In het nieuws
In kranten zoals Het Laatste Nieuws en De Morgen lees je dat rokers minder vaak de ziekte van Parkinson krijgen dan niet-rokers. Sommige artikels spreken zelfs over een tot 6 keer lager risico. Tegelijk waarschuwen artsen dat roken ongezond is en geen oplossing kan zijn om parkinson te voorkomen.
Conclusie
Het klopt dat rokers minder vaak de ziekte van Parkinson krijgen. Waarom is nog steeds niet duidelijk. Dat verband is echt en werd goed onderzocht. Maar dat betekent niet dat roken an sich je beschermt tegen de ziekte van Parkinson. Bovendien is de schade van roken veel groter dan een mogelijk voordeel. Roken is dus geen zinvolle of veilige manier om de ziekte van Parkinson tegen te gaan.
Lees verder »Waar komt dit nieuws vandaan?
Dit nieuws is gebaseerd op grote wetenschappelijke studies die al tientallen jaren lopen:
- In de studies volgden onderzoekers grote groepen mensen. Ze keken wie rookte en wie later parkinson ontwikkelde.
- De studies tonen telkens hetzelfde patroon: rokers krijgen minder vaak de ziekte van parkinson dan mensen die nooit rookten (1, 2).
Bron
- (1) Rutten E. Rokers krijgen tot wel zes keer minder vaak Parkinson: hoe komt dat? Het Laatste Nieuws. 24 januari 2025.
- (2) De Cleene D. Sterk verband tussen pesticiden en parkinson ontbreekt, en rokers lopen minder risico: ‘We hebben geen verklaring. De Morgen. 26 januari 2026.
Hoe moet je dit nieuws interpreteren?
Wat weten we uit onderzoek?
Het verband tussen roken en parkinson is goed onderzocht. Grote overzichtsstudies en lange opvolgstudies tonen aan dat rokers gemiddeld 30 tot 60% minder kans hebben om parkinson te ontwikkelen dan niet-rokers (3-5). Hoe langer en hoe meer iemand rookt, hoe minder kans die heeft op parkinson (3).
Bestaat hier een verklaring voor?
De redenen waarom dit verband steeds wordt gevonden in onderzoek, is niet bekend. Onderzoekers vermoeden dat bepaalde erfelijke eigenschappen mensen sneller doen roken, of dat stoffen in tabak invloed hebben op de hersenen. Welke stof daar precies voor zorgt, weten we voorlopig niet (3, 6, 7). Dat moet nog verder onderzocht worden.
Dat studies vaststellen dat rokers minder vaak parkinson krijgen, wil niet zeggen dat we daaruit mogen concluderen dat roken an sich je beschermt tegen de ziekte van Parkinson, of dat het de ziekte van Parkinson kan voorkomen.
Nicotinepleisters helpen niet bij de ziekte van Parkinson
Nicotine werd getest als behandeling voor de ziekte van Parkinson, bijvoorbeeld met nicotinepleisters. Maar goed uitgevoerde studies tonen dat het geen effect heeft op het verloop van parkinson (7-9). Nicotine is dus geen oplossing. Bovendien is het verslavend en ongezond.
We controleerden eerder claims op sociale media hierover en concludeerden dat ze niet kloppen (10).
Waarom is roken geen goed idee?
Roken verhoogt sterk het risico op allerlei ziektes, zoals kanker, hart- en vaatziektes en longziektes. Dat nadeel is veel groter dan een mogelijk lager risico op de ziekte van Parkinson (11). Roken is dus geen zinvolle of veilige manier om de ziekte van Parkinson tegen te gaan.
Conclusie
Het klopt dat rokers minder vaak de ziekte van Parkinson krijgen. Waarom is nog steeds niet duidelijk. Dat verband is echt en werd goed onderzocht. Maar dat betekent niet dat roken an sich je beschermt tegen de ziekte van Parkinson. Bovendien is de schade van roken veel groter dan een mogelijk voordeel. Roken is dus geen zinvolle of veilige manier om de ziekte van Parkinson tegen te gaan.
Referenties
- (3) Ben-Shlomo Y, Darweesh S, Llibre-Guerra J, et al. The epidemiology of Parkinson’s disease. Lancet 2024;403:1783-1800. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38245248/
- (4) Mappin-Kasirer B, Pan H, Lewington S, et al. Tobacco smoking and the risk of Parkinson disease. Neurology 2020;95(5):e594-e605.
- (5) Li X, Li W, Liu G, et al. Association between cigarette smoking and Parkinson’s disease: a meta-analysis. Arch Gerontol Geriatr 2015;61(3):510-516.
- (6) Domínguez-Baleón C, Ong JS, Scherzer CR, et al. Understanding the effect of smoking behavior on Parkinson’s disease risk. Sci Rep 2021;11:17667.
- (7) Gallo V, Vineis P, Cancellieri M, et al. Exploring causality of the association between smoking and Parkinson’s disease. Int J Epidemiol 2019;48(3):912-925.
- (8) Rose KN, Schwarzschild MA, Gomperts SN. Clearing the smoke: what protects smokers from Parkinson’s disease? Mov Disord 2024;39(2):205-214.
- (9) Oertel W, Müller H-H, Unger M, et al. Transdermal nicotine treatment and progression of early Parkinson’s disease. N Engl J Med 2023;388:141-151.
- (10) Finoulst M. Onzin over nicotine als behandeling voor parkinson is trending op TikTok. Gezondheid en Wetenschap. 22 mei 2025.
- (11) Tobacco. World Health Organization. 25 juni 2025.