Wat is een depressie of psychose na de bevalling?
Na een bevalling is het normaal dat je emoties schommelen. Je lichaam herstelt, je hormonen veranderen, je slaapt minder en er komt veel op je af.
Het is heel normaal om je een paar dagen na de geboorte van je baby somber, prikkelbaar of angstig te voelen. Dat wordt vaak de ‘baby blues’ genoemd. Het gaat vanzelf over binnen 2 weken.
Maar soms gaat het om meer:
- Postnatale depressie: dit is een depressie die ontstaat in het jaar na de bevalling.
- Je voelt je somber, of je hebt geen interesse of plezier meer in alles wat je normaal graag doet.
- Je kan sterk twijfelen aan jezelf als ouder, weinig genieten van je baby en sombere of negatieve gevoelens ervaren tegenover je baby.
- Soms voel je ook weinig verbondenheid met je baby.
- Postnatale psychose: dit is een psychose die meestal ontstaat in de eerste 2 weken na de bevalling.
- Je kan op korte tijd erg verward raken en dingen zien, horen of geloven die niet kloppen.
- Je slaapt bijna niet meer, maar bent toch heel actief of opgejaagd.
Dit zijn psychische aandoeningen. Het heeft niks te maken met je liefde voor je baby.
Herken je deze klachten van een postnatale depressie of psychose bij jezelf of iemand anders? Zoek dan hulp. Hoe sneller iemand hulp krijgt, hoe sneller het herstel verloopt en hoe beter die persoon voor zichzelf en de baby kan zorgen.
Zoek onmiddellijk hulp als je plannen hebt om een einde aan je leven te maken:
|
Het is niet helemaal zeker wat de oorzaak is van een postnatale depressie of psychose. Waarschijnlijk gaat het om een combinatie van:
- lichamelijke factoren, zoals hormonale veranderingen en slaaptekort;
- sociale factoren, zoals eenzaamheid;
- erfelijke aanleg.
Hoe vaak komen depressie en psychose na de bevalling voor?
Veel mensen ervaren na hun bevalling de zogenaamde ‘baby blues’. Dat is een normaal verschijnsel. Het gaat vanzelf over binnen 2 weken.
Maar bij 1 tot 2 mensen op de 10 is er sprake van een postnatale depressie.
Een postnatale psychose is zeldzaam. Het komt voor bij 1 persoon per 1.000 bevallingen.
Hoe kan je een depressie of psychose na de bevalling herkennen?
‘Baby blues’
Na je bevalling kan je:
- je prikkelbaar voelen;
- snel beginnen te huilen;
- stemmingswisselingen hebben;
- slecht slapen;
- je angstig voelen;
- je niet goed kunnen concentreren.
Je kan je zo voelen tijdens de eerste 2 weken na de bevalling. Vaak gaat dit gevoel na enkele dagen vanzelf weer over.
Postnatale depressie
Soms kan er meer aan de hand zijn. De symptomen van een depressie na de bevalling zijn hetzelfde als bij een depressie op een ander moment in je leven. Meer informatie over alle symptomen vind je in onze algemene tekst over depressie.
Mogelijke klachten die je specifiek bij een postnatale depressie kan hebben, zijn bijvoorbeeld:
- sterk twijfelen of je goed voor je baby kan zorgen;
- weinig of niet kunnen genieten van je baby;
- sombere of negatieve gevoelens hebben tegenover je baby;
- weinig of geen verbondenheid voelen (‘geen moedergevoel’);
- beangstigende gedachten hebben dat je je baby iets zou kunnen aandoen, en bang zijn dat dat zou kunnen gebeuren.
Postnatale psychose
De klachten bij postnatale psychose ontstaan plots en kunnen snel erger worden.
- Je kan erg verward zijn en dingen zien, horen of geloven die niet kloppen. Soms gaan die gedachten of ervaringen over je baby.
- Je slaapt bijna niet meer, maar bent toch heel actief of opgejaagd.
De symptomen van een psychose na de bevalling zijn hetzelfde als wanneer je een psychose ontwikkelt op een ander moment in je leven. Alle symptomen van een psychose kan je lezen op de algemene pagina over psychose. Vaak zijn het familieleden of zorgverleners die het vreemde gedrag opmerken.
Hoe stelt je arts een postnatale depressie of psychose vast?
Je arts stelt je vragen over:
- hoe je je voelt;
- wat je klachten zijn.
Soms praat je arts ook met mensen uit je omgeving, zoals familie of vrienden, omdat die soms eerder dan jezelf opmerken dat het niet zo goed met je gaat.
Het is niet altijd makkelijk om een postnatale depressie of psychose te herkennen. Want de klachten kunnen lijken op andere psychische of lichamelijke aandoeningen. Daarom kan je arts extra onderzoek, zoals een bloedonderzoek, voorstellen om andere oorzaken uit te sluiten.
Wat kan je zelf doen?
Wat kan je doen als je zelf na je bevalling klachten hebt van een depressie of psychose?
- Herken je de klachten van een postnatale depressie of psychose bij jezelf? Aarzel dan niet om hulp te zoeken. Hoe sneller je hulp krijgt, hoe sneller je herstelt en hoe beter je voor jezelf en je baby kan zorgen.
- Zorg goed voor jezelf:
- Praat erover met iemand die je vertrouwt.
- Zoek steun bij je omgeving.
- Rust wanneer je kan.
- Vraag hulp voor dagelijkse taken in het huishouden.
- Zoek onmiddellijk hulp als je plannen hebt om een einde aan je leven te maken:
- noodnummer 112,
- zelfmoordlijn 1813 (telefoon of chat),
- huisarts (van wacht: 1733).
Wat kan je doen als je bij iemand in je omgeving klachten van een postnatale depressie of psychose ziet?
- Herken je de klachten van een postnatale depressie of psychose bij iemand anders? Zoek dan hulp. Hoe sneller iemand hulp krijgt, hoe sneller het herstel verloopt en hoe beter die persoon voor zichzelf en de baby kan zorgen.
- Luister: wees er voor de persoon en luister naar wat die voelt en meemaakt, zonder te oordelen.
- Bied hulp aan voor dagelijkse taken in het huishouden.
- Zorg voor jezelf: vergeet niet om ook voor jezelf te zorgen. Zoek steun bij je omgeving. Je kan er ook over praten met je zorgverlener.
Wat kan je arts of zorgverlener doen?
Je zorgverlener luistert naar je klachten en bekijkt samen met jou welke hulp past. Het doel is dat je je sneller beter voelt en goed voor jezelf en je baby kan blijven zorgen.
- Je kan terecht bij verschillende zorgverleners, zoals je huisarts, vroedvrouw, Kind en Gezin, een psycholoog/therapeut …
- Je kan ook terecht bij een gespecialiseerde organisatie, zoals:
- een mobiel crisisteam, dat zorg biedt aan huis;
- een centrum voor geestelijke gezondheidszorg;
- een psychiatrische afdeling van een ziekenhuis voor moeders en hun baby’s.
- Je kan ook een beroep doen op anonieme hulp, zoals online hulp of hulplijnen. Bij ‘meer weten?’ vind je een overzicht van waar je allemaal terechtkan.
Postnatale depressie
Bij een postnatale depressie bestaat de behandeling uit psychotherapie en eventueel antidepressiva.
Psychotherapie helpt je om beter om te gaan met je klachten en problemen. Zo kan je stap voor stap herstellen van je depressie.
Bij een ernstige postnatale depressie kunnen antidepressiva nodig zijn. Psychotherapie en antidepressiva worden dan het best gecombineerd. Samen met je arts bekijk je welk antidepressivum het best bij je past. Daarbij wordt ook rekening gehouden met of je borstvoeding geeft, omdat sommige medicijnen in de moedermelk kunnen terechtkomen. Soms is het advies van de psychiater nodig.
Bij een zeer ernstige postnatale depressie kan een opname in het ziekenhuis (samen met de baby) nodig zijn.
Meer algemene info over de behandeling van depressie vind je hier.
Postnatale psychose
Een postnatale psychose is een ernstige psychische aandoening. Daarom is onmiddellijk specialistische hulp nodig. Vaak is ook een opname nodig om jou en de baby veilig te houden en de psychose snel te kunnen behandelen.
Er wordt onmiddellijk met antipsychotica (medicatie) gestart. Daarnaast kan psychotherapie helpen.
Meer algemene info over de behandeling van psychose vind je hier.
Meer weten?
- Kind en Gezin: Post-partumdepressie
- Wolk in mijn hoofd: hulp en info voor wie tijdens de zwangerschap of na de bevalling last heeft van mentale gezondheidsproblemen
Online hulp
- Perinatale hulp: online hulp voor wie last heeft van emotionele klachten na de bevalling, kosteloos en anoniem
- Zelfmoord 1813: hier kan je terecht voor info en een gesprek. Elk gesprek is gratis en anoniem.