Door u gekozen
Kraantjeswater is veilig en wordt streng gecontroleerd. Toch maken veel mensen zich er zorgen over. Verkopers bieden als oplossing dure waterionisatiesystemen aan en prijzen die aan als de sleutel tot gezonder water. Ze verkopen ze vaak via een systeem dat mensen rekruteert om die toestellen aan vrienden of familie te slijten met straffe beloftes.
Conclusie
Belgisch kraantjeswater is niet perfect, maar het is veilig, wordt streng gecontroleerd en heeft geen duur filtersysteem nodig. De gezondheidsclaims van waterionisatoren zijn op los zand gebouwd: ‘ontzuren’ is geen wetenschappelijk concept, je lichaam regelt zijn pH zelf via longen en nieren en drinkwater kan dat niet beïnvloeden. De studies die positieve effecten claimen, zijn ronduit zwak en onbetrouwbaar. Bovendien verkopen sommige bedrijven hun toestellen via een piramidesysteem dat druk legt op vrienden en familieleden. Betaal geen duizenden euro’s voor water dat niet beter is dan wat al uit je kraan stroomt.
Lees verder »Waar komt deze bewering vandaan?
Eerder schreven we al over Kangen-water: alkalisch water dat verkopers aanprijzen als beter dan gewoon leidingwater. Het verkooppraatje achter zulke toestellen speelt bewust in op angsten over kraantjeswater. Online circuleren allerlei verhalen over hormonen, pesticiden of andere stoffen in leidingwater die je gezondheid zouden schaden. We schreven eerder al dat kraantjeswater je hormonen niet verstoort.
Verschillende lezers werden via vrienden of familie benaderd om waterionisatoren te kopen die kraantjeswater zouden ‘verbeteren’. Zulke toestellen kosten al snel 3.000 tot meer dan 5.000 euro.
Bron
(1) Lezersvraag
Hoe moet je deze bewering interpreteren?
Leidingwater in België is veilig en wordt streng gecontroleerd. Dat neemt niet weg dat lage concentraties PFAS en pesticiden in kraantjeswater een reële zorg zijn, omdat de langetermijneffecten bij langdurige blootstelling nog niet volledig bekend zijn.
- Wie om die reden een filter wil: gecertificeerde actieve-koolfilters of omgekeerde-osmose-installaties kunnen PFAS en pesticiden aantoonbaar verlagen.
- Waterionisatoren doen dat niet. Zij passen via elektrolyse (elektrische stroom) de pH en het waterstofgehalte van water aan, maar halen geen chemische verontreinigingen eruit.
Wat doen waterionisatiesystemen?
Deze toestellen splitsen kraantjeswater via elektrolyse in een zurige en een alkalische (basische) stroom. Alkalische of basische stoffen zijn stoffen met een pH-waarde hoger dan 7, zuren zijn stoffen met een pH-waarde lager dan 7.
- Het alkalische gedeelte, met een pH tussen 8 en 9,5, wordt aangeprezen als water met bijzondere gezondheidseffecten. Die claim klopt niet.
- Het toestel heeft ook geen meerwaarde voor de waterveiligheid: Belgisch leidingwater voldoet al aan de Europese drinkwaterrichtlijn (2) en is vrij van ziekteverwekkers (3).
- In een blinde smaaktest kunnen de meeste mensen kraantjeswater ook niet van flessenwater onderscheiden (4).
- We schreven eerder al over de vergelijking tussen kraantjeswater en flessenwater.
Wat beweren de verkopers dat dit voor je gezondheid doet?
Verkopers maken straffe beloftes over de gezondheidsvoordelen van water dat door zo’n systeem is gelopen. Maar geen enkele ervan blijft wetenschappelijk overeind.
Alkalisch water zou je lichaam ‘ontzuren’
Je bloed heeft een vaste pH (7,35-7,45) die je lichaam nauwkeurig reguleert via nieren en longen. Drinken van alkalisch water verandert dat niet. Bovendien is je maag extreem zuur (pH 1,5-2): zodra je alkalisch water inslikt, neutraliseert je maagzuur het onmiddellijk. Het bereikt de rest van je lichaam nooit als ‘alkalisch’. We legden eerder al uit waarom ‘je lichaam ontzuren’ geen steek houdt.
Alkalisch water zou ontstekingen en oxidatieve stress (een toestand waarbij er te veel schadelijke stoffen in het lichaam zijn die cellen kunnen beschadigen) remmen
De beschikbare studies zijn bijna altijd kleine dierproeven of waarnemende studies van lage kwaliteit, vaak gefinancierd door de industrie (7). De enige dubbelblinde gerandomiseerde studie bij gezonde volwassenen, met 61 deelnemers over 8 weken, vond geen relevant effect op de gezondheid (8).
Alkalisch water zou je darmgezondheid verbeteren en kanker helpen voorkomen
Een gerandomiseerde studie bij gezonde mannen vond geen enkel effect op de darmflora of bloedsuikerregulatie (5). Een overzichtsstudie vond ook geen bewijs voor een verband met kankerpreventie (6).
De claims zijn dus te mager om een toestel van duizenden euro’s te rechtvaardigen.
Verkoop via rekrutering
Sommige bedrijven verkopen hun toestellen via een MLM-structuur (multi-level marketing): onafhankelijke distributeurs verdienen commissies op eigen verkopen en ook op de omzet van mensen die ze zelf aanwierven. Zodra de nadruk verschuift van productverkoop naar rekrutering, wordt dit eigenlijk een piramidesysteem.
De toestellen kosten soms duizenden euro’s, de gezondheidsclaims houden geen stand en wie instapt, staat vaak onder druk om zelf een duur toestel aan te kopen en vrienden en familie te benaderen. Misleidende marketingtaal als ‘financiële vrijheid’, ‘je eigen baas zijn’ en wetenschappelijk klinkende termen zonder wetenschappelijke basis worden gebruikt om mensen te rekruteren. Slachtoffers die in zo’n systeem terechtkomen, verliezen bijna altijd geld en zien relaties beschadigd raken doordat ze voortdurend producten aan vrienden en familie moeten slijten.
Conclusie
Belgisch kraantjeswater is niet perfect, maar het is veilig, wordt streng gecontroleerd en heeft geen duur filtersysteem nodig. De gezondheidsclaims van waterionisatoren zijn op los zand gebouwd: ‘ontzuren’ is geen wetenschappelijk concept, je lichaam regelt zijn pH zelf via longen en nieren en drinkwater kan dat niet beïnvloeden. De studies die positieve effecten claimen, zijn ronduit zwak en onbetrouwbaar. Bovendien verkopen sommige bedrijven hun toestellen via een piramidesysteem dat druk legt op vrienden en familieleden. Betaal geen duizenden euro’s voor water dat niet beter is dan wat al uit je kraan stroomt.
Referenties
- (2) Dettori M, Arghittu A, Deiana G, Castiglia P, Azara A. The Revised European Directive 2020/2184 on the Quality of Water Intended for Human Consumption. Environmental Research 2022;209:112773.
- (3) Ehsan A, Geurden T, Casaert S, et al. Occurrence and Potential Health Risk of Cryptosporidium and Giardia in Different Water Catchments in Belgium. Environmental Monitoring and Assessment 2015;187(2):6.
- (4) Debbeler LJ, Gamp M, Blumenschein M, Keim D, Renner B. Polarized but Illusory Beliefs About Tap and Bottled Water: A Product- and Consumer-Oriented Survey and Blind Tasting Experiment. The Science of the Total Environment 2018;643:1400-1410.
- (5) Hansen TH, Thomassen MT, Madsen ML, et al. The Effect of Drinking Water pH on the Human Gut Microbiota and Glucose Regulation: Results of a Randomized Controlled Cross-Over Intervention. Scientific Reports 2018;8(1):16626.
- (6) Fenton TR, Huang T. Systematic Review of the Association Between Dietary Acid Load, Alkaline Water and Cancer. BMJ Open 2016;6(6):e010438.
- (7) Hu D, Kabayama S, Watanabe Y, Cui Y. Health Benefits of Electrolyzed Hydrogen Water: Antioxidant and Anti-Inflammatory Effects in Living Organisms. Antioxidants 2024;13(3):313.
- (8) Choi YA, Lee DH, Cho DY, Lee YJ. Outcomes Assessment of Sustainable and Innovatively Simple Lifestyle Modification at the Workplace - Drinking Electrolyzed-Reduced Water (OASIS-ERW): A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Trial. Antioxidants 2020;9(7):E564.