Wat is hyperglycemie?
Hyperglycemie betekent dat er te veel suiker in je bloed zit. Je bloedsuikerspiegel (of bloedsuiker) is dan te hoog. Dat kan gebeuren bij mensen met diabetes.
Als je diabetes hebt, maakt je alvleesklier niet genoeg insuline aan of reageert je lichaam er minder goed op. Daardoor stijgt de hoeveelheid suiker in je bloed. Een deel van die suiker verlaat je lichaam weer via je urine. De rest blijft in je bloed zitten. Dat noemen we ‘hyperglycemie’.
Oorzaken
Er zijn heel wat zaken die je bloedsuiker kunnen doen stijgen:
- te veel suiker (koolhydraten) eten of drinken;
- te weinig bewegen;
- je medicijnen of insuline niet op tijd innemen;
- stress (bijvoorbeeld door een examen, ongeval of operatie);
- koorts, een ontsteking, overgeven of diarree;
- medicijnen die je bloedsuiker doen stijgen, zoals cortisone of vochtafdrijvers (diuretica).
Gevolgen
Meer kans op gezondheidsproblemen
Hyperglycemie kan op termijn schade veroorzaken aan bloedvaten in je lichaam. Als je al lang diabetes hebt en geen goede behandeling krijgt, heb je daardoor meer kans op:
- hart- en vaatziekten, zoals een hartaanval of beroerte;
- oogaantasting (retinopathie);
- nierschade (nefropathie);
- zenuwschade (neuropathie);
- een diabetesvoet;
- slechte doorbloeding in de benen.
Door je bloedsuiker goed onder controle te houden, verklein je de kans op die problemen (complicaties).
Meer kans op infecties
Heb je langere tijd last van een hoge bloedsuiker? Dan ben je gevoeliger voor infecties. Bijvoorbeeld:
- schimmelinfecties (bijvoorbeeld van de huid of de vagina). Je hebt dan veel jeuk;
- blaasontstekingen;
- infecties van de huid (bijvoorbeeld wondroos).
Hoe kan je hyperglycemie herkennen?
Hoge bloedsuiker
Is je bloedsuiker hoog? Dan kan je deze klachten hebben:
- Je hebt dorst.
- Je moet veel plassen.
- je bent moe of slaperig.
Niet iedereen met te veel suiker in het bloed heeft klachten.
Heel hoge bloedsuiker
Is je bloedsuiker heel hoog? Dan kan je deze klachten hebben:
- Je hebt dorst.
- Je plast minder of niet (omdat je uitgedroogd bent).
- je bent moe of slaperig.
- Je bent suf en verward.
- Je hebt een snelle hartslag.
- Je vermagert.
- Je ademt moeilijk: snel en/of diep.
- Je bent misselijk of moet overgeven.
- Je hebt buikpijn.
| ⚠️ Neem contact op met je zorgverlener als je bloedsuiker heel hoog is. Heb je diabetes type 1? Dan kunnen deze klachten wijzen op ketoacidose. Bij diabetes type 2 komt ketoacidose zelden voor. |
Hoe stelt je arts hyperglycemie vast?
Vingerprik
Je arts controleert je bloedsuiker met een vingerprik.
Is je bloedsuiker te hoog? Dan onderzoekt je arts je. Je arts controleert onder meer of je infecties of ontstekingen hebt.
Urine- en bloedonderzoek
Soms laat je arts je urine en bloed onderzoeken in het labo. Dat is soms nodig om de werking van je nieren na te kijken of om een infectie op te sporen.
Hartfilmpje (ECG)
Soms maakt je arts een hartfilmpje of ECG (elektrocardiogram) om je hart te controleren.
Wat kan je zelf doen?
Controleer je bloedsuiker
Denk je dat je bloedsuiker te hoog is? Controleer dan je bloedsuiker, als dat mogelijk is.
Hier lees je hoe je je bloedsuiker meet met een vingerprik.
| ⚠️ Wat als een ‘te hoge’ bloedsuiker geldt, is niet voor iedereen hetzelfde. Het hangt af van je persoonlijke situatie, zoals je gezondheid en de behandeling die je krijgt. Je zorgverlener bekijkt samen met jou welke suikerwaarden voor jou te hoog zijn. |
Is je bloedsuiker te hoog?
Is je bloedsuiker inderdaad te hoog? Dan is het belangrijk om:
- veel te drinken: minstens 1,5 tot 2 liter per dag.
- Zo voorkom je dat je uitdroogt.
- Water is de beste keuze. Je mag ook thee of koffie zonder suiker drinken.
- je medicatie te blijven nemen.
- Gebruik je insuline? Volg dan het aanpassingsschema dat je gekregen hebt.
- Ook als je maar weinig eet, moet je je medicatie innemen.
- regelmatig je bloedsuiker te controleren om te zien hoe die evolueert;
- te proberen om de oorzaak te achterhalen en aan te pakken.
Wanneer hulp zoeken?
Je neemt best zo snel mogelijk contact op met je zorgverlener als:
- je bloedsuiker heel hoog is (ook nadat je geprobeerd hebt om je bloedsuiker te doen dalen);
- je klachten hebt die wijzen op een veel te hoge bloedsuiker (zie hierboven);
- je koorts hebt, diarree hebt of moet overgeven.
Wat kan je doen als je bloedsuiker vaak te hoog is?
Als je bloedsuiker vaak te hoog is, is het belangrijk om dat te bespreken met je zorgverleners, zoals je arts, diabeteseducator of verpleegkundige. Zij bekijken met jou wat de oorzaken zijn en zoeken mee naar oplossingen.
Tips om een hyperglycemie te voorkomen
- Eet gezond en op regelmatige tijdstippen.
- Beweeg genoeg.
- Neem de juiste hoeveelheid medicijnen in.
- Neem je medicijnen op tijd in.
- Vermijd stress.
- Controleer je bloedsuiker vaker als je ziek bent.
| Zelfs als je medicijnen neemt, blijft een gezonde levensstijl belangrijk. Medicijnen werken beter als je gezond leeft. |
Doe je mee aan de ramadan en wil je graag vasten? Doordat je anders leeft en eet, kan je bloedsuiker ontregeld raken. Je kan last krijgen van een te lage of te hoge bloedsuiker. Spreek er op tijd over met je zorgverlener. Die zal je voedingsadvies geven en zo nodig je medicatie aanpassen.
Wat kan je arts of zorgverlener doen?
Medicatie aanpassen
Heb je heel vaak last van een te hoge bloedsuiker? Dan zal je huisarts met jou de oorzaken bekijken. Het is misschien nodig om je medicatie aan te passen.
Ben je ziek en is je bloedsuiker te hoog? Dan drijft je huisarts je diabetesmedicatie tijdelijk op. Soms krijg je ook extra insuline.
Bij ziekte met koorts, een ontsteking, diarree of overgeven zal je huisarts je intensiever opvolgen en je bloedsuiker regelmatig controleren.
Opname in het ziekenhuis
Soms verwijst je huisarts je door naar het ziekenhuis. Daar houden de artsen je bloedsuiker extra in de gaten. Je krijgt dan vocht (en zouten) en/of insuline toegediend via een infuus.
Meer weten?
- Thuisarts.nl: Mijn bloedsuiker is te hoog bij diabetes type 2
- Op de website van de Diabetes Liga vind je meer info over diabetes en ramadan.