Vitamine B12-tekort is uiterst zelden oorzaak van wintermoeheid

Waar komt dit nieuws vandaan?

Wintermoeheid is een vage, vaak voorkomende klacht. Zeker in januari na de feestdagen. Het tekort aan daglicht, de koude en minder sociale contacten zijn de meest voorkomende oorzaken. We slapen minder goed.

Volgens voedingsdeskundige Heleen Becuwe laat je bij wintermoeheid, tintelingen in je handen, angstgevoelens of een aardbeientong best je vitamine B12-gehalte checken. Dat stelde ze in Het Laatste Nieuws van 19 januari (1).

Vitamine B12 is een wateroplosbare vitamine die we nodig hebben voor onder andere een goed functionerend zenuwstelsel. Omdat ons lichaam ze niet zelf aanmaakt, moeten we ze opnemen via de voeding. Vitamine B12 zit enkel in dierlijke producten: vlees, vis, melk en eieren (2).

Een tekort aan vitamine B12 kan een zeldzame vorm van bloedarmoede veroorzaken. Dan heb je de volgende klachten:

• vermoeidheid;
• zwaktegevoel;
• sneller buiten adem zijn bij een inspanning.

Daarnaast kunnen er ook neurologische klachten ontstaan, zoals spierzwakte, geheugenproblemen en tintelingen in de handen en voeten. Een aardbeientong is een zeldzaam en laat symptoom van een ernstig vitamine B12-tekort, dat ook voorkomt bij roodvonk.

Bron

(1) Stiers I. Constant moe, aardbeientong of tintelingen in je handen? Deze verrassende signalen wijzen op een tekort aan vitamine B12. Het Laatste Nieuws. 19 januari 2026.

Hoe moet je dit nieuws interpreteren?

Vitamine B12-tekort

Hoe vaak vitamine B12-tekort voorkomt, hangt af van je voedingspatroon. Bij mensen die ook dierlijke producten eten, de belangrijkste bron van vitamine B12, zijn vitamine B12-tekorten zeldzaam: volgens recente cijfers komt het voor bij ongeveer 2 tot 3% van de volwassenen. Ouderen hebben iets vaker een vitamine B12-tekort, omdat je de vitamine minder goed opneemt eens je de kaap van 60 bent gepasseerd (3).

Vegetariërs en veganisten lopen een hoger risico op een vitamine B12-tekort. Volgens een Britse studie heeft 7% van de vegetariërs en 52% van de veganisten ermee te maken (4). Vooral die laatsten vormen dus een risicogroep en kunnen hun vitamine B12 best geregeld laten checken bij hun huisarts.

Wintermoeheid

Wintermoeheid komt ontzettend vaak voor. De oorzaak is zeer zelden een vitamine B12-tekort. Het is overigens niet bewezen dat vermoeidheid vermindert met vitamine B12-supplementen.

Risicogroepen voor vitamine B12-tekorten, die best wel af en toe hun vitamine B12-gehalte laten checken, zijn:

• veganisten die geen supplementen nemen en ook geen voedingsmiddelen gebruiken die verrijkt zijn met vitamine B12;
• ouderen met gebitsproblemen en/of maagontstekingen die daardoor bijvoorbeeld alle vlees achterwege laten;
• mensen die een maagverkleining ondergingen: de maag is noodzakelijk voor de opname van vitamine B12 uit de voeding.

Conclusie

Een tekort aan vitamine B12 is een zeldzame oorzaak van bloedarmoede. Bovendien is zo’n tekort uiterst zeldzaam bij mensen die af en toe dierlijke producten gebruiken, zoals vlees, vis, melk en ei. Wintermoeheid is daarentegen een heel vaak voorkomende klacht. De oorzaak moet zelden gezocht worden in vitaminetekorten. Deze vermoeidheid is veel vaker het gevolg van een tekort aan daglicht, slaaptekort of je mentaal minder goed voelen.

Referenties

• (2) Vlaams instituut Gezond Leven. Vitaminen.
• (3) Patel H, McGuirck R. Vitamin B12 Deficiency: Common Questions and Answers. Am Fam Physician 2025;112:294-300.
• (4) Gilsing A, Crowe F, Lloyd-Wright Z et al. Serum concentrations of vitamin B12 and folate in British male omnivores, vegetarians and vegans: results from a cross-sectional analysis of the EPIC-Oxford cohort study. Eur J Clin Nutr 2010;64:933-939.