Rommel in je huis betekent niet dat het ook rommelt in je hoofd

Waar komt dit nieuws vandaan?

Op de nieuwswebsite Newsmonkey lazen we op 29 augustus dat rommel in huis onze mentale gezondheid zou beïnvloeden (1). Het artikel verwijst naar cijfers van IKEA:

• 45 op de 100 Belgen vinden hun eigen woning niet goed georganiseerd.
• 46 op de 100 Belgen zeggen dat als ze ’s ochtends moeten zoeken naar hun spullen, dat hun humeur voor de rest van de dag beïnvloedt.
• Ook zouden 35 op de 100 Belgen vinden dat een ordelijke woning hun mentaal welzijn ondersteunt (2).

Deze cijfers komen uit 2 YouGov-enquêtes in opdracht van IKEA:

• Het Store & Organise-onderzoek: dit is onderdeel van een bevraging in 31 landen. In april 2026 waren er onder de deelnemers 1.018 Belgische volwassenen.
• Het jaarlijkse Life at Home Report 2026 (3): daarvoor werden in juli 2025 wereldwijd 31.689 mensen bevraagd, waaronder 1.047 Belgen.

Bron

• (1) Rommel in huis beïnvloedt de mentale gezondheid van veel Belgen, blijkt uit onderzoek van IKEA. Newsmonkey. 29 augustus 2026.
• (2) IKEA België. Nieuwe cijfers van IKEA: bijna helft van de Belgen vindt eigen woning slecht georganiseerd. 25 augustus 2026.
• (3) IKEA. Life at Home Report 2026. Juli 2025.

Hoe moet je dit nieuws interpreteren?

Marktonderzoek is niet hetzelfde als een goede wetenschappelijke studie

De cijfers komen niet uit een goed uitgevoerde wetenschappelijke studie. Het gaat om marktonderzoek met vragenlijsten, uitgevoerd door YouGov voor IKEA, de Zweedse winkelketen die onder meer meubels en opbergsystemen verkoopt. Mensen geven daarin zelf aan hoe georganiseerd ze hun woning vinden en wat dat volgens hen doet met hun humeur of welzijn.

• Er werden geen objectieve metingen van de hoeveelheid rommel, stress of mentale gezondheid gedaan.
• De deelnemers werden ook niet gevolgd om te zien of rommel in huis later tot medische klachten leidt.

IKEA verspreidde de resultaten dan ook zelf, als aanloop naar een winkelactie op 5 september waarbij klanten een eenzame sok mogen inruilen voor een kraskaart waarmee ze opbergproducten kunnen winnen. Maar een goed getimede marketingcampagne is geen wetenschappelijk onderzoek.

Het Life at Home Report zelf laat zien hoe rekbaar zulke cijfers zijn. In het rapport geven 43 op de 100 ondervraagden wereldwijd aan dat een opgeruimd en georganiseerd huis hun ‘content and at ease’ (comfortabel en op hun gemak) doet voelen. In diezelfde rangschikking scoort ‘tijd doorbrengen met mensen van wie ik hou’ evenveel, ook 43 mensen op de 100.
‘Comfort’ is voor IKEA 1 van de 3 basisbehoeftes thuis, naast veiligheid en controle. Die meet het rapport alle 3 met simpele vragen over de mate waarin de deelnemers akkoord gaan met een stelling, niet met een gevalideerde schaal voor mentaal welzijn. Dat een opgeruimd huis op zo'n lijstje goed scoort, zegt dus vooral iets over wat mensen prettig vinden, niet over hun mentale gezondheid.

Wat zegt wetenschappelijk onderzoek?

We vonden geen goed opgezet wetenschappelijk onderzoek, maar wel enkele studies die het verband tussen rommel en mentaal welzijn onderzochten.

• In een onderzoek bij 1.111 volwassenen hing vooral hoe je rommel ervaart samen met een lager welzijn: mensen die hun huis zelf rommeliger vonden, voelden zich gemiddeld minder goed (4). Het gaat hier om waarnemend onderzoek:
  • De onderzoekers veranderden niets aan de woningen en konden daarom niet bepalen wat oorzaak en wat gevolg was.
  • Dat werkt in beide richtingen: een rommelige omgeving kan je stemming drukken, maar wie zich al somber of gestrest voelt, heeft ook minder energie om op te ruimen.

• Een klein experiment geeft iets meer informatie over oorzaak en gevolg. Daarin moesten 96 jonge, kinderloze volwassenen voor een babypop zorgen in zowel een opgeruimde als een rommelige kamer (5).
  • In de chaotische kamer steeg een stressmarker in hun speeksel en gingen ze wat minder zorgzaam met de pop om.
  • Hoe ze zich voelden, veranderde niet.
  • Zo'n kort experiment in een kunstmatige omgeving zegt bovendien weinig over jarenlang in een rommelig huis wonen.

Maakt opruimen je dan gelukkiger?

Het idee dat opruimen ook rust in je hoofd brengt, is niet nieuw. In Japan bestaat bijvoorbeeld het begrip danshari: spullen wegdoen om ruimte en rust te creëren. Voor wie orde belangrijk vindt, kan dat goed werken. Maar het is daarom nog geen bewezen behandeling voor mentale klachten. Niet iedereen stoort zich namelijk evenveel aan rommel.

Ook onderzoek naar de effecten van ‘ontspullen’ is voorlopig beperkt. In een kleine gerandomiseerde studie volgden 96 mensen een online programma om minder te kopen en spullen weg te doen (6). Sommige gewoonten veranderden, maar de onderzoekers vonden geen verbetering van het welzijn van de deelnemers.

Gewone rommel is geen verzamelstoornis

Een wat rommelig huis is ook nog geen teken van een obsessieve verzamelstoornis (‘hoarding’). Bij die erkende psychische aandoening hebben mensen lange tijd grote moeite om spullen weg te doen. Daardoor kunnen kamers zo vol raken dat ze moeilijk bruikbaar worden. Naar schatting voldoen ongeveer 2 à 3 op de 100 volwassenen aan criteria voor een verzamelstoornis (7).

Woonproblemen door armoede

Ernstige woonproblemen door armoede beïnvloeden wel duidelijk de mentale gezondheid. Onderzoek vindt bijvoorbeeld verbanden met overbevolking, slechte woonkwaliteit en onzekerheid over huisvesting (8). De mentale druk die mensen in armoede ervaren, is niet te vergelijken met een onprettig gevoel door een rommelige keuken of een bureau vol papieren.

Conclusie

Een opgeruimd huis kan prettig aanvoelen en er zijn enkele studies die een verband vinden tussen hoe mensen rommel in huis en hun eigen welbevinden ervaren. Maar cijfers uit marktonderzoek voor een PR-campagne zijn verre van bewijs dat gewone rommel in huis daarom de mentale gezondheid schaadt. Er is ook geen goed bewijs dat opruimen of ‘ontspullen’ je mentaal welzijn verbetert. Ruim gerust op als je je daardoor beter voelt, maar wat rommel in huis hoeft je mentale gezondheid niet te schaden.

Referenties

• (4) Rogers CJ, Hart R. Home and the extended-self: exploring associations between clutter and wellbeing. Journal of Environmental Psychology 2021;73:101553.
• (5) Bodrij FF, Andeweg SM, Prevoo MJ, Rippe RCA, Alink LRA. The causal effect of household chaos on stress and caregiving: an experimental study. Comprehensive Psychoneuroendocrinology 2021;8:100090.
• (6) Norberg MM, Matheson AC, Visvalingam S, et al. Breaking up with belongings: a pilot randomized controlled trial of an unguided web-based program to reduce overconsumption. Current Psychology 2024;43:31568-31581.
• (7) Postlethwaite A, Kellett S, Mataix-Cols D. Prevalence of hoarding disorder: a systematic review and meta-analysis. Journal of Affective Disorders 2019;256:309-316.
• (8) Singh A, Daniel L, Baker E, Bentley R. Housing disadvantage and poor mental health: a systematic review. American Journal of Preventive Medicine 2019;57(2):262-272.