Wat is haaruitval?

Haar groeit en valt uit in een natuurlijke cyclus. Daardoor verlies je elke dag wat haren. In sommige periodes kan je ook tijdelijk wat meer haar verliezen, zoals in de herfst. Dat is helemaal normaal.
In deze tekst bedoelen we met haaruitval haarverlies dat abnormaal is. We spreken over abnormaal haarverlies als je meer dan 100 haren per dag verliest.
Hoe groeit haar?
Haren groeien vanuit de haarzakjes.
- Het is erfelijk bepaald hoeveel haarzakjes je hebt. En dus ook of je veel of weinig haar hebt.
- Met de leeftijd neemt het aantal haarzakjes af. Je haardos wordt dan dunner.
Haren groeien volgens een bepaald patroon.
- Tijdens de groeifase worden ze gemiddeld een halve milimeter per dag langer.
- Nadien remt de groei af.
- Uiteindelijk komen ze in de afbraakfase, waarin het haar uitvalt.
- Daarna herbegint deze cyclus van voren af aan.
- Het is dus perfect normaal dat er nieuwe haren groeien, en dat er ook voortdurend oude uitvallen.
Abnormaal haarverlies
Als je meer dan 100 haren per dag verliest, wordt het abnormaal. We spreken dan van haaruitval. Op termijn kan dat lijden tot dunner haar of kaalheid.
- Kaalheid bij mannen en vrouwen is meestal erfelijk bepaald.
- Mannelijke hormonen spelen een rol.
- De term ‘abnormaal’ betekent zeker niet dat haarverlies op zich een probleem is. Of je kaalheid als een probleem ervaart, is een persoonlijke beleving.
Bijzondere vormen van haaruitval of kaalheid
Soms is een auto-immuunziekte de oorzaak van plotse haaruitval (bij alopecia areata, zie verder). Of er is een andere oorzaak (bij telogeen effluvium, zie verder).
Hoe vaak komt haaruitval voor?
Ongeveer 60% van de mannen wordt vroeg of laat volledig of gedeeltelijk kaal.
- Dat kan al op jonge leeftijd beginnen, maar meestal is het pas na je 40e.
- Hoe jonger het begint, hoe groter de kans dat je volledig kaal wordt.
Bij vrouwen is kaalheid veel zeldzamer.
- Haaruitval kan al vanaf de puberteit beginnen, maar komt vaker voor na de menopauze.
- Het haar wordt meestal geleidelijk dunner in het midden van de hoofdhuid, terwijl de haargrens behouden blijft.
- Het achterhoofd blijft doorgaans goed behaard.
2 op 100 personen zouden tijdens hun leven minstens 1 keer een aanval van alopecia areata (zie verder) krijgen.
Hoe kan je haaruitval herkennen?
We maken een onderscheid tussen plaatselijke en veralgemeende haaruitval.
Plaatselijke haaruitval
Bij plaatselijke haaruitval zien we een kale plek.
- Zie je op die plek schilfering en roodheid? Dan is er mogelijk een schimmelinfectie.
- Is er haarverlies op onregelmatige plekken? Dan is er mogelijk sprake van trichotillomanie.
- Dat is een gewoonte waarbij iemand zelf haren uittrekt, vaak zonder het te beseffen.
- Het komt soms voor bij stress of spanning.
- Zijn de kale plekken glad? Dan is het waarschijnlijk alopecia areata. Dat is een auto-immuunaandoening waarbij plots kale plekjes ontstaan zonder schilfering of roodheid.
- Het haar groeit bijna altijd uit zichzelf terug na enkele maanden.
- Wel kan er in de loop van de jaren een nieuwe ‘aanval’ van haaruitval komen.
- In sommige gevallen blijft het niet enkel bij het hoofdhaar dat uitvalt:
- Soms vallen ook wimpers, wenkbrauwen en baard uit.
- Soms zijn er ook nagelafwijkingen ter hoogte van de vingers en/of tenen, zoals putjes of groeven.

Veralgemeende haaruitval
Bij veralgemeende haaruitval valt er abnormaal veel haar uit op alle behaarde plaatsen van het lichaam.
- Bij mannen begint kaalheid meestal aan het voorhoofd en aan de slapen. De haargrens schuift dan op naar achteren.
- Bij vrouwen wordt het haar vooral dunner.
- Bij deze gevallen van kaalheid groeit het haar niet meer terug.
Telogeen effluvium is de medische naam voor haaruitval waarbij een groot aantal haren op hetzelfde moment stopt met groeien. Veel voorkomende oorzaken van dit type haaruitval zijn bijvoorbeeld:
- te traag werkende schildklier;
- stress;
- bloedarmoede;
- chronische aandoeningen;
- hormonale schommelingen, zoals bijvoorbeeld bij een zwangerschap en bevalling;
- ernstige infecties;
- bijwerkingen van geneesmiddelen (bijvoorbeeld haaruitval bij chemo).
Meestal valt het haar uit 2 tot 4 maanden nadat de oorzaak ontstaat. Deze vorm van kaalheid gaat over na ongeveer 6 maanden.
Hoe stelt je arts de diagnose?
Over het algemeen blijft het onderzoek beperkt tot inspectie van de kale plekken of de uitgevallen haren. Je arts kan aan een aantal haren trekken om te testen hoe sterk ze zijn, of ze breken en hoeveel er loskomen. Je arts bekijkt ook welke vorm of kenmerken de haren hebben.
Afhankelijk van waar je arts aan denkt, kunnen de volgende tests je arts helpen om de diagnose te stellen:
- Soms krabt je arts wat materiaal af van het kale plekje en stuurt het naar het labo. Zo kan je arts soms een schimmel als oorzaak vinden.
- Je arts let ook op tekenen van:
- te veel mannelijk hormoon (hyperandrogenisme) bij vrouwen met duidelijke haaruitval;
- atopie (zoals eczeem, astma, hooikoorts of voedselallergie), glutenintolerantie of problemen met de schildklier: deze aandoeningen komen soms samen voor met alopecia areata.
- In sommige gevallen kunnen eventueel bloedtests en microscopisch onderzoek van stukjes huid uit de aangetaste zone helpen om onderliggende aandoeningen uit te sluiten.
Zijn er onduidelijke kenmerken of twijfelt je arts over de diagnose of behandeling? Dan kan die advies vragen aan een dermatoloog.
Wat kan je zelf doen?
Heb je last van haaruitval? Dan laat je best even controleren of er geen onderliggende oorzaak is. Is dat niet zo? Dan kan je eigenlijk alleen maar geduldig afwachten. Meestal groeien de uitgevallen haren binnen de 6 maanden gewoon terug.
Er bestaan producten om haaruitval te behandelen. Maar die zijn meestal duur en werken niet goed. Wees dus kritisch voor dure producten of supplementen zonder bewijs. Als er geen bewezen tekorten zijn, zijn vitaminen of sporenelementen zoals ijzer en zink meestal zinloos.
Wat kan je arts doen?
Haarverlies of kaalheid is zeker niet altijd een ziekte. Vaak hoort het bij het normale verouderingsproces. In die gevallen is het helemaal oké om het te aanvaarden of er geen praktische oplossing voor te zoeken.
Heb je last van plots of onverwacht haarverlies? Dan gaat je arts eerst na wat de oorzaak kan zijn. Als het nodig is, stelt die bijkomend onderzoek voor.
Vind je de haaruitval storend? Dan kan een behandeling zinvol zijn, afhankelijk van de oorzaak:
Alopecia areata
Heb je maar één kale plek, of slechts enkele kale plekken? Dan kan je arts soms een corticosteroïdenlotion (of een schuim, crème of zalf) of een plaatselijke injectie met corticosteroïden toedienen. Soms groeit het haar gedeeltelijk of volledig terug, maar het resultaat is niet altijd blijvend. Bij sommige mensen heeft het helaas heel weinig of geen effect.
Schimmelinfectie van de hoofdhuid
Een schimmelinfectie wordt behandelend met antischimmelmedicatie, eventueel in de vorm van een shampoo. Hierbij is het belangrijk om de behandeling volledig af te maken.
Androgenetische alopecie (patroonhaarverlies)
- Bij mannen zijn minoxidil (als schuim of oplossing op de hoofdhuid) en finasteride (tablet) de behandelingen met bewezen effect.
- Bij deze middelen is het nodig om ze lange tijd te gebruiken. Als je stopt, keert het haarverlies meestal terug.
- Finasteride wordt voor haaruitval in België meestal als ‘niet-officieel’ gebruik voorgeschreven (off-label).
- Bij finasteride zijn er naast seksuele bijwerkingen ook psychische bijwerkingen gemeld, zoals sombere gevoelens of depressieve klachten.
- Bespreek dit met je arts, zeker als je hier in het verleden al problemen mee gehad hebt.
- Bij vrouwen is minoxidil in schuim of oplossing op de hoofdhuid de eerste keuze.
- Bij sommige vrouwen met tekenen van verhoogde mannelijke hormonen kan de arts spironolactone overwegen. Voor de start controleert die dan het kaliumgehalte in het bloed.
- Finasteride wordt meestal niet aanbevolen bij vrouwen, omdat het effect niet bewezen is. Het middel is ook niet veilig tijdens zwangerschap of als je zwanger kan worden.
Telogeen effluvium (plots diffuus haarverlies)
Bij telogeen effluvium (plots diffuus haarverlies) probeert je arts te vinden wat het haarverlies uitlokt. Dan kan bijvoorbeeld stress, bevalling, ziekte of een geneesmiddel zijn. Meestal herstelt het haar uit zichzelf binnen enkele maanden zonder behandeling.
Andere of esthetische opties
Heb je last van haarverlies en vind je dat moeilijk? Dan kan je kiezen voor een haarstukje of een pruik. Onder bepaalde voorwaarden betaalt de ziekteverzekering een deel van de kosten. Een haartransplantatie kan in sommige gevallen een mogelijkheid zijn, maar is vaak zeer duur en het resultaat wisselt.
Meer weten?
- Thuisarts: haaruitval
- Moet ik naar de dokter?: haaruitval
- Gebruik je medicijnen? Zoek eenvoudig betrouwbare informatie op FarmaInfo.
Patiëntenvereniging
De Nederlandse Alopecia Vereniging
Bronnen
- https://www.ebpnet.be
- Alopecia areata. BMJ Best Practice. September 2022.
- Androgenetic alopecia. BMJ Best Practice. Mei 2023.
- Female Pattern Hair Loss. DynaMed. EBSCO Information Services. Januari 2026.
- Hair Loss in Adults: Approach to the Patient. DynaMed. EBSCO Information Services. Februari 2026.
- Riziv. Terugbetaling van niet-implanteerbare medische hulpmiddelen. Laatst geraadpleegd maart 2026.
- BCFI. Finasteride bij alopecie: signalen van ongewenste effecten. Februari 2023.