Wat is ebola?
Ebola is een ernstige infectieziekte veroorzaakt door een virus.
- Ebola kan levensbedreigend zijn.
- Het komt vooral voor in Centraal- en West-Afrika.
- Je raakt besmet door contact met besmette dieren of met lichaamsvocht van iemand die ebola heeft.
Hoe wordt ebola overgedragen?
Van dier op mens
Je kan besmet raken door het eten van vlees van een besmet dier of door contact met het lichaamsvocht of weefsel van een besmet dier. Vaak start een uitbraak dus op plaatsen waar mensen het vlees van wilde dieren (bushmeat) eten.
Besmette dieren zijn meestal vleermuizen. Ook apen en andere dieren kunnen drager zijn.
Van mens op mens
Van mens tot mens verspreidt het virus zich via direct contact met lichaamsvocht van een zieke persoon: bloed, ontlasting, speeksel, urine, sperma, vaginaal vocht, borstmelk, braaksel of zweet.
Ook seksueel contact kan dus het virus overdragen. Je kan ook besmet raken als je een wonde hebt en daarmee in contact komt met lichaamsvocht van een zieke persoon.
Hoe zieker je wordt, hoe besmettelijker je bent.
Het virus verspreidt zich niet via de lucht. Hoesten of niezen maakt iemand dus niet besmettelijk.
Hoe vaak en bij wie komt ebola voor?
Ebola komt meestal voor in de vorm van uitbraken, vooral in Centraal- en West-Afrika. Bij zo’n uitbraak kunnen tientallen tot tienduizenden mensen ziek worden.
Voor mensen die niet in of dicht bij een uitbraakgebied verblijven, is de kans op ebola extreem klein. Vooral familie van iemand die ebola heeft en zorgverleners lopen kans om het te krijgen. Als toerist heb je heel weinig kans om ebola te krijgen.
Ebola heeft een zeer hoog sterftecijfer. Hoeveel mensen overlijden, hangt sterk af van het soort ebolavirus, de hygiënische omstandigheden en de beschikbaarheid van goede medische zorg.
Hoe kan je ebola herkennen?
Na besmetting met het virus duurt het 2 tot 21 dagen voor je ziek wordt.
De eerste klachten lijken vaak op griep of andere infectieziektes. Je kan last hebben van:
- hoge koorts
- vermoeidheid of zwak gevoel
- hoofdpijn
- spierpijn en gewrichtspijn
- keelpijn
- misselijkheid
Na enkele dagen kan je deze klachten krijgen:
Bij ernstig zieke mensen werken de lever en nieren soms minder goed. Sommige mensen krijgen bloedingen. Bijvoorbeeld bloedend tandvlees of bloed in de ontlasting.
Hoe stelt je arts ebola vast?
Je arts denkt aan ebola als je klachten hebt én als je mogelijk in contact bent geweest met het virus.
De diagnose wordt bevestigd met een bloedonderzoek. Er bestaan ook snelle testen die buiten het ziekenhuis uitgevoerd kunnen worden.
Wat kan je zelf doen?
- Vermijd reizen naar besmet gebied.
- Je vindt reisadvies op de websites van het Instituut voor Tropische Geneeskunde (Wanda) en van de FOD Buitenlandse Zaken (zie Meer weten?).
- Ben je in besmet gebied? Raak dan geen vleermuizen of andere wilde dieren aan en eet geen vlees van deze dieren.
- Was je handen regelmatig met water en zeep.
- Ben je in besmet gebied geweest? Of heb je contact gehad met iemand met ebola? Vertel dat dan aan je arts.
Wat kan je arts doen?
Als je arts vermoedt dat je ebola hebt, word je meteen geïsoleerd om te voorkomen dat andere mensen besmet raken.
Behandeling
Er bestaat geen behandeling die ebola altijd kan genezen. Daarom richt de behandeling zich vooral op het ondersteunen van je lichaam. Je krijgt bijvoorbeeld extra vocht tegen uitdroging en medicijnen tegen pijn, koorts, misselijkheid of andere klachten. Als je organen minder goed werken, kan intensieve zorg nodig zijn.
Voor sommige types van het ebolavirus bestaan er virusremmers. Die helpen het virus bestrijden.
Preventie
Er bestaan vaccins tegen ebola. Die worden gebruikt bij uitbraken en om mensen met een hoog risico op besmetting te beschermen. Voor reizigers bestaat er op dit moment geen vaccin.
| Wist je dat? De huidige vaccins werken niet tegen alle varianten van het virus. Voor sommige uitbraken, zoals die in de Democratische Republiek Congo en Oeganda (Bundibugyo-virus), bestaat nog geen goedgekeurd vaccin. Onderzoekers testen wel nieuwe vaccins voor gebruik tijdens noodsituaties. |
Meer weten?
Info voor reizigers
- Wanda: gezondheidsadvies voor reizigers
- FOD Buitenlandse Zaken: Reisadviezen
- Wereldgezondheidsorganisatie (WHO): actuele info over uitbraken