In het nieuws
Een smartphone die ‘s nachts oplicht op je nachtkastje doet meer dan je slaap verstoren, schrijft De Morgen op 11 september. Het schijnsel zou subtiele maar meetbare veranderingen in je hartspier triggeren. Een verontruste lezer vraagt ons of iedereen voortaan met een slaapmasker moet slapen. En wat met kindjes die bang zijn in het donker?
Conclusie
Slapen doe je best in het donker, met verduisterende gordijnen en zo weinig mogelijk licht. Onderzoek toont aan dat blootstelling aan licht tijdens je slaap op termijn een negatief effect kan hebben op je hartspier. Dat komt ook omdat mensen minder goed slapen als er te veel licht is. Een gemiddelde wekkerradio of een smartphone op stand-by hoef je niet af te plakken. De impact is verwaarloosbaar. En laat gerust een warm nachtlampje aan als je kind bang is in het donker.
Lees verder »Waar komt dit nieuws vandaan?
Het artikel in De Morgen beschrijft een Brits onderzoek dat zopas gepubliceerd werd. De onderzoekers vonden een verband tussen nachtelijke blootstelling aan licht met een lichtsterkte van 3 lux of meer en een verdikking en vervorming van de kamers van het hart. In het artikel adviseert een cardioloog om warme bedlampjes te gebruiken en stand-bylampjes op elektronische apparaten af te plakken (1).
De onderzoekers volgden zo’n 11.000 deelnemers die 7 dagen lang een polsbandje droegen dat de lichtinval registreerde tijdens hun slaap. 3 jaar later werden de deelnemers uitgenodigd voor een MRI-scan van hun hart. Wat de onderzoekers zagen?
- Een hoge blootstelling aan licht tijdens de nacht ging gepaard met een verdikking van de hartspier en een verminderde pompkracht.
- Hoe meer licht ’s nachts, hoe meer uitgesproken de veranderingen in de hartspier.
- Deze veranderingen werden waargenomen vanaf een lichtsterkte van 3 lux (2).
- Na 8 tot 10 jaar waren er meer hartziektes (hartfalen, hartaanval …) bij de groep die ‘s nachts aan veel licht was blootgesteld.
Bron
(1) Raeymakers M. Nachtelijk licht in slaapkamer gelinkt aan stijver en zwakker hart: studie bij 11.000 mensen wijst op onderschat risico. De Morgen. 11 september 2026.
Hoe moet je dit nieuws interpreteren?
Enkele kanttekeningen bij de studie:
- Het gaat om een observatiestudie. Dat betekent dat er wel een verband gevonden wordt, maar dat is niet per se een oorzakelijk verband.
- De mensen die aan meer licht waren blootgesteld, sliepen ook minder uren. Minder slaap of een slaaptekort leidt ook tot de ontregeling van de hartfunctie. Dat blijkt uit eerder onderzoek (3).
Een eerdere studie bij oudere volwassenen zag ook een verband tussen lichtblootstelling ’s nachts en een groter risico op hartaandoeningen (4). Ook dat was een observatiestudie. Toch kunnen we op basis van beide studies zeggen dat het aannemelijk is dat slapen in te veel licht op termijn een negatief effect heeft op je hart.
Mogelijke verklaring
Een mogelijke verklaring voor het effect van lichtblootstelling ’s nachts op de hartspier is de ontregeling van de biologische klok, zelfs als je aan het slapen bent:
- In het donker produceren onze hersenen minder melatonine. Dat is een hormoon dat het slaap-waakritme regelt.
- Als we onder invloed van licht ’s nachts toch wat meer melatonine aanmaken, blijven de bloeddruk en het hartritme ietsje hoger.
- Dat kan op termijn een negatief effect hebben op het hart.
Lichtsterkte
Minder dan 3 lux lichtblootstelling wordt omschreven als ‘donker’: onder die waarde worden effecten van licht als verwaarloosbaar beschouwd.
De display van een wekkerradio of een smartphone in stand-by produceren gemiddeld minder dan 1 lux lichtsterkte. In combinatie met verduisterende gordijnen blijft je slaapkamer voldoende donker. Het heeft dus weinig zin om displays af te plakken.
Warm versus koud licht
Warme lichtbronnen verstoren de melatonineproductie in de hersenen minder dan koud wit licht. Daarom geniet warm licht de voorkeur in de slaapkamer (5).
Wat met nachtlampjes voor kindjes die bang zijn in het donker?
Als je kindje bang is in het donker, plaats dan gerust een nachtlampje. Kies bij voorkeur een zwak warm lichtje en plaats het zo ver mogelijk van het hoofdeinde van het bed.
De hersenen van kindjes zijn nog gevoeliger voor licht dan die van volwassenen, maar gerust kunnen slapen is veel belangrijker dan die ene kleine lichtbron.
Conclusie
Slapen doe je best in het donker, met verduisterende gordijnen en zo weinig mogelijk licht. Onderzoek toont aan dat blootstelling aan licht tijdens je slaap op termijn een negatief effect kan hebben op je hartspier. Dat komt ook omdat mensen minder goed slapen als er te veel licht is. Een gemiddelde wekkerradio of een smartphone op stand-by hoef je niet af te plakken. De impact is verwaarloosbaar. En laat gerust een warm nachtlampje aan als je kind bang is in het donker.
Referenties
- (2) Dai J, Dai W, Heianza Y, Qi L. Nighttime light exposure and cardiac structure and function. Eur Heart J 2026 Sep 9:ehag563.
- (3) Mason I, Grimaldi D, Reid K et al. Light exposure during sleep impairs cardiometabolic function. Proc Natl Acad Sci U S A 2022;119(12):e2113290119.
- (4) Windred D, Burns A, Rutter M et al. Light Exposure at Night and Cardiovascular Disease Incidence. JAMA Netw Open 2025;8(10):e2539031.
- (5) Terán E, Yee-Rendon C, Sosa-Arámbula H et al. Home lighting, blue-light filtering, and their effects on melatonin suppression. Sci Rep 2026;16,2850.