gezondheid en wetenschap

Vulvovaginitis

Wat is het?

Vulvovaginitis is een ontsteking van de vagina en de schaamlippen. Meestal is de vagina het meest aangetast. Je hebt last van toegenomen vaginale afscheiding, jeuk of een branderig gevoel. De ontsteking ontstaat door een infectie met schimmels of bacteriën, maar kan soms ook voorkomen door het dunner en droger worden van de vaginale wand, wat typisch is bij vrouwen in de menopauze. Sommige bacteriën die worden overgedragen via seksueel contact, kunnen vulvovaginitis veroorzaken. De meeste vormen van vulvovaginitis zijn echter geen seksueel overdraagbare aandoeningen (of soa's).

Hoe vaak komt het voor?

Ongeveer 29 op 1 000 vrouwen die bij de huisarts op consultatie komen, doen dit omwille van vaginale klachten. Ongeveer twee derde van deze klachten is te wijten aan vaginitis (ontsteking van de vagina) of vaginose (toegenomen afscheiding zonder ontsteking). Het treft voornamelijk vrouwen in de vruchtbare leeftijd (15-55 jaar).

Hoe kun je het herkennen?

In normale omstandigheden is er altijd wat afscheiding uit de vagina; de hoeveelheid varieert doorheen de menstruele cyclus. Wanneer je echter meer vaginale afscheiding hebt dan gewoonlijk, moet je in elk geval alert zijn op andere tekenen:
- jeuk en/of een branderig gevoel ter hoogte van de vagina en schaamlippen. Intense jeuk wijst vaak op een schimmelinfectie,
- roodheid of kleine wondjes ter hoogte van de geslachtsorganen,
- pijn bij het plassen, vooral bij de uitgang van de plasbuis,
- slecht riekende afscheiding (typische visgeur).

Hoe stelt je arts de aandoening vast?

Eerst en vooral zal de arts je grondig bevragen. Je kunt je verwachten aan vragen over je klachten en je intieme hygiëne, maar hij zal ook nagaan of je risico loopt op het hebben van een soa.
Hij zal een klinisch onderzoek verrichten waarbij hij de geslachtsdelen inspecteert op roodheid, kleine wondjes, tekenen die wijzen op een huidaandoening,… Soms kan een gynaecologisch onderzoek noodzakelijk zijn om een opstijgende infectie naar baarmoeder(hals), eileiders of eierstokken op te sporen.
Hij zal ook een meting uitvoeren van de zuurtegraad van de vaginale afscheiding. Dit gebeurt aan de hand van een papieren strookje dat in contact wordt gebracht met vaginaal slijm. Hij kan het vaginale slijm onderzoeken onder de microscoop, en gaat dan een aantal typische kenmerken na, die kunnen wijzen op een schimmelinfectie of een bacteriële oorzaak.
Naast deze microscopische technieken kan ook een staal worden afgenomen. Dat wordt opgestuurd naar het labo voor een kweek om de oorzaak van infectie op te sporen.

Wat kun je zelf doen?

Om de normale 'flora' van de vagina niet te verstoren of te irriteren, wordt afgeraden om de vagina en schaamstreek met zeep te wassen, of vaginale spoelingen of deodoranten te gebruiken. Spoelen met lauw water volstaat.
Let ook op het correct afvegen na het maken van stoelgang: steeds van voor naar achter.
Draag bij voorkeur katoenen ondergoed zonder inlegkruisjes.
Probeer bij jeuk niet te krabben, om geen kleine wondjes te veroorzaken.
Gebruik bij het vrijen glijmiddel wanneer de vagina te droog aanvoelt. Zo voorkom je irritatie van het slijmvlies. Bij het gebruik van een glijmiddel of condoom, opteer je bij voorkeur voor een product zonder toevoeging van zaaddodend middel. Dit kan immers de vagina irriteren.
Tot slot is het belangrijk om je te beschermen tegen soa's: gebruik bij wisselende seksuele contacten dan ook altijd een condoom.

Wat kan je arts doen?

Je arts zal je, naargelang de oorzaak van de vulvovaginitis, gepaste medicatie voorschrijven. Een eventuele zwangerschap moet gemeld worden, omdat dit de keuze van het geneesmiddel kan bepalen.
Bij een schimmelinfectie kan gekozen worden voor zalf of ovules die je gedurende enkele dagen moet inbrengen in de vagina, of voor een éénmalige inname van een pil die de schimmelinfectie behandelt. De partner moet enkel behandeld worden als hij ook klachten heeft.
Bij herhaaldelijke schimmelinfecties zal de arts denken aan uitlokkende factoren zoals: antibioticagebruik, diabetes of een immuniteitsstoornis. Een preventieve behandeling om nieuwe episodes te voorkomen kan dan nodig zijn.
Bij een bacteriële infectie wordt een antibioticumkuur of een antiparasitair geneesmiddel voorgeschreven. De behandeling kan vaak ook onder vorm van vaginale ovules of crème.
Wanneer de vulvovaginitis veroorzaakt wordt door het dunner en droger worden van de vaginale wand in de menopauze, kan je arts ovules of crème voorschrijven die oestrogenen bevatten (vrouwelijke hormonen), en die zo het slijmvlies van de vagina herstellen.
Wanneer een vulvovaginitis ondanks behandeling blijft terugkomen, kan je arts je verwijzen naar een gynaecoloog voor verder onderzoek.

Bronnen

www.ebmpracticenet.be
www.domusmedica.be/richtlijn vaginitis en vaginose
www.thuisarts.nl/vaginale afscheiding

verschenen op 11/04/2014

Bedankt voor je feedback!

Nieuwsbrief

Vul je emailadres in om onze nieuwsbrief te ontvangen.

icoontje van envelop bij invulvelden voor nieuwsbrief