gezondheid en wetenschap

Trage hartslag (bradycardie)

Wat is het?

Het hart bestaat uit vier holtes, met een linker- en een rechtervoorkamer (de atria) en een linker- en een rechterkamer (de ventrikels). Het hart is een spier die 60 tot 100 keer per minuut samentrekt en vervolgens weer ontspant. Het elektrische signaal dat daarvoor zorgt, wordt opgewekt in de sinusknoop in de rechtervoorkamer, ook wel gangmaker of pacemaker van het hart genoemd. Als reactie op dit signaal trekken de voorkamers samen. Zo wordt het bloed in de kamers gepompt. Tussen de voorkamers en de kamers in ligt de atrioventriculaire knoop. Deze knoop geeft het signaal van de sinusknoop door naar de kamers, zodat ook de kamers samentrekken. De rechterkamer pompt bloed naar de longen, waar het verrijkt wordt met zuurstof. Dit zuurstofrijke bloed komt na een traject doorheen de longen terug in het linkerhart terecht (eerst de voorkamer, dan de kamer), waarna de linkerkamer het bloed via de aorta naar de rest van het lichaam pompt.
Soms trekt het hart minder dan 50 keer per minuut samen, wat te traag is. In dat geval spreekt men van bradycardie (brady = traag, cardie = hart). Als de oorzaak in de sinusknoop ligt die te traag vuurt, dan noemt men dit sinusbradycardie. Deze situatie kan het gevolg zijn van chronische hart- en vaatziekten, maar ook een normale aanpassing zijn van het lichaam, bijvoorbeeld bij duursporters. Soms ligt de oorzaak van sinusbradycardie ook buiten het hart, zoals braken, hoesten, bepaalde medicatie (bv. bloeddrukverlagende geneesmiddelen) en een te traag werkende schildklier.
In een gezond hart is deze sinusbradycardie meestal niet erg. Er is pas sprake van een probleem wanneer bradycardie stoornissen van het bewustzijn of tekenen van hartfalen veroorzaakt.
Bradycardie kan ook te wijten zijn aan slijtage van het elektrisch geleidingssysteem van het hart. Dit zorgt voor een te trage ritmestoornis (brady-aritmie) die zich als volgt kan uiten:
- het elektrische signaal dat het hart doet samentrekken wordt niet correct opgewekt in de sinusknoop;
- probleem bij de voortgeleiding van de sinusknoop naar de voorkamers;
- probleem bij de voortgeleiding van de voorkamers naar de kamers (atrioventriculaire of AV-blok).
Dit soort ritmestoornissen ontstaan niet altijd door een hartziekte; ze kunnen ook het gevolg zijn van verhoogde hersendruk, te lage lichaamstemperatuur, hartaanval, flauwvallen (syncope),…

Hoe kun je het herkennen?

Een vertraagde hartslag veroorzaakt niet altijd klachten. Bij een sterk vertraagde hartslag kun je duizelig worden, vermoeid, kortademig of zelfs flauwvallen (‘syncope’).

Hoe stelt je arts de aandoening vast?

De arts zal je klachten bevragen. Hij voelt je polsslag en telt hoe vaak je hart per minuut slaat. Is dat te traag en/of onregelmatig, dan zal hij een elektrocardiogram (ECG of hartfilmpje) verrichten. De hartspecialist (cardioloog) kan aanvullen met meer gespecialiseerde onderzoeken zoals een echocardiogram. Hierbij worden beelden van het hart gemaakt met behulp van geluidsgolven.

Wat kun je zelf doen?

Raadpleeg je arts wanneer je je duizelig of zwak voelt of de neiging hebt om flauw te vallen.

Wat kan je arts doen?

Ondervind je geen of weinig last, dan is er geen behandeling nodig. Bij meer uitgesproken klachten word je doorverwezen naar een hartspecialist. Bij een heel trage pols krijg je atropine toegediend. Medicatie die de hartslag vertraagt, wordt stopgezet. Soms is dat al voldoende om de klachten te doen verdwijnen.
De keuze van een regelmatige opvolging of een permanente pacemaker hangt af van de oorzaak en de ernst van de klachten. Een pacemaker is een apparaatje met een batterij dat de hartchirurg onder plaatselijke verdoving vlak onder de huid inbrengt, meestal onder het rechter- of linkersleutelbeen. De pacemaker is met twee draden verbonden met het hart en waakt voortdurend over de hartslag. Zakt deze te laag, dan vuurt het apparaatje een prikkel af waardoor het hart samentrekt. Heb je een pacemaker, dan moet je regelmatig op raadpleging komen bij de hartspecialist om de goede werking ervan te laten controleren.

Zie ook

Richtlijn Sinusknoopziekte
Richtlijn Hartritmestoornissen: symptomen en onderzoek
Richtlijn Chronisch hartfalen

Meer weten?


https://www.hartstichting.nl/hartziekten/hartritmestoornissen/bradycardie
https://www.hartstichting.nl/medisch-onderzoek/ecg
https://www.uzleuven.be/brochure/85 (patiëntenbrochure pacemaker)

Bronnen

www.ebmpracticenet.be


Verschenen op 30/11/2016

Bedankt voor je feedback!

Nieuwsbrief

Vul je emailadres in om onze nieuwsbrief te ontvangen.

icoontje van envelop bij invulvelden voor nieuwsbrief