Wat is een TIA?
TIA staat voor transient ischaemic attack of voorbijgaande ischemische aanval.
- Een TIA is een tijdelijke verstoring van de bloedtoevoer naar een deel van de hersenen.
- Daardoor krijgt een deel van de hersenen even te weinig zuurstof.
- Je krijgt dan plots klachten zoals krachtverlies, een scheve mond, problemen met spreken of een verstoord zicht.
- De klachten verdwijnen vaak snel, meestal binnen een uur.
| Een TIA is een medisch noodgeval. Daarom is het belangrijk om een TIA snel te herkennen. Hier zie je hoe je een TIA kan herkennen. |
(lees verder onder de afbeelding)
Oorzaak
Net zoals een herseninfarct ontstaat een TIA meestal doordat de bloedtoevoer naar een deel van de hersenen tijdelijk onderbroken wordt. Meestal komt dat door een kleine bloedklonter die via de bloedbaan naar de hersenen gaat. Ook een vernauwd bloedvat, bijvoorbeeld door slagaderverkalking, kan daarbij een rol spelen.
Risicofactoren
Je hebt meer kans op een TIA als je:
- een hoge bloeddruk hebt;
- diabetes hebt;
- rookt;
- een te hoge cholesterol hebt.
Waarom moet je een TIA ernstig nemen?
Een TIA is een ernstige waarschuwing:
- Als je een TIA hebt gehad, heb je meer kans op een beroerte, zoals een herseninfarct.
- Die kans is vooral groot in de eerste dagen na een TIA.
Van de 100 mensen die op spoed behandeld worden voor een TIA, krijgen er ongeveer 7 binnen de 3 maanden een beroerte. Van die 7 krijgt ongeveer de helft al na enkele dagen een beroerte.
Daarom is een TIA een medisch noodgeval: ook als de klachten alweer verdwenen zijn, moet je meteen medische hulp zoeken. Zo kan je de kans op een beroerte sterk verkleinen.
Hoe kan je een TIA herkennen?
- De klachten van een TIA beginnen meestal heel plots.
- De klachten lijken op die van een beroerte, maar gaan daarna weer over. Dat kan misleidend zijn.
Herken de alarmsignalen van een TIA: doe de FAST-testF - Face (gezicht): Hangt de mond of één kant van het gezicht scheef? Lukt glimlachen niet goed? A - Arms (armen): Lukt het niet om beide armen op te heffen en omhoog te houden? Voelt één arm plots slap of gevoelloos? S - Speech (spraak): Praat de persoon plots onduidelijk? T - Time (tijd): Wacht niet af. Zoek meteen medische hulp. Ook als de klachten al verdwenen zijn. |
⚠️ Ook als de klachten weg zijn, blijft snelle medische hulp nodig.
Andere klachten
Andere mogelijke klachten zijn:
- Een tintelend gevoel aan één kant van je lichaam.
- Gesproken taal niet goed meer begrijpen.
- Plots minder of niets zien met één oog.
- Dubbel zien of een deel van je gezichtsveld verliezen.
- Problemen met je evenwicht.
- Plots duizelig zijn, vooral in combinatie met een of meer van de klachten hierboven.
| Twijfel je? Neem onmiddellijk contact op met je arts of bel 112. Wacht niet af, ook niet als de klachten voorbijgaan. |
Hoe stelt je arts een TIA vast?
De klachten zijn vaak alweer verdwenen wanneer je een arts ziet. Daarom zal de arts je vragen welke klachten je precies had, wanneer ze begonnen, hoe plots ze verschenen en hoe lang ze duurden.
Na een TIA heb je meer kans op een beroerte. Daarom zal je arts je meteen naar een ziekenhuis doorverwijzen voor verder onderzoek. De bedoeling is om snel te achterhalen of je inderdaad een TIA hebt gehad, wat de oorzaak is en hoe je de kans op een beroerte kan verkleinen.
In het ziekenhuis kunnen deze onderzoeken gebeuren:
- een hartonderzoek, zoals een hartfilmpje (ECG);
- een bloedonderzoek;
- foto’s of scans van de hersenen of bloedvaten;
- onderzoek van het hartritme of van de halsslagaders.
Niet iedereen heeft alle onderzoeken nodig. Je arts of specialist beslist welke onderzoeken in jouw situatie zinvol zijn.
Wat kan je zelf doen?
Als je denkt dat jij of iemand anders een TIA heeft
Wacht niet af. Gebruik de FAST-test hierboven. Zie je een scheve mond, krachtsverlies in een arm of spraakproblemen? Zoek dan meteen medische hulp, ook als de klachten alweer weg zijn.
Als je een TIA hebt gehad
Je kan zelf veel doen om de kans op een nieuwe TIA of een beroerte te verkleinen:
- Rook niet.
- Beweeg regelmatig.
- Eet gezond.
- Drink niet te veel alcohol.
- Laat een hoge bloeddruk, diabetes, cholesterol en je hartritme goed opvolgen.
Bespreek samen met je arts of zorgverlener welke veranderingen voor jou haalbaar zijn. Kleine stappen kunnen al een verschil maken.
Op deze pagina vind je tips om je levensstijl aan te passen.
Wat kan je arts of zorgverlener doen?
Je zorgverlener zal vooral proberen een beroerte te voorkomen. Hij of zij zal je helpen je levensstijl aan te passen. Wat er precies moet veranderen, hangt af van de oorzaak van de TIA en van je persoonlijke risicofactoren.
Ook andere behandelingen zijn mogelijk:
- medicatie om nieuwe bloedklonters te voorkomen:
- Soms start je arts al met aspirine, als dat voor jou veilig is.
- Daarna bekijkt de specialist welke medicatie het best past bij de oorzaak van je TIA. Sommige mensen krijgen een middel zoals aspirine. Anderen krijgen bloedverdunnende medicatie, bijvoorbeeld als de TIA te maken heeft met een hartritmestoornis, zoals voorkamerfibrillatie.
- medicatie om je onderliggende risico’s te behandelen:
- Je arts kan medicijnen geven om je bloeddruk of cholesterol te verlagen.
- Heb je diabetes of een hartritmestoornis? Dan krijg je daar medicatie voor.
- een operatie: soms is een operatie nodig, als een halsslagader sterk vernauwd is.
Meer weten?
- Thuisarts.nl: Beroerte
- De Hartstichting: TIA
- De Hersenstichting: Beroerte (CVA)
- Gebruik je medicijnen? Zoek eenvoudig betrouwbare informatie op FarmaInfo.