Wat is flauwvallen?
Als je flauwvalt, verlies je plots even het bewustzijn.
De medische term voor flauwvallen of een flauwte is een 'syncope'.
Oorzaken
Flauwvallen kan verschillende oorzaken hebben. Sommige zijn ernstig en andere eerder onschuldig.
Ernstige oorzaken:
- een hartaandoening;
- een aandoening van het zenuwstelsel;
- uitdroging;
- een plotse daling van de bloeddruk;
- een psychiatrisch probleem.
Andere oorzaken:
- een bijwerking van een medicijn, bijvoorbeeld van:
- medicijnen voor de bloeddruk;
- medicijnen voor het hart;
- medicijnen die je bloedsuiker doen dalen.
In een kwart van de gevallen wordt er geen oorzaak gevonden. Het flauwvallen is dan waarschijnlijk een reactie op:
- pijn;
- hitte;
- bloed zien;
- of te lang rechtstaan.
We spreken in zo'n geval van een ‘reflex-syncope’.
Hoe vaak komt flauwvallen voor?
Tussen de 3 en 37 op de 100 mensen valt ooit in zijn leven flauw.
Hoe kan je een flauwte herkennen?
Meestal treden er signalen op enkele minuten of seconden voor je flauwvalt. Bijvoorbeeld:
- Je bent duizelig.
- Je begint te zweten.
- Je bent misselijk.
- Je zicht is wazig en je gezichtsveld wordt kleiner.
- Je ziet bleek.
Soms draaien je ogen weg, is alleen het wit van je ogen te zien en zijn er spiertrillingen. Daardoor lijkt het misschien alsof je een epilepsie-aanval hebt.
Als je flauwvalt, ben je na een paar minuten weer bij bewustzijn.
Hoe stelt je arts een flauwte vast?
Reflex-syncope
Wanneer je flauwvalt als reactie op bijvoorbeeld pijn of hitte, dan is je bloeddruk laag en je hartslag traag. Meestal blijkt uit het verhaal van omstaanders wat de oorzaak was.
Flauwte door hartaandoening
Als je flauwvalt door een hartaandoening, klopt je hart te langzaam, te snel of onregelmatig. Het gebeurt bijvoorbeeld tijdens het sporten. Meestal voel je voor je flauwvalt pijn op de borst of heb je een hartritmestoornis.
Flauwte door aandoening van het zenuwstelsel
Bij neurologische stuiptrekkingen kan er sprake zijn van:
- bewegende armen en benen;
- schuim op de mond;
- urineverlies;
- op de tong bijten.
Wat kan je zelf doen?
Wanneer naar de huisarts?
- Val je vaak flauw op korte tijd?
- Voel je pijn op de borst?
- Heb je hartkloppingen?
- Is je polsslag snel of onregelmatig?
Raadpleeg dan zo snel mogelijk je arts. Die signalen kunnen op een hartaandoening wijzen.
Hoe kan je flauwvallen voorkomen?
Vermijd situaties waarin je zou kunnen flauwvallen.
Voel je dat je gaat flauwvallen? Ga dan liggen met je benen omhoog.
Kan je niet gaan liggen?
- Kruis je benen.
- Span je buik-, been- en bilspieren op.
- Ga gehurkt zitten.
- Bal je vuisten.
- Haak je handen in elkaar en strek ze.
Die trucjes zorgen ervoor dat je bloeddruk stijgt.
Tilt-training
Val je regelmatig flauw? Dan kan je kinesist je oefeningen aanleren om te zorgen dat je minder snel flauwvalt. Dat heet ‘tilt-training’.
Hou je bloeddruk onder controle
Is je bloeddruk vaak te laag? Enkele tips:
- Drink genoeg, tot 2 liter per dag. Koffie en thee verhogen je bloeddruk licht.
- Als je geen hartaandoening of hoge bloeddruk hebt, eet dan genoeg zout (bouillon of zouttabletten).
- Eet lichte maaltijden.
- Vermijd te hete douches of baden.
- Sta niet te lang recht zonder te bewegen. Als dat toch moet, neem dan een (vouw)stoel mee, zodat je kan gaan zitten als dat nodig is.
Autorijden
Als je risico loopt om plots flauw te vallen, mag je niet meer met de auto rijden. De duur van dat verbod is afhankelijk van de oorzaak.
Wat kan je arts doen?
Je arts gaat eerst na waarom je bent flauwgevallen. Je arts kan voorstellen om je bloed te laten onderzoeken.
Val je herhaaldelijk flauw? En denkt je arts dat een aandoening het probleem veroorzaakt? Dan kan die voorstellen om extra onderzoeken te laten uitvoeren.
Je arts kan zo nodig je medicatie aanpassen.
Doorverwijzing naar specialist
Indien nodig verwijst je arts je door naar:
- een hartspecialist (cardioloog): voor een hartfilmpje (ECG) en een inspanningstest;
- een specialist in het zenuwstelsel (neuroloog).
Meer weten?
Bronnen
- www.ebpnet.be
- www.kuleuven.be/ugp/patientinfo/folders/rijgeschiktheidsattest. Geraadpleegd dec 2018.