Patrick Mullie Verschenen op 14/03/2019

In het nieuws

Luchtverontreinigende stoffen leiden tot meer vroegtijdige sterfgevallen dan roken. Tot deze conclusie komt een studie van wetenschappers uit het Duitse Mainz.

Waar komt dit nieuws vandaan?

Duitse onderzoekers onderzochten de relatie tussen luchtvervuiling en vroegtijdige sterfgevallen in Europa (1). Het is bekend dat een langdurige blootstelling aan fijnstof ademhalingsproblemen kan veroorzaken en de bloedvaatjes kan aantasten. De belangrijkste bronnen van fijnstof in Europa zijn fossiele brandstoffen, landbouw en industrie. De onderzoekers evalueerden de luchtvervuiling in Europa aan de hand van klimatologische computermodellen, de sterftecijfers voor Europa werden bekomen bij de Wereldgezondheidsorganisatie. Volgens computerberekeningen zijn 790.000 vroegtijdige sterfgevallen binnen Europa te wijten aan blootstelling aan fijnstof, waarvan 316.000 door hartziekten en 55.300 door longkanker. Deze hoge vroegtijdige sterfte door hartziekten geldt vooral voor in Oostbloklanden, terwijl in onze streken longaandoeningen meer zouden voorkomen. De auteurs besluiten dat luchtverontreiniging schadelijker zou kunnen zijn dan roken, met 700.000 vroegtijdige sterfgevallen per jaar in Europa. De gemiddelde levensverwachting van de Europeaan zou met twee jaar dalen als gevolg van luchtvervuiling.

Bron

(1)Lelieveld J, Klingmüller K, Pozzer A, Pöschl U, Fnais M, Daiber A, Münzel T. Cardiovascular disease burden from ambient air pollution in Europe reassessed using novel hazard ratio functions. Eur Heart J. 2019 Mar 12. pii: ehz135.

Hoe moeten we dit nieuws interpreteren?

Een verhoging van de vroegtijdige sterfte als gevolg van inademing van fijnstof door luchtvervuiling werd in het al aangetoond door eerdere studies. Deze studie is opmerkelijk door het hoog aantal vroegtijdige doden veroorzaakt door luchtvervuiling. Het is belangrijk om te weten dat deze studie op klimaatmodellen steunt, en niet op reële vaststellingen op het terrein, wat trouwens zeer moeilijk te realiseren is. Computersimulaties geven schattingen. 

Een tweede opmerking is dat medische voorzieningen in een land ook een rol kunnen spelen in het verklaren van bepaalde vaststellingen, zoals de verhoogde sterfte door hartproblemen in Oostbloklanden waar de medische voorziening soms beperkt is. Het is niet duidelijk hoe de wetenschappers van deze nieuwe studie het onderscheid maakten tussen vroegtijdig overlijden door roken en door luchtvervuiling. Waaraan sterft iemand die in een vervuilde omgeving veel rookt?

Een laatste punt is dat meer mensen zouden overlijden door luchtvervuiling dan door roken. Dat is de waarheid geweld aandoen: iedereen wordt blootgesteld aan vervuilde lucht, maar niet iedereen rookt. Van de Europese bevolking rookt nog zo’n 25%. In absolute cijfers lijkt luchtvervuiling dodelijker te zijn, maar relatief gezien is roken veel dodelijker. Je hebt bijna viermaal minder rokers nodig om één vroegtijdige sterfte te hebben in vergelijking met luchtvervuiling.

Conclusie

Luchtvervuiling veroorzaakt een stijging van de vroegtijdige sterfte, maar is niet dodelijker dan roken. Wel sterven er meer mensen door luchtverontreiniging dan door roken, omdat iedereen blootgesteld wordt aan vervuilde lucht, terwijl de meeste mensen niet roken. Roken is uiteraard dodelijker dan luchtverontreiniging.

Referenties

(1)Lelieveld J, Klingmüller K, Pozzer A, Pöschl U, Fnais M, Daiber A, Münzel T. Cardiovascular disease burden from ambient air pollution in Europe reassessed using novel hazard ratio functions. Eur Heart J. 2019 Mar 12. pii: ehz135.

Roken? Voor niets of niemand goed.

Verpakkingen van tabaksproducten spreken voor zich: roken schaadt de gezondheid. In Vlaanderen sterven jaarlijks 7.800 mensen door tabak. Dat zijn 21 (!) mensen per dag.

De totale kosten zijn ongezien: 13 miljard euro per jaar door ziekte, dalende productiviteit en verlies aan levensjaren en -kwaliteit. Roken zorgt voor minder levensjaren én minder gezonde levensjaren. Laaggeschoolden en kwetsbare mensen roken het meest. Zo werkt tabaksgebruik gezondheidsongelijkheid in de hand.

Roken is een hardnekkige verslaving. Maar geen onoverkomelijke. Er bestaan verschillende effectieve stopmethodes. De meest succesvolle op lange termijn? Begeleiding door een tabakoloog samen met rookstopmedicatie.

>> Gevolgen van roken

>> Stoppen met roken doe je zo

Lees meer op Gezond Leven
Gerelateerde richtlijnen
Gerelateerde koppen
Vond je dit artikel nuttig?

Ook interessant

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief