Wat is psychiatrisch onderzoek bij volwassenen?
Een psychiatrisch onderzoek helpt om te begrijpen wat er met je aan de hand is als je psychische klachten hebt en welke hulp je nodig hebt. Zo'n onderzoek gebeurt vooral in deze situaties:
- Je klachten zijn ernstig.
- Je klachten blijven lang aanhouden.
- Het is niet duidelijk welke aandoening je klachten veroorzaakt.
Het onderzoek bestaat meestal uit een uitgebreid gesprek of meerdere gesprekken. Soms wordt het nog aangevuld met:
- vragenlijsten,
- observaties,
- een lichamelijk onderzoek.
Het doel is om duidelijk te krijgen welke factoren meespelen bij je klachten. Dat kunnen bijvoorbeeld stress, persoonlijkheid, erfelijke aanleg of lichamelijke problemen zijn.
Een psychiatrisch onderzoek gebeurt meestal bij een psychiater of in een gespecialiseerd centrum. Daar werken vaak verschillende zorgverleners samen, zoals:
- een psycholoog,
- een psychiater,
- een verpleegkundige,
- een maatschappelijk werker,
- ...
Vaak verwijst je huisarts je door.
Deze pagina gaat alleen in op psychiatrisch onderzoek bij volwassenen.
Hoe vaak komen psychische klachten voor?
Psychische klachten komen vaak voor. Volgens de Belgische Gezondheidsenquête van 2023-2024 heeft 1 op de 5 mensen ouder dan 15 jaar last van psychische klachten. Slechts een deel van hen heeft een gespecialiseerd psychiatrisch onderzoek nodig.
Hoe verloopt het psychiatrisch onderzoek?
Een psychiatrisch onderzoek verloopt meestal in verschillende stappen. Niet iedereen doorloopt hetzelfde traject. Welke onderzoeken nodig zijn, hangt af van je klachten en situatie.
💬 Gesprek over je klachten
Een zorgverlener vraagt je:
- wat je klachten zijn;
- wanneer ze begonnen zijn;
- welke invloed ze hebben op je dagelijks leven.
Ook je voorgeschiedenis (zoals dingen die je vroeger hebt meegemaakt), familie, werk- of thuissituatie komen aan bod.
👨👩👦 Informatie van je omgeving
Soms kan informatie van iemand in je omgeving helpen om je situatie beter te begrijpen. Dat gebeurt alleen als jij daarmee akkoord gaat.
📋 Vragenlijsten
Soms gebruikt je zorgverlener vragenlijsten. Die helpen om beter in te schatten hoe ernstig je klachten zijn of om bepaalde patronen te herkennen, bijvoorbeeld bij depressie of angst.
🔎 Lichamelijk onderzoek
Soms doet je arts ook extra onderzoek om zeker te zijn dat je klachten geen lichamelijke oorzaak hebben. Mogelijke onderzoeken zijn bijvoorbeeld een bloedanalyse, neurologisch onderzoek of radiologisch onderzoek.
🗣️ Samen bespreken van de resultaten
Na het onderzoek bespreekt je zorgverlener de resultaten met jou. Het belangrijkste is om te begrijpen wat je klachten beïnvloedt en welke ondersteuning het best bij jou past. Soms hoort er ook een diagnose bij.
Soms kan je zorgverlener na 1 gesprek genoeg informatie verzamelen. In andere gevallen zijn meerdere gesprekken nodig voordat er genoeg duidelijkheid is.
Wat kan je zelf doen?
- Bereid je gesprek voor. Schrijf op wat je wil vertellen of welke vragen je hebt.
- Vertel zo veel als je zelf wilt over je klachten en bezorgdheden. Hoe beter de zorgverlener jouw situatie begrijpt, hoe beter die kan meedenken.
- Vraag uitleg. Begrijp je iets niet? Twijfel niet om te vragen wat een term of diagnose betekent.
- Betrek je omgeving. Neem iemand mee als je dat prettig vindt, of vraag steun aan familie of vrienden.
- Zorg goed voor jezelf. Blijf bewegen, eet gezond, slaap voldoende en probeer structuur te houden in je dag.
Wil je al iets doen terwijl je wacht op een gesprek? Praat erover met iemand die je vertrouwt of je zorgverlener, zoals je huisarts.
Je kan ook anoniem bellen of chatten met Tele-Onthaal of een andere hulplijn. Onder ‘Meer weten?’ vind je meer info over waar je terechtkan.
Wat kan je arts of zorgverlener doen?
Een psychiatrisch onderzoek gebeurt meestal bij een psychiater of in een gespecialiseerd centrum. Daar werken vaak verschillende zorgverleners samen, zoals een psycholoog, psychiater, verpleegkundige, maatschappelijk werker, enzovoort.
Verschillende zorgverleners volgen je op:
- je huisarts;
- gespecialiseerde zorgverleners zoals psychiater;
- of zorgverleners uit een gespecialiseerd centrum.
Na het psychiatrisch onderzoek bekijkt je zorgverlener samen met jou welke behandeling of begeleiding het best past. Dat kan gaan om:
- psychotherapie;
- praktische ondersteuning, bijvoorbeeld door een maatschappelijk werker;
- medicatie, als dat aangewezen is;
- een combinatie van vormen van hulp;
- …
Tijdens de verdere begeleiding bekijk je samen met je zorgverleners wat voor jou werkt en wat je nodig hebt.
- Je bespreekt regelmatig hoe het met je gaat. Als dat nodig is, passen jullie de begeleiding aan.
- Je huisarts blijft meestal een belangrijk aanspreekpunt.