gezondheid en wetenschap

Pancreaskanker

Wat is het?

De pancreas of alvleesklier is een klier die hormonen aanmaakt zoals o.a. insuline, het hormoon dat belangrijk is voor de suikerhuishouding in je lichaam. De alvleesklier (pancreas) ligt in de bovenbuik, achter de maag, en mondt uit in de twaalfvingerige darm, dichtbij de galwegen.
Pancreaskanker is een verzamelnaam voor verschillende soorten tumoren. Het pancreasadenocarcinoom is één van de meest voorkomende vormen; tumoren van de pancreaseilandjes (insulinoma, gastrinoma, vipoma, carcinoïdtumoren,…) produceren zelf hormonen en zijn zeer zeldzaam.
Alvleesklierkanker is zonder behandeling zeer dodelijk: de gemiddelde overleving na diagnose bedraagt zo’n 4 tot 6 maanden. Slechts 1 op 5 patiënten komt in aanmerking voor een behandeling om de kanker te genezen. Over het algemeen bedraagt het overlevingspercentage na diagnose van pancreasadenocarcinoom over 5 jaar amper 10%. De stappen in de diagnosestelling zijn dus niet alleen gericht op het stellen van de diagnose zelf, maar ook om in een vroeg stadium te bepalen of genezing mogelijk is. Hierbij wordt rekening gehouden met de uitgebreidheid en het stadium van de tumor (dit noemt men ‘stadiëring’).

Hoe vaak komt het voor?

Het risico op pancreaskanker stijgt met de leeftijd. Afhankelijk van de leeftijd varieert het aantal nieuwe gevallen van pancreaskanker van 0,5 tot 3,6 per 100 000 personen jonger dan 50 jaar, en van 56 tot 89 per 100 000 personen ouder dan 75 jaar.

Hoe kun je het herkennen?

Wanneer je last hebt van een aanslepend ongemakkelijk gevoel in de bovenbuik, je onverklaarbaar gewicht verloren hebt in de afgelopen weken/maanden, doe je er goed aan een arts te raadplegen.

Hoe stelt je arts de diagnose?

Je arts zal denken aan de mogelijkheid van pancreaskanker wanneer je hem raadpleegt met bovenbuikpijn, recent ontstane diabetes of acute pancreatitis (ontsteking van de alvleesklier). Je arts zal je klachten in kaart brengen en hierbij zeker aandacht hebben voor volgende symptomen:
- gewichtsverlies,
- vaag ongemak in de bovenbuik,
- geelzucht,
- pijn in de bovenbuik die kan uitstralen naar de rug,
- recent ontstane diabetes,
- verlies aan eetlust,
- zich onwel voelen,
- specifieke symptomen die kunnen wijzen op een te hoge productie van pancreashormonen.
Meer dan 90 % van de mensen met een pancreastumor heeft last van gewichtsverlies, een ongemak in de bovenbuik of geelzucht.
Er worden ook een aantal andere zaken nagegaan. Basisonderzoeken zijn een echografie en CT-scan van de bovenbuik. Een bloedstaal wordt afgenomen om een aantal parameters in kaart te brengen.
Soms zijn verdere onderzoeken nodig om de diagnose te bevestigen, o.a. via endoscopie, een PET-CT of een kijkoperatie in de buik. Bij een endoscopisch onderzoek gaat men in het maag-darmsysteem kijken waar het probleem zit. Tijdens dit onderzoek kan de arts eventueel chirurgische ingrepen of beeldvorming uitvoeren.

Wat kan je arts doen?

Bij ongeveer 1/5 van de mensen met pancreaskanker kan een pancreaticoduodenectomie worden uitgevoerd. Bij deze operatie neemt men de alvleesklier en de twaalfvingerige darm weg. Dit kan enkel als de tumor zich niet heeft uitgebreid naar de aangrenzende weefsels.
Chemotherapie of radiotherapie wordt vaak gegeven in geval van tumoren die zich hebben uitgebreid. De behandeling zorgt in ongeveer de helft van de gevallen voor een verlichting van de klachten en symptomen, maar heeft echter op lange termijn nagenoeg geen effect op de overlevingskansen.
Om de symptomen en eventueel de obstructie van de galwegen te verlichten, kan er een stent worden aangebracht of kan via een operatie gezorgd worden dat het maagdarmkanaal waar het probleem zich voordoet, wordt omgeleid.

Bronnen
www.ebmpracticenet.be
www.oncoline.nl

verschenen op 02/07/2014

Bedankt voor je feedback!

Nieuwsbrief

Vul je emailadres in om onze nieuwsbrief te ontvangen.

icoontje van envelop bij invulvelden voor nieuwsbrief