Bewering
Op iedere doordeweekse dag kipnuggets en op zondag kip van het spit. Is dat beter dan een biefstuk? Een lezer vraagt ons waarom er beweerd wordt dat wit vlees gezonder is dan rood vlees.
Conclusie
Wie meer dan 300 gram rood en/of bewerkt vlees per week eet, loopt een iets hoger risico op darmkanker. Wit vlees verhoogt het risico op darmkanker niet. We weten niet precies waarom. Daarom stelt men dat wit vlees gezonder is dan rood vlees, maar alleen als je veel rood vlees eet. Af en toe een stukje onbewerkt rood vlees kan perfect in een gezond eetpatroon.
Lees verder »Waar komt deze bewering vandaan?
Wat eet de Belg?
Volgens de meest recente voedselconsumptiepeiling (2022-2023) eet een Belg gemiddeld vaker gevogelte dan rood vlees. Zo eet 28% van de bevolking 2 tot 4 keer per week rood vlees, terwijl 41% 2 tot 4 keer per week gevogelte eet. In de lijst van de 10 meest geconsumeerde soorten vlees staat kipfilet met voorsprong op nummer één, terwijl een biefstuk op nummer 8 staat (1).
Wit vlees komt van kip, kalkoen en ander gevogelte, terwijl rood vlees afkomstig is van runderen, varkens, schapen, geiten en paarden.
Onbewerkt rood en wit vlees bevat eiwitten, vetten, vitaminen en mineralen. Hoe vetter het vlees, hoe lager het eiwitgehalte.
Bewerkt vlees (zoals worst, gehakt of hamburgers, maar ook salami, paté, rookworst …) bevat daarnaast ook veel zout en/of chemische additieven.
Risico op kanker
Wie veel rood en bewerkt vlees eet (meer dan 300 gram per week) loopt een hoger risico op darmkanker. Als je dus drie keer per week een stuk rood vlees van maximaal 100 gram eet, eet je best geen bewerkt vlees meer (bijvoorbeeld een boterham met hesp of salami) (2).
Wie veel wit vlees (of vis) eet, loopt geen verhoogd of zelfs een licht verminderd risico op darmkanker, zo blijkt uit een recente overzichtsstudie (3).
Bron
Hoe moet je deze bewering interpreteren?
De overzichtsstudie nam 31 observationele studies samen die een verband zochten tussen vlees- en visconsumptie en het voorkomen van darmpoliepen (3). Darmpoliepen zijn voorlopers van darmkanker. Er waren iets meer poliepen te vinden bij mensen die veel rood of bewerkt vlees aten en ietsje minder bij mensen die wit vlees of vis aten.
De verklaring voor dat verschil is niet helemaal opgehelderd, maar er zijn wel enkele hypotheses:
- Rood vlees bevat meer heemijzer dan wit vlees. Heemijzer is afkomstig van het eiwit hemoglobine in rode bloedcellen. In de darmen wordt het omgezet in stoffen die het risico op DNA-schade in de cellen vergroten. DNA-schade vergroot het risico op kanker.
- Bewerkt vlees bevat vaker chemicaliën met mogelijk kankerverwekkende eigenschappen. Die chemicaliën worden aan het vlees toegevoegd. Ook tijdens de bereiding (bijvoorbeeld bij verhitting) kunnen potentieel kankerverwekkende stoffen ontstaan.
Praktische tips
Bij het Vlaams Instituut Gezond Leven vind je praktische tips over vlees.
Conclusie
Wie meer dan 300 gram rood en/of bewerkt vlees per week eet, loopt een iets hoger risico op darmkanker. Wit vlees verhoogt het risico op darmkanker niet. We weten niet precies waarom. Daarom stelt men dat wit vlees gezonder is dan rood vlees, maar alleen als je veel rood vlees eet. Af en toe een stukje onbewerkt rood vlees kan perfect in een gezond eetpatroon.
Referenties
- (2) Kom op tegen Kanker. Rood en bewerkt vlees.
- (3) Ao Y, Yan X, Li Y et al. Association Between the Consumption of Meat Subtypes and Precancerous Lesions of Colorectal Cancer: A Meta-analysis. Nutr Rev 2025. doi: 10.1093/nutrit/nuaf093.