In het nieuws
Een artikel in de Standaard kopte dat kinderen die vegetarisch eten minder last hebben van overgewicht. Dat blijkt uit een nieuwe grootschalige studie. Ook zouden ze betere cholesterolwaarden hebben, maar dan weer wel meer risico lopen op bepaalde tekorten. Toch is het niet zo makkelijk om verschillende diëten of eetpatronen met elkaar te vergelijken.
Conclusie
Het klopt dat kinderen die vegetarisch eten in deze overzichtsstudie gemiddeld slanker zijn en lagere LDL-cholesterolwaarden hebben. Maar door het onderzoekstype (momentopnames) kan je daar niet uit besluiten dat vegetarisch eten kinderen automatisch gezonder maakt.
De meest praktisch bruikbare boodschap voor ouders is: vegetarisch eten kan, maar vraagt planning. Let vooral op tekorten (B12, ijzer …) en wees aandachtig voor vertraagde groei of ondergewicht, zeker bij een strikt veganistisch patroon. Laat je kind goed opvolgen door je arts en diëtist.
Lees verder »Waar komt dit nieuws vandaan?
Het artikel in de Standaard van 22 december 2025 baseert zich op de resultaten van een grote overzichtsstudie (1). Onderzoekers bundelden 59 studies met samen ongeveer 48.000 kinderen en jongeren.
- Ze vergeleken 7280 kinderen die vegetarisch eten (geen vlees of vis, wel eieren en zuivel) en 1289 kinderen die veganistisch eten (geen vlees, vis, eieren en zuivel) met een groep van 40.059 ‘alleseters’ (dus kinderen die ook dierlijke producten eten).
- Ze besloten dat kinderen die vegetarisch of veganistisch eten:
- gemiddeld iets kleiner zijn;
- minder vaak overgewicht hebben;
- gunstigere cholesterolwaarden hebben;
- maar ook vaker tekorten hebben (vooral ijzer en vitamine B12).
Dat is grotendeels juist samengevat, maar toch is het belangrijk om dit voorzichtig te interpreteren.
Bron
Hoe moet je dit nieuws interpreteren?
Het label ‘vegetarisch’ zegt weinig over wat iemand precies eet
Het woord ‘vegetarisch’ zegt vooral wat er niét op het bord ligt, namelijk vlees of vis. Maar dat betekent niet automatisch dat de voeding ook gezond is. Je kan ook ongezond vegetarisch eten: koeken, chips, frieten, suikerrijke ontbijtgranen en ultrabewerkte vleesvervangers zijn ook plantaardig, zonder dat ze gezond zijn. Dat er dus zowel gezonde als ongezonde vegetarische eetpatronen in dezelfde groep bestudeerd worden, maakt het moeilijk om goede conclusies te trekken.
Met wie wordt er vergeleken?
In veel studies is de vergelijkingsgroep gewoon ‘alleseters’. Ook dat is weer een verzamelnaam voor uiteenlopende eetpatronen. Als alleseters gemiddeld meer frisdrank drinken en snacks eten en vegetariërs en veganisten gemiddeld meer groenten en fruit, dan kan je verschillen zien die niet per se door ‘geen vlees’ komen, maar door algemene voedingskwaliteit.
Bovendien verschillen gezinnen die bewust vegetarisch of veganistisch eten vaak ook op andere vlakken (zoals bijvoorbeeld meer bezig zijn met hun gezondheid, meer zelf koken, meer beweging, soms ook socio-economische verschillen). Zelfs als studies daarvoor proberen te corrigeren, kan zo een deel ‘onverklaard verschil’ overblijven.
Risico’s op tekorten
Een terugkerende conclusie uit de studie gaat over tekorten (2).
- Bij kinderen die vegetarisch eten zagen onderzoekers vaker ijzertekort en bloedarmoede. IJzer zit wel in plantaardige voeding, maar wordt minder gemakkelijk door je lichaam opgenomen dan ijzer uit vlees. Daardoor kan je ijzerinname oké lijken, terwijl de ijzervoorraad in je bloed toch lager is.
- In dezelfde groep zag men ook vaker ondergewicht. Overgewicht kwam dan weer minder voor.
- Bij kinderen die veganistisch eten, komt dan weer vaker een tekort aan vitamine B12 voor. Dat zit niet van nature in onbewerkte plantaardige voeding. Zonder verrijkte producten of supplementen kunnen veganisten dus een tekort oplopen.
- Dit sluit aan bij wat ook andere overzichtsstudies tonen: bij plantaardige eetpatronen vragen vooral vitamine B12, ijzer en zink extra aandacht (3). Maar tekorten zijn niet uniek voor vegetariërs en veganisten. Ze komen in andere diëten ook geregeld voor.
Dit betekent zeker niet dat elk kind dat vegetarisch of veganistisch eet ook tekorten heeft. Wel dat je bij vegetarisch (en zeker veganistisch) eten goed moet plannen en opvolgen.
Andere conclusies en beperkingen uit de nieuwe overzichtsstudie
Belangrijkste conclusies uit de studie
1. Groei en lichaamsbouw: gemiddeld wat slanker, maar let op ondergewicht
- Uit de studie bleek dat vegetariërs en veganisten gemiddeld iets kleiner waren met lagere BMI-scores.
- Overgewicht kwam dus wat minder voor bij vegetariërs en veganisten, maar de onderzoekers zagen ook vaker ondergewicht. ‘Slanker’ is bij kinderen niet automatisch ‘beter’.
- Andere studies ondersteunen, maar nuanceren ook dat beeld.
- Een grote Canadese overzichtsstudie bij kinderen van 6 maanden tot 8 jaar vond geen verschillen in groei of bloedwaarden tussen kinderen die vegetarisch eten en kinderen die niet vegetarisch eten. De studie zag wel een hogere kans op ondergewicht (4).
- Ook een andere studie zag dan weer bij vooral een strikt veganistisch dieet verminderde groei en ondergewicht (5).
- Dit onderstreept nogmaals het belang van goede begeleiding en voldoende energie-inname.
2. Cholesterol: LDL (‘slechte’ cholesterol) is lager, maar dat geldt ook voor HDL (‘goede’ cholesterol)
Zowel kinderen die vegetarisch eten als kinderen die veganistisch eten, hadden gemiddeld een lagere LDL (‘slechte’ cholesterol) en totale cholesterol. Maar de HDL (‘goede’ cholesterol) lag ook lager. Het is onduidelijk wat dat nu betekent voor kinderen.
Beperkingen bij de studie
Sterke uitspraken zijn niet mogelijk bij lastig voedingsonderzoek:
- De overzichtsstudie is gebaseerd op momentopnames die verbanden kunnen blootleggen, maar geen oorzaak-gevolg aantonen.
- Er zijn ook grote verschillen tussen de verzamelde studies, zoals bijvoorbeeld:
- Wie noemt zich ‘vegetarisch’?
- Hoe wordt voeding gemeten?
- Hoe goed wordt het gebruik van supplementen in kaart gebracht?
Voedingsonderzoek is heel moeilijk omdat:
- voeding een mix is,
- mensen jarenlang moeten worden gevolgd;
- onderzoekers dingen proberen te meten die heel moeilijk goed te meten zijn.
Daardoor kom je sneller uit bij verbanden dan bij harde oorzaken en kunnen resultaten tussen studies verschillen.
Praktische tips bij vegetarisch of veganistisch eten
- Gezond vegetarisch of veganistisch eten kan, ook voor kinderen, maar het vraagt bewuste keuzes:
- voldoende energie;
- voldoende eiwitbronnen;
- veel variatie (bijvoorbeeld peulvruchten, volkoren granen, noten en zaden, sojaproducten zoals tofu of tempeh).
- Voorzie dus goede vervangers voor voedingsstoffen die je anders vooral uit vlees of vis haalt.
- Let extra op tekorten: zeker vitamine B12 bij een veganistisch eetpatroon, en daarnaast vaak ijzer, zink en geregeld ook vitamine D, calcium en jodium. Verrijkte producten of supplementen zijn soms nodig om die tekorten te vermijden.
- Hou groei in het oog. Een lagere BMI kan oké zijn, maar het is belangrijk dat je ondergewicht vroeg opmerkt.
- Wees nuchter met nieuws over voeding. Eén studie is onvoldoende om advies te veranderen, net omdat voedingsonderzoek complex is.
- Vermijd of beperk ultrabewerkte voeding. Daarvan weten we wél duidelijk dat het ongezonde voeding is, of je nu vegetarisch eet of een alleseter bent.
Conclusie
Het klopt dat kinderen die vegetarisch eten in deze overzichtsstudie gemiddeld slanker zijn en lagere LDL-cholesterolwaarden hebben. Maar door het onderzoekstype (momentopnames) kan je daar niet uit besluiten dat vegetarisch eten kinderen automatisch gezonder maakt.
De meest praktisch bruikbare boodschap voor ouders is: vegetarisch eten kan, maar vraagt planning. Let vooral op tekorten (B12, ijzer …) en wees aandachtig voor vertraagde groei of ondergewicht, zeker bij een strikt veganistisch patroon. Laat je kind goed opvolgen door je arts en diëtist.
Referenties
- (2) Lotti S, Panizza G, Martini D, et al. Lacto-ovo-vegetarian and vegan diets in children and adolescents: a systematic review and meta-analysis of nutritional and health outcomes. Crit Rev Food Sci Nutr 2025:1-21.
- (3) Neufingerl N, Eilander A. Nutrient Intake and Status in Children and Adolescents Consuming Plant-Based Diets Compared to Meat-Eaters: A Systematic Review. Nutrients 2023;15(20):4341.
- (4) Elliott LJ, Keown-Stoneman CDG, Birken CS, et al. TARGet KIDS! COLLABORATION. Vegetarian Diet, Growth, and Nutrition in Early Childhood: A Longitudinal Cohort Study. Pediatrics 2022;149(6):e2021052598.
- (5) Desmond MA, Fewtrell MS, Wells JCK. Plant-Based Diets in Children: Secular Trends, Health Outcomes, and a Roadmap for Urgent Practice Recommendations and Research-A Systematic Review. Nutrients 2024;16(5):723.