gezondheid en wetenschap

Veelvuldig plassen (polyurie) 

Wat is het? 

Polyurie is een aandoening waarbij je overmatig moet urineren. Als je meer dan 3 liter per dag plast, lijd je waarschijnlijk aan polyurie.
Het zijn de nieren die urine aanmaken. Dit proces noemt men de diurese. Er zijn twee types polyurie, de osmotische diurese en de waterdiurese:
- bij de osmotische diurese treft men een hoog aantal opgeloste deeltjes van zouten, ureum en suiker  aan (uitgedrukt per kg urine). Dit is bijvoorbeeld het geval bij diabetes;
- bij de waterdiurese is het omgekeerde het geval: het aantal opgeloste deeltjes per kg urine is juist laag. Dit komt voor bij primaire polydipsie (veel dorst). We zien het bij overmatig drinken, bij dwangmatig drinken bij psychiatrische patiënten, en bij stoornissen van het dorstcentrum in de hersenen. Het kan ook een gevolg zijn van ziekten van de pijnappelklier (hypofyse), van de nieren, en door zwangerschapsdiabetes. In die gevallen spreken we van diabetes insipidus. 

Hoe vaak komt het voor? 

Polyurie komt vaak voor bij nieuwe, nog onbehandelde gevallen van diabetes. De andere oorzaken zijn eerder zeldzaam. 

Hoe kun je het herkennen? 

Als je meer dan 3 liter per 24 uur plast, lijd je mogelijk aan polyurie. In extreme gevallen, zoals bij stoornissen van de pijnappelklier (hypofyse), kun je wel tot 20 liter op een dag plassen! Meestal gaat het overmatig plassen gepaard met een droge mond en een groot dorstgevoel. Sommige mensen drinken voortdurend, dag en nacht. 

Hoe stelt je arts de aandoening vast? 

Je arts zal je verschillende vragen stellen in verband met vroegere plasklachten, je urineergedrag en je levensstijl. Hij zal ook controleren of de medicatie die je inneemt er iets mee te maken heeft. Bij mannen zal hij een prostaatonderzoek doen.
Je arts zal zeker ook nagaan of je geen diabetes hebt. Dit kan aan de hand van een eenvoudig, liefst nuchter bloedonderzoek. Is het resultaat negatief, dan heb je geen diabetes, en zal verder onderzoek volgen. Zo zal je gevraagd worden om een drink- en plasdagboek bij te houden, waarin je zorgvuldig noteert hoeveel je drinkt en hoe dikwijls en hoeveel je plast per 24 uur. Sommige mensen plassen wel dikwijls, maar te weinig in volume per plasbeurt.
Hij zal in een urinestaal de hoeveelheid opgeloste stoffen meten, en via laboratoriumonderzoek nagaan of er sprake is van een infectie. Als alles wijst op polyurie, zal hij je verwijzen naar de specialist.
Via bloedonderzoek worden de nierfunctie en de hormonen van de pijnappelklier bepaald. Afhankelijk van de resultaten volgt nog beeldvorming van de nieren of het hoofd. 

Wat kun je zelf doen? 

Polyurie is doorgaans een ingewikkeld probleem, waaraan je zelf weinig kunt doen. Blijf er hoe dan ook niet mee lopen, maar raadpleeg je huisarts. 

Wat kan je arts doen? 

Je arts zal je vragen om zo nauwkeurig mogelijk een drink- en plasdagboek bij te houden. Hij zal ook een urine- en bloedonderzoek doen. Als hij bij jou diabetes vaststelt, zal die uiteraard behandeld worden.
Bij vermoeden van een andere oorzaak zal de arts je steeds verwijzen naar een specialist. Hetzij een nierspecialist (nefroloog), hetzij een specialist in klierziekten (endocrinoloog). De behandeling zal afhangen van de gevonden oorzaak. 

Bronnen

www.ebmpracticenet.be


Verschenen op 29/07/2014

Bedankt voor je feedback!

Nieuwsbrief

Vul je emailadres in om onze nieuwsbrief te ontvangen.

icoontje van envelop bij invulvelden voor nieuwsbrief