje verhogen. Dat leidt mogelijk tot ‘meer energie’ voor het brein. Maar of dat ook de hersenwerking ten goede komt en bijvoorbeeld een merkbare impact heeft op het geheugen, is niet duidelijk.

Verschillende studies met beperkte groepen deelnemers vermelden positieve effecten op het geheugen en het denken, vooral bij oudere volwassenen. Een overzichtsstudie met 6 placebogecontroleerde studies vergeleek het effect van creatinesupplementen op het geheugen met placebo.

• De studie vond zwak bewijs voor een positief effect op het geheugen.
• Het effect was het grootst bij mensen in de leeftijdsgroep van 66 tot 76 jaar (2).

Maar om verschillende redenen is dit geen sterk bewijs:

• De afzonderlijke studies in de overzichtsstudie beoordeelden het geheugen op verschillende manieren.
• De studies hielden te weinig rekening met de voeding van de deelnemers. We krijgen namelijk ook creatine binnen via onze voeding.

Op basis van bestaand onderzoek besloot de Europese Voedselveiligheidsautoriteit (EFSA) in 2024 dat er geen oorzakelijk verband is aangetoond tussen creatinesupplementen en een verbetering in hersenfuncties, waaronder geheugen (3).
Creatine is wel goedgekeurd als beperkt spierversterkend, in combinatie met krachttraining.

Creatine is ook al veel onderzocht als ondersteunende behandeling bij verschillende aandoeningen, zoals:

• de ziekte van Parkinson,
• ALS,
• de ziekte van Huntington,
• angst,
• depressie,
• traumatische hersenletsels.

Af en toe lijken er lichte verbeteringen aantoonbaar, maar ze zijn meestal zwak en weinig overtuigend.

Conclusie

Creatine speelt een rol in de energiehuishouding van het brein. Maar ondanks tientallen studies is er geen overtuigend bewijs voor een positief effect op de werking van onze hersenen, zoals het geheugen. De Europese Voedselveiligheidsautoriteit EFSA, die gezondheidsbeweringen van supplementen onder de loep neemt, stelt dat er geen oorzakelijk verband is aangetoond. Ze heeft de beweringen dan ook niet goedgekeurd.

Referenties

• (2) Prokopidis K, Giannos P, Triantafyllidis K et al. Effects of creatine supplementation on memory in healthy individuals: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Nutr Rev 2023;81(4):416-427.
• (3) Maciuk A, Mangelsdorf I, McNulty B et al. Creatine and improvement in cognitive function: Evaluation of a health claim pursuant to article 13(5) of regulation (EC) No 1924/2006. EFSA J 2024;22(11):e9100.