Wat is polyurie?
Polyurie is een aandoening waarbij je te veel moet plassen. Als je meer dan 3 liter per dag plast, lijd je mogelijk aan polyurie. Het is niet hetzelfde als pollakisurie, waarbij je dikwijls kleine beetjes moet plassen.
Oorzaken
De 3 meest voorkomende oorzaken van polyurie zijn:
- diabetes mellitus (suikerziekte): door te veel suiker in je bloed maak je meer urine aan om die uit te plassen. Ook in de urine is er dan suiker aanwezig;
- diabetes insipidus: bij deze aandoening wordt er in je hersenen te weinig antidiuretisch hormoon (ADH) uitgescheiden. Dat hormoon zorgt ervoor dat je niet te veel vocht uitplast. Het is ook mogelijk dat je nieren ongevoelig zijn aan het hormoon. Je urine is dan sterk verdund;
- te veel drinken: dit kan psychische oorzaken hebben, zoals een dwangmatige behoefte om te drinken. Het kan ook veroorzaakt worden door een stoornis in het dorstcentrum in je hersenen. Ook hierbij is je urine sterk verdund.
Hoe vaak komt polyurie voor?
Polyurie komt vaak voor bij nieuwe, nog onbehandelde gevallen van diabetes. De andere oorzaken zijn eerder zeldzaam.
Hoe kan je polyurie herkennen?
Plas je meer dan 3 liter per 24 uur? Dan lijd je mogelijk aan polyurie. In extreme gevallen kan je tot 20 liter per dag plassen. Je moet ook ’s nachts vaak plassen.
Soms gaat te veel plassen samen met een droge mond en het gevoel dat je veel dorst hebt. Sommige mensen met polyurie drinken heel de tijd, dag en nacht.
Hoe stelt je arts polyurie vast?
Bevraging en lichamelijk onderzoek
Je arts stelt je verschillende vragen in verband met:
- vroegere plasklachten,
- je plasgedrag,
- je levensstijl.
Je arts controleert ook of de medicatie die je inneemt er iets mee te maken heeft. Bij mannen doet hij of zij een prostaatonderzoek.
Bloed- en urineonderzoek
Er gebeurt ook een bloedonderzoek. Daarvoor ben je het best nuchter, zodat je zorgverlener de suikerwaarde kan controleren. Zo is die zeker dat het geen diabetes mellitus (suikerziekte) is.
Je zorgverlener controleert ook of er suiker in je urine zit en op tekenen van een urineweginfectie .
Drink- en plasdagboek
Mogelijk vraagt je arts je om een drink- en plasdagboek bij te houden. Daarin noteer je zorgvuldig:
- hoeveel je drinkt;
- hoe dikwijls en hoeveel je plast per 24 uur.
Sommige mensen plassen wel vaak, maar te weinig in hoeveelheid per keer dat ze plassen.
Diabetes insipidus
Blijft de oorzaak onbekend, maar wijst alles op polyurie? Dan vraagt je arts nogmaals een bloedafname en een urinestaal, maar nu van ’s ochtends nadat je een nacht niet gedronken hebt. Op basis daarvan kan je arts de diagnose van diabetes insipidus stellen. Voor de behandeling en het verdere onderzoek verwijst die je door naar een specialist.
Wat kan je zelf doen?
Polyurie is doorgaans een ingewikkeld probleem, waar je zelf weinig aan kan doen. Blijf er hoe dan ook niet mee lopen, maar raadpleeg je huisarts.
Wat kan je arts doen?
De behandeling van polyurie is afhankelijk van de oorzaak.
- Stelt je arts diabetes mellitus vast? Dan behandelt die de diabetes.
- Vermoed je arts een andere oorzaak? Dan verwijst die je door naar een specialist. Dat kan een nierspecialist (nefroloog) zijn of een specialist in klierziekten (endocrinoloog).