In het nieuws
Een artikel in het Nieuwsblad beweert dat wie stopt met ’s avonds te snacken, 3 kilogram per maand kan kwijtraken. Volgens de krant zou het zelfs ‘goedkoper en beter dan afslankmedicatie’ zijn. Maar de studie waarnaar de krant verwijst, is gebaseerd op experimenten bij ratten en niet getest op mensen.
Conclusie
Uit dieronderzoek kan je geen uitspraken doen over mensen. Het getal van 3 kilogram gewichtsverlies per maand is bovendien niet onderbouwd door deze studies zelf en klopt niet met wat klinische onderzoeken bij mensen laten zien. De bewering dat tijdsgebonden eten beter werkt dan afslankmedicatie is ook fout: GLP-1-afslankmiddelen leiden bij mensen met obesitas tot een veel groter gewichtsverlies.
Lees verder »Waar komt dit nieuws vandaan?
Het artikel in het Nieuwsblad en andere Vlaamse kranten is gebaseerd op onderzoek van het Nederlands Herseninstituut in Amsterdam (1). Doctoraatstudente Han Jiao en haar collega's bestudeerden hoe tijdsgebonden eten (‘time-restricted feeding’ of TRF in het Engels) de werking van immuuncellen in de hersenen (microglia) beïnvloedt bij ratten met obesitas. Tijdsgebonden eten betekent dat je enkel eet binnen een vast tijdvenster, bijvoorbeeld tussen 8 uur ’s ochtends en 18 uur ’s avonds.
De onderzoekers publiceerden ook een overzichtsartikel over microglia, bioritmes en levensstijl in een wetenschappelijk vakblad. De bevindingen werden opgepikt door Gazet van Antwerpen en HLN, die de resultaten omzetten in concreet afslankadvies.
Bron
Hoe moet je dit nieuws interpreteren?
Wat onderzochten de wetenschappers?
De 2 studies waarop het bericht zich lijkt te baseren, zijn geen klinische studies bij mensen.
- De eerste is een overzichtsartikel (2): een samenvatting van bestaande kennis over microglia en levensstijl, zonder nieuw onderzoek (2).
- De tweede is een dierexperiment bij ratten (3): ratten met obesitas kregen hun voer beperkt tot een venster van 10 uur per dag, afgestemd op hun actieve periode (voor ratten is dat ’s nachts).
- De ratten verloren vetmassa en hun bioritme herstelde deels.
- Maar opvallend: ook na het gewichtsverlies bleven de immuuncellen in de hersenen (microglia) minder goed werken.
De onderzoekers besloten daarom dat tijdsgebonden eten bij ratten wel helpt om gewicht te verliezen, maar de onderliggende ontsteking in de hersenen niet herstelt. Anders gezegd: het tijdstip waarop de ratten aten, kan het gewicht beïnvloeden, maar de schade die een ongezond dieet aanricht aan de hersencellen verdwijnt daar niet door.
De kranten laten die nuance volledig weg en stellen de resultaten voor alsof tijdsgebonden eten een krachtige manier om af te slanken zou zijn. Dat is niet wat de onderzoekers beweerden.
Klopt ‘3 kilogram per maand’?
Nee. Dit getal staat nergens in de studies zelf. Het is gebaseerd op de anekdote van een onderzoeksbegeleider, wiens echtgenoot na enkele weken niet meer te snacken 2 tot 3 kilogram kwijtraakte. Dat is 1 persoon, geen gecontroleerd experiment.
Klinische studies bij mensen geven een realistischer beeld. Meerdere grote overzichtsstudies tonen dat tijdgebonden eten bij volwassenen met overgewicht over 4 tot 12 weken gemiddeld 1 tot 4 kilogram gewichtsverlies oplevert (4, 5).
Een grote gerandomiseerde gecontroleerde studie (waarbij de ene groep een behandeling krijgt en de andere niet) toonde bovendien dat tijdsgebonden eten in combinatie met caloriebeperking geen extra gewichtsverlies opleverde vergeleken met caloriebeperking alleen (6). Het gewichtsverlies bij tijdgebonden eten is waarschijnlijk te verklaren doordat mensen dan vaak ook minder calorieën innemen, en niet per se door het tijdstip zelf.
Avondeten en je biologische klok
Laat eten, wanneer je lichaam al in rustmodus is, zorg ervoor dat je meer honger krijgt. Het verlaagt ook je energieverbruik en beïnvloedt je vethuishouding (7). De American Heart Association erkende in 2025 dat het moment waarop je eet een rol speelt bij gewicht en hart- en vaatgezondheid (8). Als je het moment waarop je eet afstemt op je biologische klok, geeft je dat bescheiden voordelen.
De rol van microglia in dit verhaal is wetenschappelijk interessant, maar voorlopig nog onzeker voor mensen. Het Nederlandse onderzoek wijst erop dat een vetrijk dieet de werking van deze hersencellen verstoort bij ratten. Wat dat bij mensen precies betekent, is nog onvoldoende onderzocht.
Beter dan afslankmedicatie?
Ook de bewering in het artikel dat het beter zou zijn dan afslankmedicatie, klopt niet. GLP-1-afslankmedicatie zoals semaglutide (Wegovy®, Ozempic®) en tirzepatide (Mounjaro®) zorgen bij mensen met obesitas voor een gewichtsverlies van 5 tot 18% van het lichaamsgewicht, over 16 tot 104 weken (9, 10). Dat is duidelijk meer dan wat tijdsgebonden eten oplevert. Deze medicijnen hebben wel bijwerkingen en zijn duur. Maar de bewering dat tijdsgebonden eten ‘beter’ is, is dus verkeerd.
Wat kan je hieruit besluiten?
- Stoppen met ’s avonds te snacken is een haalbare, gezonde keuze die je calorie-inname verlaagt.
- Stop je vroeger met eten? Dan eet je meer overdag en minder 's avonds: dat sluit beter aan bij je biologische klok.
- Maar verwacht geen 3 kilogram per maand: bij mensen gaat het eerder om 1 tot 4 kilogram over meerdere maanden, als je tenminste ook minder calorieën opneemt in totaal. We schreven eerder al over de vraag of je sneller vermagert als je 's avonds niet eet.
- Afslankmedicatie is effectiever voor wie dat medisch nodig heeft, maar vraagt altijd een aanpak op maat met een arts.
Conclusie
Uit dieronderzoek kan je geen uitspraken doen over mensen. Het getal van 3 kilogram gewichtsverlies per maand is bovendien niet onderbouwd door deze studies zelf en klopt niet met wat klinische onderzoeken bij mensen laten zien. De bewering dat tijdsgebonden eten beter werkt dan afslankmedicatie is ook fout: GLP-1-afslankmiddelen leiden bij mensen met obesitas tot een veel groter gewichtsverlies.
Referenties
- (2) Jiao H, Kalsbeek A, Yi CX. Microglia, circadian rhythm and lifestyle factors. Neuropharmacology 2024;257:110029.
- (3) Jiao H, Jermei J, Liang X, et al. Time-restricted feeding provides limited microglial immunometabolic improvements in diet-induced obese rats. Cell Reports 2025;44:116380.
- (4) Jamshed H, Steger FL, Bryan DR, et al. Effectiveness of early time-restricted eating for weight loss, fat loss, and cardiometabolic health in adults with obesity: a randomized clinical trial. JAMA Intern Med 2022;182(9):953-962.
- (5) Quang DT, Di Khanh N, Cu LL, et al. Partially unraveling mechanistic underpinning and weight loss effects of time-restricted eating across diverse adult populations: a systematic review and meta-analyses. PLoS One 2025;20(1):e0314685.
- (6) Liu D, Huang Y, Huang C, et al. Calorie restriction with or without time-restricted eating in weight loss. N Engl J Med 2022;386(16):1495-1504.
- (7) Vujovic N, Piron MJ, Qian J, et al. Late isocaloric eating increases hunger, decreases energy expenditure, and modifies metabolic pathways in adults with overweight and obesity. Cell Metab 2022;34(10):1486-1498.
- (8) Knutson KL, Dixon DD, Grandner MA, et al. Role of circadian health in cardiometabolic health and disease risk: a scientific statement from the American Heart Association. Circulation 2025;152(21):e408-e419.
- (9) Moiz A, Filion KB, Toutounchi H, et al. Efficacy and safety of glucagon-like peptide-1 receptor agonists for weight loss among adults without diabetes. Ann Intern Med 2025;178(2):199-217.
- (10) Wong HJ, Sim B, Teo YH, et al. Efficacy of GLP-1 receptor agonists on weight loss, BMI, and waist circumference for patients with obesity or overweight. Diabetes Care 2025;48(2):292-300.