gezondheid en wetenschap

Baarmoederadenomyose

Wat is het?

De binnenkant van de baarmoeder is bekleed met een slijmvlieslaag die reageert op hormonen. Ze groeit cyclisch aan en wordt iedere maand afgestoten. Zo ontstaat de menstruatiecyclus.
Deze slijmvlieslaag ligt op een spierlaag. Bij baarmoederadenomyose groeien cellen van het baarmoederslijmvlies in deze spierlaag. Waarom dit precies gebeurt, is niet helemaal duidelijk. Vroegere bevalling, miskraam, currettage en overvloedig menstrueel bloedverlies lijken het risico te verhogen. Adenomyose is in feite een vorm van endometriose.

Hoe vaak komt het voor?

Ongeveer 1% van de vrouwen heeft symptomen van adenomyose, meestal tussen de leeftijd van 35 en 50 jaar. Bij vrouwen bij wie de baarmoeder werd verwijderd, zijn in 15-20% van de gevallen adenomyosehaarden terug te vinden.

Hoe kun je het herkennen?

Adenomyosehaarden volgen de menstruatiecyclus. Ze groeien dus in elke cyclus aan onder invloed van hormonen. Dit geeft aanleiding tot bloedophopingen in de spierwand van de baarmoeder. Dertig tot veertig procent van de vrouwen ondervindt helemaal geen last, terwijl 10 tot 30% tijdens de menstruatie een zwaartegevoel of pijn ervaart in de onderbuik. Veertig tot vijftig procent verliest meer menstruatiebloed dan normaal. Adenomyose kan ook gepaard gaan met een verminderde vruchtbaarheid.

Hoe stelt je arts de aandoening vast?

Bij gynaecologisch onderzoek kan de baarmoeder abnormaal vergroot of gevoelig zijn. Bij twijfel gebeurt er een echografie van de baarmoeder. Hierop kunnen een verdikte achterwand en cysten van 1-5 mm in de spierlaag te zien zijn. Ook wordt soms een MRI gedaan. De diagnose is doorgaans niet eenvoudig. Men is pas helemaal zeker na microscopisch onderzoek van de letsels na het verwijderen van de baarmoeder.

Wat kun je zelf doen?

Heb je adenomyose én overvloedige en pijnlijke maandstonden, dan kan een ontstekingsremmer het bloedverlies en de pijn verminderen.

Wat kan je arts doen?

Naast een ontstekingsremmer kan de arts transexaminezuur voorschrijven om het hevige bloedverlies tegen te gaan. Ook orale anticonceptie (de pil) helpt om de overvloedige maandstonden en de pijn te verminderen. Het hormonenspiraaltje verlicht de klachten bij 90% van de vrouwen met adenomyose.
In bijzondere gevallen kan de arts een geneesmiddel voorschrijven dat de aanmaak van vrouwelijke hormonen (oestrogenen) stopt. Dit creëert een kunstmatige menopauze. Met het stoppen van de maandstonden verbetert de pijn. Het nadeel is dat men menopauzeklachten kan krijgen, zoals opvliegers en vaginale droogte.
Soms is het mogelijk om de adenomyosehaarden chirurgisch te verwijderen. Er wordt tegenwoordig ook geëxperimenteerd met het afsluiten van een bloedvat naar de baarmoeder.
Bij oudere vrouwen met ernstige klachten die niet beteren met bovenstaande behandelingen, gebeurt een chirurgische verwijdering van de baarmoeder (een hysterectomie).

Bronnen

www.ebmpracticenet.be
www.nhg.org
www.endometriose.nl

verschenen op 18/09/2015

Bedankt voor je feedback!

Nieuwsbrief

Vul je emailadres in om onze nieuwsbrief te ontvangen.

icoontje van envelop bij invulvelden voor nieuwsbrief