Een boswandeling in je eentje kan helpen tegen eenzaamheid

Waar komt dit nieuws vandaan?

Eenzaamheid is een belangrijk probleem in België. Volgens Statbel voelde in 2024 ongeveer 7 tot 10 op de 100 Belgen zich vaak of altijd eenzaam. Als je je lange tijd eenzaam voelt, kan dat wegen op je mentale en lichamelijke gezondheid. Het verhoogt je risico op depressie, dementie en vroegtijdig overlijden.

Met die vaststelling in het achterhoofd onderzocht een Noorse studie of activiteiten aan het Mjøsa-meer, het grootste meer van Noorwegen, eenzaamheid kunnen verminderen.

• De onderzoekers gebruikten een vragenlijst bij 2.544 inwoners uit de regio.
• Ze bekeken welke elementen mogelijk verklaren waarom mensen die vaker naar het meer gaan, zich minder eenzaam voelen.

Bron

(1) Schachtschabel, S. ‘Natuur en gras kunnen eenzaamheid verhelpen, aldus onderzoek.’ Quest. 22 april 2026.

Hoe moet je dit nieuws interpreteren?

Wat zegt de studie echt?

De Noorse studie toont niet simpelweg: hoe meer natuur, hoe minder eenzaamheid (2). Mensen die activiteiten deden bij het Mjøsa-meer voelden zich minder eenzaam, maar vooral wanneer ze zich verbonden voelden met de natuur en een band hadden met die plek.

Met zo’n band bedoelen de onderzoekers dat een plek vertrouwd voelt of voor iemand betekenis krijgt. Denk aan een park, bos of meer waar je graag komt en waar je je op je gemak voelt. Het gaat dus niet alleen om buiten zijn.
Iemand die snel gaat sporten langs het meer zonder de omgeving echt op te merken, ervaart mogelijk minder voordeel dan iemand die bewust tijd neemt voor de plek zelf.

De studie vond ook dat eenzame mensen de natuur vaker opzoeken om zich opnieuw verbonden te voelen. We weten dus niet zeker wat eerst komt: voelen mensen zich minder eenzaam door de natuur, of zoeken mensen die zich eenzaam voelen vaker de natuur op?

Alleen de natuur ingaan kan helpen

Je hoeft niet altijd met anderen naar buiten te gaan om iets aan de natuur te hebben. Wie alleen in de natuur is, kan soms net een sterkere band opbouwen met de omgeving dan wie er in groep op uittrekt. De Noorse studie merkte dat de verbondenheid met de natuur en gehechtheid aan de plaats zelfs sterker werden wanneer de deelnemers activiteiten alleen deden.

Programma’s die vooral inzetten op mensen samenbrengen in de natuur, hielpen niet altijd tegen eenzaamheid. Dat betekent niet dat sociaal contact niet belangrijk is. Maar natuur kan ook op een andere manier helpen: door rust, herkenning en een gevoel van verbondenheid met een plek.

Bredere studies tonen dat tijd in de natuur goed kan zijn voor stemming, slaap, bloeddruk en concentratie. Hoe sterk dat effect is, verschilt van studie tot studie (3).

Natuur en eenzaamheid: wat weten we al?

Een overzicht van 22 studies wijst in dezelfde richting, maar het bewijs is nog niet sterk genoeg om harde conclusies te trekken (4).

• In veel studies leek natuur samen te hangen met minder eenzaamheid (bij 6 tot 7 op de 10 deelnemers), maar vaak was dat verband onzeker.
• Dat komt onder meer doordat veel studies maar op 1 moment maten. Daardoor blijft het moeilijk om oorzaak en gevolg uit elkaar te halen.

De onderzoekers onderscheidden ook verschillende vormen van eenzaamheid.

• Sommige mensen missen vooral sociale contacten.
• Andere mensen missen een hechte band of een gevoel van betekenis.

We weten nog niet goed welk soort natuur voor wie nu het meest helpt. Ook belangrijk: niet iedereen raakt even makkelijk in het groen. Denk bijvoorbeeld aan ouderen, mensen met een beperking, mensen zonder auto of mensen die zich onveilig voelen in hun buurt.

Shinrin-yoku: bosbaden in Japan

In Japan bestaat al langer de gewoonte van shinrin-yoku of ‘bosbaden’: rustig en bewust aanwezig zijn in een bos. Studies uit Japan en China suggereren dat dat stress kan verminderen en de stemming kan verbeteren. Al is het bewijs daarvoor niet sterk voor effecten op korte termijn (5).

Of die voordelen ook opgaan voor ons, is nog niet onderzocht. De gedachte ligt wel in lijn met de nieuwe Noorse studie: natuur lijkt vooral te helpen wanneer mensen er aandachtig aanwezig zijn en zich verbonden voelen met de omgeving.

Hoeveel tijd in de natuur is genoeg om je beter te voelen?

Uit een grote Britse studie bij bijna 20.000 mensen blijkt dat ongeveer 2 uur per week in de natuur samenhangt met betere gezondheid en meer welzijn (6).

• Dat kan bijvoorbeeld 4 keer een halfuur wandelen zijn, of 1 langere uitstap.
• Wie minder dan 2 uur per week buiten was, merkte in de studie geen duidelijk verschil met mensen die helemaal niet in de natuur kwamen.

Voor algemene gezondheid en welzijn lijkt 2 uur per week dus een haalbaar richtpunt. Maar hoe je die tijd in de natuur ervaart, lijkt daarbij wel belangrijker dan hoelang je objectief aanwezig bent in de natuur (7). Aanwezig zijn in het groen is dus niet genoeg: bewust aanwezig zijn maakt het verschil.

Wat gebeurt er in je hersenen als je in de natuur bent?

Uit een literatuuronderzoek dat 108 hersenscan-studies samenvatte, komen 3 mogelijke veranderingen naar voren (8):

• De hersengebieden die te maken hebben met stress worden minder actief.
• De hersenen komen in de natuur in een meer ontspannen toestand (vergelijkbaar met wat we zien bij meditatie).
• Mensen die lange tijd in een groene omgeving wonen, hebben mogelijk gemiddeld iets meer hersenvolume en een betere geheugenwerking. Dat verband lijkt het duidelijkst bij kinderen.

Dit soort studies tonen vooral verbanden en mogelijke verklaringen. Ze bewijzen niet dat natuur rechtstreeks eenzaamheid oplost. Echte natuur lijkt wel sterker te werken dan foto’s of virtual reality. Het gaat trouwens niet alleen maar over beeld: zoals we eerder schreven, kunnen ook natuurgeluiden, zoals vogels of ruisende bladeren, mogelijk een positief effect hebben op stress en gezondheid.

Conclusie

De natuur is geen wondermiddel tegen eenzaamheid. Maar regelmatig naar een park, bos, meer of andere groene plek gaan, kan wel helpen om je rustiger en meer verbonden te voelen. Er alleen in de natuur op uittrekken kan mogelijk helpen om eenzaamheid te verzachten. Maar de Noorse studie vindt enkel een verband, en dat bewijst niets. Het gaat ook niet alleen maar over het aanwezig zijn in de natuur op zich. Vooral de band met de natuur en met een vertrouwde plek lijkt belangrijk. Ongeveer 2 uur per week in de natuur doorbrengen lijkt een positief effect te hebben.

Referenties

• (2) Hoff SC, Lovoll HS. Activities in natural environments as remedy to loneliness: The role of connectedness to nature and place attachment. Health Place 2026;98:103617.
• (3) Jimenez MP, DeVille NV, Elliott EG, et al. Associations between nature exposure and health: a review of the evidence. Int J Environ Res Public Health 2021;18(9):4790.
• (4) Astell-Burt T, Hartig T, Putra IGNE, et al. Green space and loneliness: a systematic review with theoretical and methodological guidance for future research. Sci Total Environ 2022;847:157521.
• (5) Hansen MM, Jones R, Tocchini K. Shinrin-yoku (forest bathing) and nature therapy: a state-of-the-art review. Int J Environ Res Public Health 2017;14(8):851.
• (6) White MP, Alcock I, Grellier J, et al. Spending at least 120 minutes a week in nature is associated with good health and wellbeing. Sci Rep 2019;9(1):7730.
• (7) Bloomfield LSP, Lombardo S, Price M, Ricketts TH, Danforth CM. Perceived and quantified nature exposure in relation to mental health. Health Place 2026;98:103618.
• (8) Baquedano C, Olguí A, Contreras-Huerta LS, Rosas FE, Estarellas M. Your brain on nature: a scoping review of the neuroscience of nature exposure. Neurosci Biobehav Rev 2026;183:106565.