Aangepast rijbewijs nodig bij diabetes en andere aandoeningen

Waar komt dit nieuws vandaan?

VRT NWS bracht op 18 augustus een artikel over het aangepaste rijbewijs bij diabetes. Aanleiding was een waarschuwing van Vias en de Belgische Diabetes Liga dat veel mensen met diabetes niet weten dat ze een aangepast rijbewijs nodig hebben (1). Dat bleek uit een bevraging van Vias en de Diabetes Liga bij 1.100 mensen met diabetes:

• 1 op de 5 weet niet dat een aangepast rijbewijs wettelijk verplicht is.
• 1 op de 4 denkt dat een aangepast rijbewijs alleen in bepaalde omstandigheden nodig is (2).

Diabetes is maar één voorbeeld. We bekijken het hier iets breder: als je een chronische aandoening hebt, wat betekent dat dan voor je rijbewijs?

Bron

(1) Van Reet J, Debeuckelaer W. Vias en Diabetes Liga slaan alarm: duizenden diabeten riskeren boete of problemen met verzekering. VRT NWS. 18 augustus 2026.

Hoe moet je dit nieuws interpreteren?

Waarom er speciale voorwaarden zijn

Autorijden vraagt een goed zicht, aandacht, oordeelsvermogen en snelle reacties. Aandoeningen die een van die functies raken, maken het rijden soms moeilijker. Europa legde daarom minimumnormen vast, die elk land in eigen wetgeving giet (3).

Maar hoe groot is de kans op problemen bij bestuurders met een medische aandoening? Dat is in 2003 in kaart gebracht met een meta-analyse (een studie die de resultaten van eerdere onderzoeken samenlegt). Daarvoor werden 62 onderzoeken geanalyseerd (4). De conclusies:

• Wie een medische aandoening heeft, blijkt gemiddeld ongeveer een derde meer kans te hebben op een ongeval dan iemand zonder aandoening.
• Hoe groot de kans per aandoening precies is, verschilt sterk:
  • De kans is duidelijk groter bij alcoholverslaving, aandoeningen van het zenuwstelsel, psychische aandoeningen en slaapapneu.
  • De kans is lager bij gehoorverlies, bewegingsproblemen en hart- en vaatziekten.

Je kan dit moeilijk per aandoening in één cijfer gieten. Het gaat om observationeel onderzoek, waarin het effect van de aandoening moeilijk los te trekken is van de leeftijd van de bestuurder, de medicatie die hij of zij neemt of het aantal gereden kilometers. Veel van deze studies corrigeren daar niet of onvolledig voor, waardoor de schattingen onzeker blijven (5).

Verkeersongevallen hebben bovendien meestal meerdere oorzaken. Daardoor is moeilijk te bepalen welke rol een aandoening precies speelde bij een ongeval. Vandaar de regels: niet om mensen van de weg te halen, maar om na te gaan wie veilig kan rijden en onder welke voorwaarden. Van de mensen die het rijgeschiktheidscentrum CARA onderzoekt, mag dan ook ongeveer 9 op de 10 blijven rijden (6).

Voor welke aandoeningen zijn er regels?

De Belgische wet somt de aandoeningen met bijzondere normen op in bijlage 6 van het rijbewijsbesluit. Het gaat onder meer om:

• • aandoeningen van het zenuwstelsel, bijvoorbeeld na een beroerte of bij de ziekte van Alzheimer en andere vormen van dementie;
• • psychische aandoeningen;
• • epilepsie;
• • slaperigheid overdag, zoals bij slaapapneu of narcolepsie;
• • aandoeningen die je bewegingen beperken, zoals gewrichts- of spierproblemen;
• • hart- en vaatziekten, waaronder hartritmestoornissen en problemen met de bloeddruk;
• • diabetes;
• • problemen met het gehoor of het evenwicht;
• • verminderd zicht;
• • gebruik van alcohol, drugs en bepaalde medicijnen;
• • nier- en leveraandoeningen;
• • implantaten zoals een pacemaker.

Bij de meeste van die aandoeningen hangt het af van de ernst en de behandeling of je een attest nodig hebt. Bij diabetes ligt dat anders: daar geldt de verplichting voor iedereen met de diagnose, ongeacht het type of de behandeling.

Ook het soort rijbewijs speelt mee: de normen zijn strenger voor wie met een vrachtwagen, bus, taxi of ziekenwagen rijdt en voor mensen die rijles geven.

Wat moet ik doen?

Bij de aanvraag van je rijbewijs onderteken je een verklaring dat je aan de medische normen voldoet. Krijg je later een aandoening? Dan ben je zelf verantwoordelijk om dat op te volgen. Je krijgt daarover geen brief en geen herinnering (7).

Twijfel je of jouw aandoening meetelt? Vraag het aan je huisarts of specialist. Bij de meeste aandoeningen vult je arts zelf het rijgeschiktheidsattest in. Pas als je functionele vaardigheden verminderd zijn, bijvoorbeeld na een beroerte, verwijst je arts je door naar het rijgeschiktheidscentrum CARA. Je wordt dan beoordeeld door een team van artsen, psychologen en rij-experts.

Rijgeschiktheid is geen ‘alles-of-niets’-verhaal: soms heb je maar een korte tijd een aangepast rijbewijs nodig. Soms mag je rijden onder bepaalde voorwaarden, zoals alleen overdag of met een aanpassing aan je wagen.

Meer informatie vind je op de website van het rijgeschiktheidscentrum CARA en bij de Diabetes Liga. Vraag ook aan je huisarts of specialist aan welke voorwaarden je moet voldoen om je veilig in het verkeer te kunnen begeven.

Conclusie

Rijden met een chronische aandoening kan meestal gewoon. De wet vraagt wel dat je bij een reeks aandoeningen, waaronder diabetes, epilepsie, slaapapneu en aandoeningen van het zenuwstelsel, een rijgeschiktheidsattest laat invullen en je rijbewijs laat aanpassen. Doe je dat niet? Dan is je rijbewijs niet geldig en heb je kans op een boete of discussies met je verzekering. Twijfel je of dit op jou van toepassing is? Vraag het dan aan je huisarts.

Referenties

• (2) Vias institute. 1 op 5 mensen met diabetes heeft geen aangepast rijbewijs. 18 augustus 2026.
• (3) Ranchet M, Lequeux Q, Temmerman P. Themadossier Verkeersveiligheid nr. 14: Rijgeschiktheid. Vias institute. Jun 2018.
• (4) Vaa T. Impairment, diseases, age and their relative risks of accident involvement: results from meta-analysis. Institute of Transport Economics, report 690/2003. 2003.
• Elvik R. A framework for a critical assessment of the quality of epidemiological studies of driver health and accident risk. Accid Anal Prev 2011;43(6):2047-52.
• (6) Vias institute. Rijgeschiktheidscentrum CARA. Geraadpleegd aug 2026.
• (7) FOD Mobiliteit en Vervoer. Medische geschiktheid voor bestuurders van motoren en auto’s. Mrt 2023.