Wat is diabetes?
Bij diabetes of suikerziekte zit er te veel suiker (glucose) in je bloed.
Het is een chronische aandoening. Dat betekent dat het niet overgaat.
Oorzaak
Insuline speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van diabetes. Insuline is een hormoon dat de alvleesklier (pancreas) aanmaakt om de hoeveel suiker in je bloed (je bloedsuiker) onder controle te houden:
- Als je eet, stijgt je bloedsuiker.
- Insuline zorgt ervoor dat die suiker naar je lichaamscellen gaat, zodat die energie kunnen maken.
- De hoeveelheid suiker in je bloed daalt dan weer.
Als je diabetes hebt, maakt je alvleesklier niet genoeg insuline aan of reageert je lichaam er minder goed op. Daardoor stijgt de hoeveelheid suiker in je bloed. Een deel van die suiker verlaat je lichaam weer via je urine. De rest blijft in je bloed zitten.
Mogelijke gezondheidsproblemen door diabetes
Een te hoge bloedsuiker kan op termijn schade veroorzaken aan bloedvaten in je lichaam. Als je al lang diabetes hebt en geen goede behandeling krijgt, heb je daardoor meer kans op:
- hart- en vaatziekten, zoals een hartaanval of beroerte;
- oogaantasting (retinopathie);
- nierschade (nefropathie);
- zenuwschade (neuropathie);
- een diabetesvoet;
- slechte doorbloeding in de benen.
Door je bloedsuiker goed onder controle te houden, verklein je de kans op die problemen.
Lees meer over de gevolgen van een te hoge bloedsuiker.
Soorten diabetes
Er zijn verschillende vormen van diabetes:
Diabetes type 1
Diabetes type 1 is een auto-immuunziekte: het lichaam vernietigt de cellen in de alvleesklier die insuline maken. Daardoor ontstaat een tekort aan insuline.
Lees hier meer over diabetes type 1.
Diabetes type 2
Bij diabetes type 2 maakt de alvleesklier minder insuline aan of reageren de cellen in het lichaam minder goed op insuline (insulineresistentie).
Lees hier meer over diabetes type 2.
Zwangerschapsdiabetes
Zwangerschapsdiabetes ontstaat onder invloed van hormonale veranderingen tijdens de tweede helft van de zwangerschap. Het verdwijnt meestal na de bevalling.
Zeldzame vormen van diabetes
Er bestaan ook nog andere, zeldzame vormen van diabetes. Meer uitleg vind je op de website van de Diabetes Liga.
Prediabetes
Soms is je bloedsuiker verhoogd, maar niet genoeg om diabetes te hebben. Dat noemen we prediabetes of ‘verhoogde nuchtere glycemie’.
Prediabetes verhoogt de kans op diabetes type 2. Door gezond te leven heb je een goede kans om te voorkomen dat je prediabetes evolueert naar diabetes type 2:
- Eet gezond.
- Beweeg genoeg.
- streef naar een gezond gewicht.
Lees meer over een gezonde levensstijl.
Hoe stelt je arts diabetes vast?
Diabetes wordt vastgesteld door je bloed te onderzoeken.
Je arts zal ook vragen of je bepaalde klachten hebt, zoals veel dorst, vaak moeten plassen of problemen met je ogen of voeten. Je arts stelt ook vragen om te kijken of je een verhoogd risico hebt om diabetes te krijgen.
Misschien doet je arts nog wat kleine onderzoeken, zoals je wegen of je bloeddruk meten.
Bloedonderzoek
Nuchtere bloedsuiker
- Je arts zal bloed trekken om het suikergehalte in je bloed te bepalen.
- De test gebeurt nuchter. Je mag dus op voorhand niet eten of drinken (behalve water).
- Als het suikergehalte bij twee metingen te hoog is (> 126 mg/dl), heb je diabetes.
Soms is je bloedsuiker verhoogd, maar niet genoeg om diabetes te hebben. Dat noemen we prediabetes. Je hebt dan meer kans om later alsnog diabetes te krijgen.
HbA1c (gemiddelde bloedsuiker)
In het bloed kan ook HbA1c bepaald worden. HbA1c geeft een goed beeld van de gemiddelde bloedsuikerwaarden van de laatste twee tot drie maanden.
Als de waarde te hoog is ( ≥ 6,5%), dan heb je diabetes.
Extra onderzoek
Het is niet altijd gemakkelijk om het onderscheid te maken tussen de verschillende vormen van diabetes. Daarom zijn soms extra onderzoeken nodig om de juiste vorm vast te stellen. Dat is belangrijk om de juiste behandeling te kunnen kiezen.
Wat kan je arts of zorgverlener doen?
Behandeling
Een team van zorgverleners staat klaar om je te helpen. Meer informatie over de behandeling bij de verschillende vormen van diabetes vind je op deze pagina’s:
- Diabetes type 1
- Diabetes type 2
- Behandeling met insuline bij diabetes
- Suikerverlagende medicatie bij diabetes type 2
Terugbetaling
Als je diabetes hebt, heb je recht op ondersteuning via verschillende zorgsystemen. Een deel van die ondersteuning wordt terugbetaald via het ziekenfonds.
Je huisarts en/of specialist (endocrinoloog) geven je de nodige documenten om die terugbetaling in orde te brengen.
Op de website van het RIZIV en op de website van de Diabetes Liga vind je meer informatie over de verschillende soorten zorgsystemen en hun terugbetaling.
Vraag gerust meer uitleg aan je zorgverleners.
Diabetes en rijbewijs
Iedereen met diabetes heeft een aangepast rijbewijs nodig. Dat is wettelijk verplicht. Het maakt niet uit welk type diabetes je hebt of welke behandeling je krijgt. Meer info vind je bij de Diabetes Liga.
Meer weten?
- Diabetes Liga:
- Vlaams Instituut Gezond Leven:
- Deze video op diabetes.nl legt uit hoe insuline werkt.