Wat is radiologisch onderzoek?
Radiologisch onderzoek is een verzamelnaam voor allerlei technieken om beelden te maken van de binnenkant van het lichaam. Het wordt ook medische beeldvorming genoemd.
De belangrijkste radiologische onderzoeken zijn de echografie, CT-scan, MRI, angiografie en het nucleair onderzoek. Ze geven informatie over zachte weefsels en bloedvaten. Een gewone Rx of röntgenfoto geeft vooral informatie over vast weefsel zoals bot.
Deze pagina gaat over radiologisch onderzoek van:
- de hersenen en het ruggenmerg (het centraal zenuwstelsel);
- de bloedvoorziening in de hersenen en het ruggenmerg.
Echografie
Hoe werkt het?
Bij een echografie worden geluidsgolven (ultrasone golven) gebruikt om een beeld te krijgen van de organen in het lichaam.
- Een sonde zendt de geluidsgoven uit.
- De golven worden teruggekaatst door de structuren in het lichaam en keren terug naar de sonde.
- De teruggekaatste golven worden op een scherm omgezet in beelden.
Deze techniek maakt geen gebruik van radioactieve straling. Het is dus volkomen veilig.
Wat kan je ermee doen?
Een echografie is een goed onderzoek om vernauwingen op te sporen in de slagaders die het bloed naar de hersenen vervoeren (de halsslagaders).
Bij kinderen waarbij de fontanellen (de zachte plekjes op de schedel) nog open zijn, is een echografie nuttig om hersenweefsel, eventuele bloedingen en de hoeveelheid hersenvocht te beoordelen.
Lees meer over echografie op deze pagina.
CT-scan
Hoe werkt het?
Een CT-scan toont het lichaam als het ware in fijne schijfjes. Zo kan een arts de grootte en de juiste locatie van een letsel nauwkeurig inschatten.
Een nadeel is dat er heel veel opnames gemaakt worden en dat er radioactieve straling gebruikt wordt. Daardoor is de stralingsdosis vrij groot.
Om de kwaliteit van het beeld nog te verhogen, kan er een contrastvloeistof worden ingespoten. Dat is een vloeistof die ervoor zorgt dat delen van je lichaam duidelijker te zien zijn op de scan.
Een CT-scan kan gecombineerd worden met andere technieken, zoals een angiografie en nucleair onderzoek.
Wat kan je ermee doen?
CT is tegenwoordig de eerste keuze voor radiologisch onderzoek. Het kan heel snel uitgevoerd worden en uitsluitsel geven over hersenbloedingen en herseninfarcten. Het is minder geschikt voor ruggenmergonderzoek.
MRI-scan
Hoe werkt het?
Een MRI (magnetic resonance imaging) of NMR (nucleaire magnetische resonantie) maakt gebruik van een sterk magnetisch veld. Er komt dus geen straling aan te pas.
De scanner maakt beelden in 3 dimensies (hoogte, breedte en diepte). Zo ontstaat een erg nauwkeurig beeld en kan een letsel perfect gelokaliseerd worden.
Tijdens dit onderzoek krijg je een koptelefoon op, omdat het veel lawaai maakt.
Een MRI kan niet worden uitgevoerd als er in het lichaam metaal aanwezig is. Bijvoorbeeld een pacemaker, clips van vroegere operaties of metalen prothesen.
Het onderzoek is duur en tijdrovend. Het aantal MRI-scanners is beperkt, waardoor je soms lang moet wachten op een afspraak.
Wat kan je ermee doen?
Een MRI levert de meest nauwkeurige details op. Het kan zowel gebruikt worden bij hersenonderzoek als bij onderzoek van de wervelkolom en het ruggenmerg. Gecombineerd met een angiografie krijg je heel nauwkeurige beelden van de bloedvaten. Dat maakt het onderzoek heel geschikt om een operatie op een slagader voor te bereiden.
Angiografie
Hoe werkt het?
Met een angiografie of arteriografie worden beelden gemaakt van de slagaders en het hart. Daarvoor krijg je eerst een contrastvloeistof ingespoten. Dat is een vloeistof die ervoor zorgt dat delen van je lichaam duidelijker te zien zijn op het beeld.
Het toedienen van een contrastvloeistof in de slagader leidt bij 1 op de 100 mensen tot een beroerte.
Voor een angiografie is een opname in het ziekenhuis nodig.
Wat kan je ermee doen?
Een angiografie geeft een nauwkeurig beeld van de bloedvaten. Het wordt vooral gebruikt voor onderzoek van:
- de slagaders die het bloed naar de hersenen voeren (de halsslagaders) en hun vertakkingen in de hersenen;
- de slagaders van de wervelkolom en het ruggenmerg;
- de grote slagader die vanuit het hart naar beneden loopt door de borstkas en de buik (de aorta).
Het is vooral nuttig voor het opsporen van:
- afwijkingen aan de bloedvaten:
- vernauwingen (stenosen);
- verbredingen (aneurysma’s);
- bloedingen;
- tumoren.
Nucleair onderzoek
Hoe werkt het?
Bij een nucleair onderzoek krijg je een radioactieve stof (contrastvloeistof) ingespoten. Het wordt ook scintigrafie of (radio-)isotopenscan genoemd.
Omdat de contrastvloeistof zich over het hele lichaam verspreidt, levert dit onderzoek beelden van het hele lichaam op. De contrastvloeistof zal zich concentreren op plaatsen waar afwijkingen zijn.
Wat kan je ermee doen?
Nucleair onderzoek is meestal een aanvulling op andere onderzoeken. Bijvoorbeeld als de diagnose niet helemaal duidelijk is of als je arts meer informatie wil krijgen.
Met dit onderzoek kunnen bijvoorbeeld tumoren en uitzaaiingen in beeld worden gebracht.
Meer weten?
Op Thuisarts.nl vind je meer info over deze onderzoeken:
- MRI: hoe gaat het en hoe bereid je je voor?
- CT-scan: wat is het, hoe gaat het en waar kun je op letten?
- Echo: hoe gaat dat en is het veilig?
- Ik krijg röntgenonderzoek van mijn bloedvaten, hoe gaat dat?