Korte hevige warmte-applicatie kan mogelijk muggenbeten verzachten

Waar komt dit nieuws vandaan?

De webshop van de krant De Standaard biedt dezer dagen een opvallend gadget aan: de Insectenbeetheler Heat it® (1). De bijbehorende advertentie vermeldt dat het kleinood werkt met USB-C-smartphones via de Heat it®-app. Verder is het volgens de advertentie veilig voor kinderen vanaf 3 jaar, wetenschappelijk bewezen en medisch gecertificeerd. Nadat je de warmte hebt toegebracht, zou je binnen enkele seconden minder pijn en jeuk voelen van steken van muggen, wespen, bijen en dazen. Zonder zalfjes of crèmes. Een lezer van de krant vraagt ons of de bewering dat je met de warmte snel insectenbeten kan verlichten, klopt.

Op onze pagina over insectenbeten en -steken staat het tegenovergestelde: tegen jeuk en pijn helpt een koud kompres of een verkoelende gel op de steekplek. Hoe zit het dan met warmte?

Bron

(1) DS Shop. Set van 2 insectenbeethelers - heat it®.

Hoe moet je dit nieuws interpreteren?

Internationale richtlijnen over de behandeling van lokale reacties op insectensteken vermelden naast pijnstillende en anti-allergische zalfjes steeds koude kompressen en ijs (2). Deze richtlijnen vermelden nergens warmte als behandeling.

We vinden wel een grote waarnemende studie met het apparaat Heat it®. De studie onderzocht het gebruik van het apparaat bij meer dan 12.000 insectensteken van muggen, dazen, wespen en bijen bij 1.750 mensen.

• Uit de studie blijkt dat ruim de helft (57%) van de testpersonen 7 keer minder jeuk had wanneer ze het apparaatje binnen de minuut gebruikten. Bij de meesten (81%) werd de jeuk 4 keer minder binnen de 5 tot 10 minuten.
• Jeuk en pijn werden beoordeeld aan de hand van vragenlijsten die de gebruikers meteen moesten invullen.
• Je hoeft het apparaat niet meteen na de steek te gebruiken, het zou ook uren later nog werken.

Er was ook een controlegroep. Die bestond uit dezelfde mensen die na een steek het apparaat niet gebruikten en na 10 minuten beoordeelden hoeveel jeuk en pijn ze hadden (3).

Onder de 3 jaar wordt het gebruik afgeraden omwille van het risico op brandwonden.

De studie heeft verschillende zwakke punten:

• Het gaat om een waarnemende studie. De studie was weliswaar groot en met een controlegroep, maar het blijven subjectieve observaties.
• Om de deelnemers te motiveren om de gadget te gebruiken, konden ze punten winnen bij iedere applicatie, die ze daarna konden inwisselen voor een prijs. Er was geen controle of ze daadwerkelijk gestoken of gebeten werden.
• 95% van alle gerapporteerde steken waren muggenbeten. Daardoor kan je moeilijk uitspraken doen over andere insectensteken of -beten.
• De controlegroep moest 10 minuten wachten en dan de jeuk beoordelen. Als je gefocust bent op de jeuk na een steek of beet, kan dat de jeuk erger maken. Dat maakt de observaties minder betrouwbaar.
• De studie werd gefinancierd door de producent, Kamedi. Die heeft alle belang bij een goed resultaat.

Conclusie

Om jeuk en pijn van muggenbeten te verzachten, wordt een koud kompres of ijs aanbevolen, maar dat heb je niet altijd bij de hand. Het gadget Heat it® werkt via korte warmte-applicatie (50-53°C) en een app, en is daarmee gebruiksvriendelijker. De producent heeft inderdaad één grote waarnemende studie uitgevoerd waaruit blijkt dat het gadget jeuk vermindert bij vooral muggenbeten. Maar de studie zelf heeft heel wat mankementen, wat het bewijs enigszins doet wankelen.

Referenties

• (2) Brumberg E, Douma M, Alibertis K et al. American Heart Association and American Red Cross Guidelines for First Aid 2024;150(24).
• (3) Metz M, Elberskirch M, Reuter C et al. Efficacy of Concentrated Heat for Treatment of Insect Bites: A Real-world Study. Acta Derm Venereol 2023;103:adv11592.