Door u gekozen
Voedingssupplementen met probiotica worden op veel verpakkingen aangeprezen als middel om je darmflora of microbioom te ‘herstellen’ of ‘verbeteren’. Een lezer vraagt ons of het dan nuttig is om probiotica te nemen om de darmen gezond te houden.
Conclusie
De meeste probiotica veranderen je darmflora nauwelijks op lange termijn: je darmen zitten al zo vol met eigen micro-organismen dat nieuwe bacteriën er moeilijk voet aan de grond krijgen. Een specifiek probioticum kan bij bepaalde klachten nuttig zijn, maar herstelt je microbioom niet in het algemeen. Voor een gezonde darmflora blijft een gevarieerd en vezelrijk voedingspatroon de aanpak met de beste wetenschappelijke onderbouwing. Bespreek met je arts of apotheker of een probioticum zinvol is voor jouw situatie.
Lees verder »Wat weten we hierover?
Een probioticum is een voedingssupplement dat levende micro-organismen, zoals bacteriën of gisten, bevat. Het gaat om een selectie van ‘goede micro-organismen’, die de darmflora positief zouden beïnvloeden en zo ook in de markt gezet worden. Het idee dat probiotica een ‘ongezond’ microbioom zouden kunnen herstellen, hoor je vaak. Een lezer vroeg ons of je met probiotica je darmflora gezond kan maken (1). We bekeken wat het beschikbare onderzoek hierover zegt.
Bron
(1) Lezersvraag
Hoe moet je deze bewering interpreteren?
Je darmen zitten al vol bacteriën en houden nieuwe bewoners buiten
Het darmmicrobioom is de verzameling van biljoenen micro-organismen, grotendeels bacteriën, in je darmen. De samenstelling verschilt sterk van persoon tot persoon en hangt af van:
- voeding,
- medicatie,
- leeftijd,
- leefomgeving.
Onderzoekers vergelijken een probioticum wel eens met een nieuwe bewoner die een plaatsje probeert te vinden in een wijk die al helemaal vol zit. Je darmen bevatten al duizenden soorten micro-organismen, en die laten niet zomaar iemand anders binnen.
Dat is op zich goed nieuws: zo blijven ook ziekteverwekkers makkelijker buiten. Maar het verklaart ook waarom veel probiotica binnenkomen en via de stoelgang weer vertrekken, zonder blijvend effect (2). Alleen als er tijdelijk ruimte vrijkomt, bijvoorbeeld na een behandeling met antibiotica (waarbij veel bacteriën van de darmflora sterven), maken nieuwe bacteriestammen meer kans om zich te vestigen. Of dat ook altijd beter is, weten we nog niet.
Een specifieke bacteriestam kan soms nuttig zijn, maar ‘herstelt’ het microbioom niet
Het darmmicrobioom werkt als een ecosysteem: meestal kan het zich goed herstellen, maar dat verschilt sterk per persoon. Daarnaast kan het verstoord raken als je lange tijd antibiotica gebruikt of een eenzijdig eetpatroon hebt.
Dat een bepaalde bacteriestam in een specifieke situatie nuttig kan zijn, staat los van de vraag of ze ook het microbioom in het algemeen ‘herstelt’. Onderzoek bij gezonde volwassenen toont dat probiotica het microbioom meestal maar beperkt en wisselend veranderen.
Diversiteit hangt samen met gezondheid, maar het is niet zwart-wit
Meer diversiteit in het darmmicrobioom gaat gewoonlijk samen met een betere gezondheid: een lagere kans op bepaalde darmziektes en een sterker immuunsysteem (3). Maar wat ‘gezond’ is, ziet er niet bij iedereen hetzelfde uit:
- Leeftijd, voeding, medicatie en leefomgeving spelen allemaal mee.
- Het microbioom is bovendien maar één factor, naast voeding, beweging en het immuunsysteem.
- Die factoren werken ook onderling op elkaar in.
Een gevarieerd en vezelrijk voedingspatroon blijft de manier met de beste wetenschappelijke onderbouwing om je darmmicrobioom te ondersteunen.
Conclusie
De meeste probiotica veranderen je darmflora nauwelijks op lange termijn: je darmen zitten al zo vol met eigen micro-organismen dat nieuwe bacteriën er moeilijk voet aan de grond krijgen. Een specifiek probioticum kan bij bepaalde klachten nuttig zijn, maar herstelt je microbioom niet in het algemeen. Voor een gezonde darmflora blijft een gevarieerd en vezelrijk voedingspatroon de aanpak met de beste wetenschappelijke onderbouwing. Bespreek met je arts of apotheker of een probioticum zinvol is voor jouw situatie.