In het nieuws
De griepepidemie heeft Europa dit jaar opvallend vroeg getroffen, ongeveer vier weken eerder dan in voorgaande seizoenen. Dat meldde VRT NWS op 17 december. De vroege start, in combinatie met de dominantie van een nieuwe virusstam, zet de gezondheidszorg in verschillende landen onder zware druk, waarschuwt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).
Conclusie
De huidige H3N2-variant komt minder goed overeen met het griepvaccin, waardoor de bescherming tegen griep wat kan afnemen. Maar de prik blijft zinvol: de kans is veel kleiner dat je ernstig ziek wordt van griep of in het ziekenhuis belandt. Griepvaccinatie blijft dus een goede bescherming tegen ernstige gevolgen van griep.
Lees verder »Waar komt dit nieuws vandaan?
Er is vroeger dan verwacht sprake van griep. Dat meldde onder andere VRT NWS op 17 december. De grote schuldige is een nieuwe H3N2-variant van het virus (1).
De samenstelling van griepvaccins wordt maanden vooraf vastgelegd. Deze specifieke H3N2-variant is daar nog niet in opgenomen, waardoor het huidige griepvaccin minder goed beschermt tegen besmetting met die variant. Volgens viroloog Marc Van Ranst blijft het vaccin wel goed beschermen tegen ernstige ziekte, ziekenhuisopname en sterfte en blijft het voor oudere mensen de beste optie (2).
Maar wat betekent dat concreet?
Bron
Hoe moet je dit nieuws interpreteren?
Het griepvaccin wordt elk jaar maanden op voorhand samengesteld op basis van internationale opvolging van welke griepvirussen waarschijnlijk zullen circuleren (3). Omdat het griepvirus voortdurend verandert, kan het gebeuren dat er later in het seizoen een nieuwe variant opduikt die minder goed overeenkomt met het vaccin. Dat zien we nu gebeuren met influenza A (H3N2).
Een minder goede overeenkomst tussen vaccin en griepvirus kan de bescherming wat verminderen. Dat is beschreven in grote overzichtsstudies over meerdere griepseizoenen (4).
Maar ‘minder goede bescherming’ is niet hetzelfde als ‘geen nut’. Ook als je nog besmet raakt, helpt vaccinatie vooral om je afweer sneller te laten reageren, waardoor je meestal minder (ernstig) ziek wordt. En als je minder ziek bent, geef je het virus vaak ook minder door.
Zelfs wanneer het virus wat veranderd is, biedt het huidige griepvaccin nog een goede bescherming tegen ernstige griep, complicaties en ziekenhuisopname, vooral bij ouderen en andere risicogroepen (5).
Dat blijkt ook uit recente gegevens van dit seizoen uit Engeland. Daar bleef de bescherming tegen griep-gerelateerde ziekenhuisopnames goed tijdens een periode waarin de H3N2-variant circuleerde die minder goed overeenkwam met het vaccin (6).
Conclusie
De huidige H3N2-variant komt minder goed overeen met het griepvaccin, waardoor de bescherming tegen griep wat kan afnemen. Maar de prik blijft zinvol: de kans is veel kleiner dat je ernstig ziek wordt van griep of in het ziekenhuis belandt. Griepvaccinatie blijft dus een goede bescherming tegen ernstige gevolgen van griep.
Referenties
- (2) Huyghebaert P. De 'supergriep' gaat rond in het Verenigd Koninkrijk, maar wat is dat precies? 5 vragen aan Marc Van Ranst. VRT NWS. 13 december 2025.
- (3) World Health Organization. Questions and Answers: Recommended composition of influenza virus vaccines for use in the northern hemisphere 2025–26 influenza season and development of candidate vaccine viruses for pandemic preparedness. 28 februari 2025.
- (4) Okoli GN, Racovitan F, Abdulwahid T, et al. Variable seasonal influenza vaccine effectiveness across geographical regions, age groups and levels of vaccine antigenic similarity with circulating virus strains: A systematic review and meta-analysis of the evidence from test-negative design studies after the 2009/10 influenza pandemic. Vaccine 2021;39(8):1225-1240.
- (5) Uyeki TM, Hui DS, Zambon M, et al. Influenza. Lancet 2022;400(10353):693-706.
- (6) Kirsebom FC, Thompson C, Talts T, et al. Early influenza virus characterisation and vaccine effectiveness in England in autumn 2025, a period dominated by influenza A(H3N2) subclade K. Euro Surveill 2025;30(46):2500854.