gezondheid en wetenschap

Verstopte neus

Wat is het?

De neus zorgt ervoor dat de ingeademde lucht wordt verwarmd, bevochtigt en gefilterd. Zo beschermt de neus ook zichzelf tegen het uitdrogend effect van de luchtstroom. Bij een verstopte neus slaag je er niet in om via de neus voldoende lucht in te ademen. Je gaat dan meer door de mond ademen, waardoor je een droge mond krijgt. Dat kan je hinderen om in slaap te vallen of om door te slapen. Ontstekingen, infecties en mechanische oorzaken kunnen aan de basis liggen.

Hoe kun je het herkennen?

Ontstekingen van het neusslijmvlies
Ontstekingen van het neusslijmvlies kunnen allergisch of niet-allergisch van aard zijn. Hoofdsymptoom is verstopping van de neus door opzwellen van het neusslijmvlies en slijmproductie.
Allergische neusslijmvliesontsteking is een frequent voorkomende klacht (10-15%). De klachten (niezen, dikwijls meerdere keren na elkaar, waterige neusloop, jeukende of waterige ogen) bestaan sinds lange tijd of keren herhaaldelijk terug. Heb je vooral klachten bij zonnig droog weer en alleen in het gras- of boompollenseizoen, dan ben je waarschijnlijk allergisch voor graspollen of boompollen (hooikoorts). Soms zijn de klachten niet duidelijk seizoensgebonden, maar kunnen ze uitgelokt worden door stofzuigen of bedden opmaken (huisstofallergie) of na contact met dieren. Patiënten met dergelijke klachten hebben vaker last van astma.
Bij niet-allergische neusslijmvliesontsteking heb je eveneens last van neusverstopping en slijm, maar zijn er meestal geen oogklachten. Vaak zijn de sinussen wat ontstoken en heb je last van pijn en een drukgevoel ter hoogte van de kaken. Ook de reukzin kan verminderd zijn.
Klachten kunnen ook uitgelokt worden door een te sterke reactie op prikkels zoals bepaalde geuren, stof, sigarettenrook of temperatuursverandering. In dat geval spreken we van hyperreactiviteit.
Ten slotte kan een verstopte neus het gevolg zijn van (langdurig) gebruik van neussprays, ontstekingsremmers of aspirine. We spreken dan van medicamenteuze neusslijmvliesontsteking.

Infecties
In dit geval is de oorzaak van de neusverstopping een besmetting van het slijmvlies met een virus of bacterie.
Bij een gewone verkoudheid kun je naast een verstopte neus ook last hebben van neusloop, lichte temperatuurstijging, hoesten, keelpijn, hoofdpijn en onwelzijn. Na een week ben je doorgaans weer de oude.
Maar soms zijn ook de sinussen ontstoken (sinusitis), met als symptomen waterig of etterig slijm in neus en keel, drukkend of pijnlijk gevoel ter hoogte van de getroffen sinus (voorhoofd of bovenkaak), die toeneemt bij vooroverbuigen, en soms algemeen ziektegevoel met koorts.
Deze aandoeningen kunnen chronisch worden. Soms zijn er afwijkingen van het slijmvlies (bv. ten gevolge van roken of bestraling) en ben je daardoor gevoeliger voor infecties.

Mechanische obstructie
In dit geval is de neus verstopt omdat er iets in de weg zit. Dat kunnen neuspoliepen, vergrote neusamandelen, afwijkingen van de neus, tumoren of een vreemd voorwerp zijn. Neuspoliepen zijn goedaardige zwellingen van het neusslijmvlies. Ze ontstaan meestal aan beide kanten. Het belangrijkste kenmerk is mondademhaling, en dus dikwijls zwaar snurken. Poliepen komen vaker voor bij mannen en mensen met astma (5% van de 60-plussers).
Eenzijdige neusobstructies zien we vaak bij afwijkingen van het neustussenschot (aangeboren of veroorzaakt door een trauma), neustumoren (met soms bloederige afscheiding) en een vreemd voorwerp in de neus (vooral bij kinderen of mentaal mindervaliden; gaat gepaard met stinkende, etterige afscheiding).

Hoe stelt je arts de aandoening vast?

Je arts vraagt naar ziekteduur, -verschijnselen en uitlokkende factoren om een idee te krijgen over de mogelijke oorzaken. Onderzoek van de neus met behulp van een neusspeculum is vooral nuttig bij ouderen, in geval van eenzijdige klachten of onvoldoende resultaat na behandeling. Een biopsie kan zinvol zijn, bv. bij éénzijdige neuspoliepen, om zeker te zijn dat de aandoening goedaardig is. Bloedonderzoek of huidpriktests kunnen worden aangewend bij vermoeden van allergische neusslijmvliesontsteking. Sinusitis wordt bevestigd met beeldvorming (Rx of CT).

Wat kun je zelf doen?

Vermijd, bij een allergische neusslijmvliesontsteking, de uitlokkende prikkels. Dit betekent vooral een goed onderhoud van de woning bij huisstofmijtallergie: stofvrij maken van de slaapkamer, de vloer dagelijks reinigen met een natte dweil. Vermijd kleerkasten, dozen, valiezen, kaders, foto’s e.d. in de slaapkamer. Gebruik ook synthetische of half-synthetische (bv. half-katoen) gordijnen en beddengoed. Zet de ramen overdag open, maar sluit ze ’s nachts. Neem geen huisdieren waarvoor je allergisch bent. Bij pollenallergie kun je het oorzakelijke allergeen niet echt vermijden. Nochtans kun je de blootstelling beperken door bv. rekening te houden met de weersomstandigheden en een zonnebril te dragen.

Wat kan je arts doen?

De behandeling hangt af van de oorzaak. De arts kan anti-allergische geneesmiddelen of neussprays met cortisone voorschrijven om de klachten te verminderen. Soms kan desensibilisatie helpen. Hierbij injecteert men een toenemende hoeveelheid van het allergeen (de stof waarvoor je allergisch bent) onder huid. Zo kun je geleidelijk van je allergie afkomen.
Bij een infectie zijn slechts zelden antibiotica nodig. Ze worden vooral voorgeschreven bij sinusitis veroorzaakt door bacteriën.
Met een ingreep kunnen een afwijkend neustussenschot, neuspoliepen of vergrote amandelen gecorrigeerd worden.

Meer weten?

https://www.cm.be/skoebidoe/site/gezondheid/verstopte-neus.jsp
http://www.neus-keel-oor.be/nl/nko/neus/aandoeningen/
www.allesoverallergie.nl

Bronnen

www.ebmpracticenet.be
http://www.allesoverallergie.nl
www.domusmedica.be

verschenen op 04/08/2016

Bedankt voor je feedback!

Nieuwsbrief

Vul je emailadres in om onze nieuwsbrief te ontvangen.

icoontje van envelop bij invulvelden voor nieuwsbrief