gezondheid en wetenschap

Acute leukemie

Wat is het?

Acute leukemie (of bloedkanker) is een groep van kwaadaardige bloedziekten van de witte bloedcellen. Zowel acute myeloïde leukemie (AML) als acute lymfatische leukemie (ALL) begint als een woekering van ongerijpte cellen in het beenmerg. Deze zieke cellen dringen ook binnen in andere delen van het lichaam.
Vaak kan men de precieze oorzaak niet achterhalen. Gekende risicofactoren zijn o.a. behandelingen met bepaalde soorten medicatie zoals kankermedicijnen of chemotherapie voor een andere kanker, radioactieve straling en blootstelling aan chemische stoffen zoals oplosmiddelen (bijvoorbeeld benzeen). Soms is een onderliggende bloedziekte de oorzaak.

Hoe vaak komt het voor?

Er zijn jaarlijks 3 tot 4 nieuwe gevallen van acute leukemie per 100 000 personen. Tot de leeftijd van 40 tot 50 jaar zijn er per jaar ongeveer 2 gevallen per 100 000 personen. Daarna stijgt dit aantal tot 15 à 20 per 100 000 personen tot de leeftijd van 75 jaar.
Ongeveer 80% heeft acute myeloïde leukemie (AML), de overige 20% acute lymfatische leukemie (ALL).
Chemotherapie voor de behandeling van een andere kanker is in ongeveer 10% van de gevallen van acute leukemie de onderliggende oorzaak.

Hoe kun je het herkennen?

Als je gemakkelijk moe bent of gemakkelijk infecties of bloedingen hebt van de slijmvliezen, kun je best zonder uitstel naar je huisarts gaan.

Hoe stelt je arts de aandoening vast?

De arts zal je klachten bevragen en een lichamelijk onderzoek uitvoeren, waarbij hij zal zoeken naar abnormaal vergrote klieren, vergrotingen van lever of milt. Vervolgens zal hij een bloedafname doen. Op basis hiervan kan een vermoeden van leukemie rijzen. Deze diagnose moet dan verder onderzocht worden in een gespecialiseerd ziekenhuis.

Wat kun je zelf doen?

Als je abnormaal moe bent, herhaaldelijk ziek bent of bloedingen hebt zonder duidelijke reden, wacht dan niet om naar je huisarts te gaan.

Wat kan je arts doen?

Bij een vermoeden van acute leukemie, zal de arts je zonder uitstel naar een hematoloog (specialist van bloedziekten) doorverwijzen voor verder onderzoek. Deze zal in de eerste plaats een beenmergonderzoek doen. Op basis hiervan kan hij bepalen om welke vorm van leukemie het juist gaat en wat hiervoor de beste behandelingsopties zijn.
De huisarts zal je in nauw overleg met de specialist mee opvolgen. Meestal word je behandeld met chemotherapie. De behandeling gebeurt op maat, rekening houdend met leeftijd, type leukemie en andere ziekten. De chemotherapie beoogt de vernietiging van de afwijkende witte bloedcellen, het bevorderen van het beenmergherstel en het voorkomen van herval.
Stamceltransplantatie is een techniek waarbij de eigen stamcellen in het beenmerg worden vernietigd en vervangen door de stamcellen van een donor. Dit is een behandeling die de kans op overleving vergroot.
Er zijn gespecialiseerde centra waar je kankeronderdrukkende therapieën kunt volgen. Minder intensieve behandeling kan nuttig zijn wanneer je andere ziekten hebt of er factoren zijn (zoals gevorderde leeftijd) die intensieve chemotherapie onmogelijk maken.
Globaal genomen slaagt men erin om in geval van AML bij 50-80% van de patiënten de kanker te onderdrukken, en in geval van ALL zelfs bij 80-90% van de patiënten.
Totale genezing met chemotherapie wordt bereikt bij ongeveer 30-40% van de patiënten. Na chemotherapie en stamceltransplantatie geneest tussen de 50 à 65%. De prognose bij oudere personen is minder goed.
De kans op terugval is het hoogst in de eerste 3 jaar. In sommige gevallen kan de ziekte ook later terugkeren. Om de evolutie goed in de gaten te houden, wordt het totale bloedbeeld regelmatig gecontroleerd. Tijdens de eerste jaren na behandeling wordt ook op geregelde tijdstippen beenmergonderzoek verricht. In geval van terugval wordt een nieuwe chemotherapie uitgevoerd. Regelmatige follow-up door je arts is nodig tot 10 jaar na de behandeling, zeker bij herval of late complicaties van de behandeling.

Bronnen

www.ebmpracticenet.be

Wildgroei vzw

verschenen op 14/01/2014

Bedankt voor je feedback!

Nieuwsbrief

Vul je emailadres in om onze nieuwsbrief te ontvangen.

icoontje van envelop bij invulvelden voor nieuwsbrief