Door u gekozen
Verstopping komt vaak voor en is een hardnekkig probleem. Toch zijn mensen bang om laxeermiddelen te gebruiken. Ze vrezen dat die medicijnen de darmen lui maken, waardoor naar het toilet gaan nog moeilijker wordt. Een zorgverlener stelde ons een vraag over het vaak voorgeschreven middel Macrogol®.
Conclusie
Laxeermiddelen zijn veilig als je ze correct gebruikt en maken je darmen niet lui. Het concept van een luie darm is een mythe. Geen enkel laxeermiddel leidt tot schade aan de darm. Dat geldt bij uitstek voor de osmotische laxeermiddelen, waartoe Macrogol behoort. Die kan je gerust lange tijd gebruiken. Onderzoek bevestigt dat ook voor de sterkere stimulerende laxeermiddelen, maar die studies gaan doorgaans over een periode van 4 weken. Daarom gaat de voorkeur naar osmotische laxeermiddelen.
Lees verder »Waar komt deze bewering vandaan?
Moeilijk naar het toilet kunnen gaan is een probleem dat veel voorkomt. Meestal gaan mensen er niet voor naar de dokter. Verstopping kan vaak worden opgelost met vezelrijke voeding, genoeg drinken en genoeg bewegen.
Maar dat lukt niet altijd. Soms is medicatie nodig, onder de vorm van een laxeermiddel. Over die middelen doet al jaren het verhaal de ronde dat ze je darmen ‘lui’ zouden maken. Een zorgverlener vraagt aan het Misinformation Rapid Response Team* om dat te factchecken voor een ongeruste patiënt die zich zorgen maakt over langdurig gebruik van Macrogol (1).
Macrogol is de werkzame stof van een veelgebruikt osmotisch laxeermiddel in poedervorm. Het zorgt ervoor dat er meer vocht in de darm blijft. Daardoor wordt de stoelgang zachter en vindt het makkelijker de uitgang (2). Andere namen van laxeermiddelen op basis van Macrogol zijn Movicol, Laxido, Curapeg en Molaxole.
Bron
(1) Vraag van een zorgverlener in een ziekenhuis
Hoe moet je dit nieuws interpreteren?
Er zijn 2 soorten laxeermiddelen. Ze werken op 2 verschillende manieren:
- osmotische laxeermiddelen: houden het vocht in de darm en maken de stoelgang zachter;
- stimulerende laxeermiddelen: werken in op de darmwand zelf en stimuleren de darmbewegingen.
Osmotische laxeermiddelen (waaronder Macrogol) worden als de veiligste beschouwd en kunnen bijvoorbeeld ook door kinderen en zwangere vrouwen gebruikt worden. Ze laten de darmwand ongemoeid. Het idee van een ‘luie darm’ kan enkel voor stimulerende laxeermiddelen, omdat die wel inwerken op de darmwand.
Luie darm is een mythe
Het concept ‘luie darm’ is een darm die:
- minder beweeglijk is;
- minder uitzet of samenknijpt;
- beschadigd raakt door vaak stimulerende laxeermiddelen te gebruiken.
Een uitgebreid overzichtsonderzoek met meer dan 43 studies over de langetermijneffecten (4 weken) van stimulerende laxeermiddelen vond geen anatomische veranderingen en ook geen veranderingen in de beweeglijkheid of bezenuwing van de darm (3). De angst voor darmschade door gebruik van stimulerende laxeermiddelen is dus onterecht. Het idee dat je darm lui wordt, is een mythe.
Waar komt de mythe vandaan?
Mensen die goed naar het toilet kunnen gaan met laxeermiddelen en de behandeling stoppen, worden vaak opnieuw met verstopping geconfronteerd. Laxeermiddelen bestrijden immers een symptoom. Dat wekt de indruk dat de darm ‘lui’ geworden is, of dat laxeermiddelen ‘verslavend zijn voor de darmen’. Maar daar zijn geen aanwijzingen voor. Laxeermiddelen mag je blijven gebruiken.
Richtlijnen raden aan om als het kan osmotische laxeermiddelen te gebruiken. Die zijn gegarandeerd veilig, ook op lange termijn. Volgens de richtlijnen combineer je ze dan best enkel in nood met stimulerende laxeermiddelen (4). Dat is een voorzorgsmaatregel. Er zijn geen aanwijzingen van schade op lange termijn met stimulerende laxeermiddelen, maar dat is ook nooit goed onderzocht.
Conclusie
Laxeermiddelen zijn veilig als je ze correct gebruikt en maken je darmen niet lui. Het concept van een luie darm is een mythe. Geen enkel laxeermiddel leidt tot schade aan de darm. Dat geldt bij uitstek voor de osmotische laxeermiddelen, waartoe Macrogol behoort. Die kan je gerust lange tijd gebruiken. Onderzoek bevestigt dat ook voor de sterkere stimulerende laxeermiddelen, maar die studies gaan doorgaans over een periode van 4 weken. Daarom gaat de voorkeur naar osmotische laxeermiddelen.
Referenties
- (2) FarmaInfo: Macrogol AB.
- (3) Whorwell P, Lange R, Scarpignato C. Review article: do stimulant laxatives damage the gut? A critical analysis of current knowledge. Ther Adv Gastroenterol 2024;17:17562848241249664.
- (4) Chang L, Chey W, Imdad A et al. American Gastroenterological Association-American College of Gastroenterology Clinical Practice Guideline: Pharmacological Management of Chronic Idiopathic Constipation. Gastroenterology 2023;164(7):1086-1106
*Deze factcheck kwam tot stand dankzij het Misinformation Rapid Response Team, een samenwerking tussen Gezondheid en Wetenschap, Factcheck.Vlaanderen en verschillende ziekenhuizen.