Wees voorzichtig met melatonine voor kinderen met slaapproblemen

Waar komt dit nieuws vandaan?

Een kinderarts liet ons weten dat het hem opvalt dat steeds meer jonge ouders naar melatonine grijpen om hun kindje beter te doen slapen. Dat doen ze met het idee ‘baat het niet, schaadt het niet’, maar daarover heeft hij zijn twijfels (1).

Voor kinderen met slaapproblemen is een goede slaaphygiëne altijd het beste. Zorg bijvoorbeeld voor:

• structuur en rust;
• geen andere prikkels;
• een kamer die:
  • goed verduisterd is;
  • goed verlucht is;
  • niet te warm is.

Maar soms weten ouders zich geen raad en grijpen ze naar melatoninesupplementen, die zonder voorschrift verkrijgbaar zijn in de apotheek.

Melatonine is een lichaamseigen hormoon. Het speelt een rol bij het regelen van het dag-nachtritme en het synchroniseren van de slaap-waakcyclus. Melatonine wordt bijvoorbeeld gebruikt voor de behandeling van een jetlag bij volwassenen.

Melatoninesupplementen kunnen nuttig zijn bij kinderen met neurobiologische ontwikkelingsstoornissen. Die kinderen hebben vaker slaapproblemen, die te wijten kunnen zijn aan een verstoord dag-nachtritme. Voor die groep kinderen is melatonine onderzocht:

• Het supplement laat deze kinderen beter inslapen en verbetert ook de totale slaapduur op korte termijn.
• Maar de werkzaamheid is wisselend en beperkt (2).

Wat als je melatonine geeft aan kindjes zonder een neurologische aandoening? Enkele studies wijzen op een heel bescheiden effect.

Bron

(1) Vraag van een kinderarts

Hoe moet je dit nieuws interpreteren?

Een overzichtsonderzoek bekeek 8 gecontroleerde studies met meer dan 400 kinderen van 5 tot 20 jaar met chronische slapeloosheid, die verder wel gezond waren.

• De studie vond een mogelijk positief effect van melatonine: de kinderen sliepen iets sneller in (hooguit 20 minuten) en sliepen een halfuurtje langer (3).
• Maar het bewijs hiervoor is heel zwak. Dat schrijven ook de auteurs van het overzichtsonderzoek.

Een Europese consensustekst van kinderartsen stelt dat melatonine geprobeerd kan worden als het echt niet anders kan en de ouders al alles hebben geprobeerd om met goede slaaphygiëne hun kind beter te doen slapen. Het moet dan wel in een lage dosis en uit veiligheidsoverwegingen niet bij kinderen jonger dan 2 jaar.

• Start met 0,5 mg een halfuur tot 1 uur voor bedtijd.
• Geef het niet langer dan 14 dagen zonder medisch advies (4).

Er zijn nog steeds vraagtekens bij de veiligheid van melatonine bij kinderen op de langere termijn.

Conclusie

Onderbroken nachten zijn erg vervelend voor ouders van kleine kinderen. Een goede slaaphygiëne, met regelmaat, rust, een donkere kamer … en veel geduld, is de beste aanpak. Help dat allemaal niet? Dan kan je melatoninesupplementen voor een korte tijd proberen, maar het is zeker geen wondermiddel. Gebruik het niet onder de leeftijd van 2 jaar. De veiligheid is dan niet gegarandeerd, door gebrek aan onderzoek.

Referenties

• (2) BCFI. Melatonine bij kinderen met slapeloosheid? Folia Pharmacotherapeutica april 2021.
• (3) Edemann-Callesen H, Andersen H, Ussing A et al. Use of melatonin in children and adolescents with idiopathic chronic insomnia: a systematic review, meta-analysis, and clinical recommendation. EClinicalMedicine 2023;61:102048. doi: 10.1016/j.eclinm.2023.102048.
• (4) Bruni O, Breda M, Nobill L et al. European expert guidance on management of sleep onset insomnia and melatonin use in typically developing children. Eur J Pediatrics 2024;183:2955-2964.