In het nieuws
Een 59-jarige stewardess van Air France krijgt als eerste een schadevergoeding omdat ze borstkanker zou hebben gekregen door blootstelling aan kosmische straling. Dat schrijft Het Nieuwsblad op 26 augustus 2026. De krant verwijst naar een nieuwe studie. Die zegt dat piloten en stewards en stewardessen meer kans hebben op stralingsgerelateerde kankers dan andere beroepsgroepen.
Conclusie
Het is een feit dat stewardessen vaker borstkanker krijgen, maar daar bestaat nog geen goede verklaring voor. Er zijn drie hypotheses. Eén: het dag-nachtritme van stewardessen is verstoord omdat ze in verschillende tijdzones leven en vaak ’s nachts werken. Twee: stewardessen worden meer blootgesteld aan kosmische straling. En drie: ze zijn vaker kinderloos of krijgen op latere leeftijd kinderen. De nieuwe Franse studie versterkt de tweede hypothese, maar kan daarvoor geen bewijs leveren.
Lees verder »Waar komt dit nieuws vandaan?
Kosmische straling bestaat uit energierijke deeltjes afkomstig uit de ruimte die voortdurend op de aarde neervallen. Ze zijn heel klein. Je kan ze niet zien en ook niet voelen. Kosmische straling bevat heel veel energie: hoe hoger in de lucht, hoe meer energie. Cabinepersoneel, piloten, stewards en stewardessen worden er dus meer aan blootgesteld dan andere beroepsgroepen.
Kosmische straling wordt in verband gebracht met kanker. Daarom stemde een Franse rechtbank in met het verzoek van een 59-jarige stewardess om een schadevergoeding te krijgen omdat ze borstkanker ontwikkelde. Door haar job zou ze meer kans hebben op borstkanker, door de grotere blootstelling aan kosmische straling. De stewardess maakte in 30 jaar tijd 12.600 vluchturen, meer dan de helft ’s nachts (1).
Bron
(1) van der Deure L. Rechter in Frankrijk erkent borstkanker als beroepsziekte bij stewardessen. Het Nieuwsblad. 26 augustus 2026.
Hoe moet je dit nieuws interpreteren?
Meerdere studies hebben aangetoond dat stewardessen vaker borstkanker krijgen dan andere beroepsgroepen. Daar is geen twijfel over. Een overzichtsonderzoek bekeek negen studies over dit onderwerp. Daaruit bleek dat stewardessen ongeveer 40% meer kans hebben op borstkanker (2).
3 mogelijke verklaringen
Er zijn drie mogelijke verklaringen voor het grotere risico op borstkanker bij stewardessen:
- een verstoring van het dag-nachtritme door nachtwerk, jetlags en omdat je in meerdere tijdzones leeft;
- meer blootstelling aan kosmische straling uit de ruimte;
- geen of later kinderen krijgen.
Al die verklaringen werden al meermaals onderzocht.
Nachtwerk
Tot nog toe is niet bewezen dat nachtwerk het risico op borstkanker verhoogt. In deze factcheck lees je meer daarover.
Kosmische straling
De nieuwe studie waarnaar de Franse rechtbank en de media verwijzen, ziet een verklaring in de blootstelling aan kosmische straling. Stewardessen en piloten overlijden namelijk vaker aan stralingsgerelateerde kankers (3). Maar dat is slechts een observatie. Daarmee is niet bewezen dat de straling de oorzaak is, alleen dat er een mogelijk verband is.
Het is dus niet bewezen dat meer blootstelling aan kosmische straling het risico op kanker vergroot. Mocht dat het geval zijn, dan zou je verwachten dat iemand met meer vlieguren of meer jaren dienst een grotere kans op borstkanker heeft dan iemand met minder vlieguren of jaren dienst. Dat is niet zo (4).
Stralingsgerelateerde kankers zijn die kankers die vaker voorkomen nadat mensen werden blootgesteld aan straling. Bijvoorbeeld bij:
- mensen die bestraald werden voor een andere kanker (radiotherapie);
- overlevers van de atoombommen in Japan;
- mensen die door hun beroep aan straling worden blootgesteld.
Voorbeelden van stralingsgerelateerde kankers zijn borstkanker, prostaatkanker, schildklierkanker, leukemie en melanoom.
Geen of later kinderen krijgen
Stewardessen zijn veel vaker kinderloos of krijgen pas op latere leeftijd een kind. Wie nooit een zwangerschap doormaakt of wie op latere leeftijd zwanger is, heeft meer kans op borstkanker. Maar ook over dit verband spreken studies elkaar tegen (5).
Conclusie
Het is een feit dat stewardessen vaker borstkanker krijgen, maar daar bestaat nog geen goede verklaring voor. Er zijn drie hypotheses. Eén: het dag-nachtritme van stewardessen is verstoord omdat ze in verschillende tijdzones leven en vaak ’s nachts werken. Twee: stewardessen worden meer blootgesteld aan kosmische straling. En drie: ze zijn vaker kinderloos of krijgen op latere leeftijd kinderen. De nieuwe Franse studie versterkt de tweede hypothese, maar kan daarvoor geen bewijs leveren.
Referenties
- (2) Weinmann S, Tanaka LF, Schauberger G et al. Breast Cancer Among Female Flight Attendants and the Role of the Occupational Exposures: A Systematic Review and Meta-analysis. J Occup Environ Med 2022;64:822-830.
- (3) Patel V, Liu M, Jena AB. Cancer-Related Mortality Among US Pilots and Flight Attendants. JAMA Intern Med, Published online August 17, 2026.
- (4) Schubauer-Berigan M, Anderson J, Hein M et al. Breast cancer incidence in a cohort of U.S. flight attendants. Am J Ind Med 2015;58: 252-266.
- (5) Co M, Kwong A. Breast Cancer Rate and Mortality in Female Flight Attendants: A Systematic Review and Pooled Analysis. Clin Breast Cancer 2020;20:371-376.