Wat is een anaal abces?
Een anaal of anorectaal abces is een ontsteking in de buurt van de aars. Een abces is een holte gevuld met etter.
Abcessen ontstaan meestal vanuit een ontsteking van een kliertje in de endeldarm (rectum). De endeldarm is het laatste stukje darm waar je stoelgang passeert voor het je lichaam verlaat via de aars (anus).
Zo’n kliertje kan bijvoorbeeld afgesloten worden door voedsel of gekwetst worden doordat er harde stoelgang passeert. In dat geval kunnen bacteriën van de huid of darm zorgen voor een ontstekingsreactie. Als de ontsteking van zo’n anaal kliertje niet spontaan oplost, ontstaat er een abces.
Soms kan een abces rond de aars ook ontstaan door:
- een ontstekingsproces van de darmwand (bijvoorbeeld bij de ziekte van Crohn);
- na een blessure van de anus (bijvoorbeeld na een operatie);
- een infectie (bijvoorbeeld hiv).
Vaak vormt er zich ook een fistel. Een fistel is een gangetje tussen de etter en de darm of de huid rond de aars.
Hoe vaak komt een anaal abces voor?
Een anaal abces is niet zo zeldzaam.
- Het komt vooral voor in de leeftijdscategorie van 20 tot 50 jaar.
- Het komt dubbel zo vaak voor bij mannen als bij vrouwen.
- Mensen met een chronische darmziekte (zoals de ziekte van Crohn) hebben meer kans om een anaal abces te krijgen.
Hoe kan je een anaal abces herkennen?
- De belangrijkste klachten zijn pijn en een zwelling in of rond de aars.
- Diepliggende abcessen veroorzaken ook pijn bij het ontlasten.
- Soms zie je in de zwelling een kleine opening. Daar kan wat vuil vocht uit komen. Dat wijst op de aanwezigheid van een fistel tussen het abces en de huid.
- Je kan koorts hebben.
Hoe stelt je arts een anaal abces vast?
Je arts stelt je vragen. Bijvoorbeeld:
- Waar heb je pijn? Sinds wanneer?
- Is er pus te zien?
- Heb je ooit een anaal abces gehad?
- Heb je andere gezondheidsproblemen, bijvoorbeeld de ziekte van Crohn?
Daarna onderzoekt je arts je: met een vinger gaat je arts in je aars. Meestal zal je arts het abces voelen. Dit onderzoek wordt vaak onder narcose uitgevoerd als het te veel pijn doet, bijvoorbeeld bij een dieperliggend abces.
Je arts zal overwegen om bloed te trekken om te kijken of er tekenen van een infectie zijn.
Bij minder duidelijke gevallen kan een echografie of een scan (zoals een CT of MRI) nuttig zijn.
Is er een fistelopening te zien? Dan voelt je arts met een kleine sonde hoe diep de fistel is.
Wat kan je zelf doen?
Zit er een pijnlijke zwelling in de buurt van je aars, die steeds groter wordt? Ga dan zo snel mogelijk naar je arts.
Probeer het abces niet zelf te behandelen. Dat kan het erger maken.
Ben je aan het herstellen van een operatie?
- Volg de instructies die je kreeg van je arts.
- Meestal helpt het om twee tot drie keer per dag de anale regio goed te spoelen met (lauw) water. Dat kan je doen tot de wonde genezen is.
- Absorberende kompressen zijn nuttig om het wondvocht op te vangen.
- Volg ook de adviezen om harde stoelgang en verstopping te voorkomen. Die vind je hier.
Wat kan je arts of zorgverlener doen?
Antibiotica alleen helpen niet. Een abces moet worden opengemaakt (gedraineerd). Een fistel moet uitgesneden worden. Daarom zal je arts je altijd doorverwijzen naar een chirurg voor een operatie.
Na de operatie laat men de wonde open. De wonde geneest geleidelijk aan.
Hoelang het duurt om te herstellen, hangt af van de grootte en de plek van het abces. Een hersteltijd van vier tot zes weken is niet abnormaal. De thuisverpleging komt dan dagelijks langs om de wonde te verzorgen. Je arts zal om de twee tot drie weken controleren of de wonde goed geneest.
Heb je meermaals last van een anaal abces? Of vermoedt je arts dat je een chronische darmziekte hebt? Dan zal je arts je doorverwijzen voor een darmonderzoek.
Meer weten?
Thuisarts.nl: bult met pus bij de anus