gezondheid en wetenschap

Plots afsluiten van de kransslagaders en hartinfarct

Wat is het?

Door erfelijke factoren of door een ongezonde levensstijl kan het vetgehalte in het bloed stijgen. Omdat dit vet niet kan oplossen, zal het blijven kleven aan de binnenzijde van bloedvaten, die zo langzaam maar zeker dichtslibben. Dit wordt ook wel aderverkalking genoemd, maar eigenlijk is het correcter om over slagadervervetting te spreken. Pas na tientallen jaren verkalken de vetdepots.
De kransslagaders zijn de bloedvaten die de hartspier van zuurstof voorzien. Wanneer een vetophoping zich ineens losscheurt, kan een kransslagader plots geheel of gedeeltelijk worden afgesloten. Dan krijgt het deel van het hartspierweefsel dat bevloeid werd door de afgesloten kransslagader, geen zuurstofrijk bloed meer en sterft het af. Dit noemt men een hartinfarct of hartaanval.
Je levensstijl kan je persoonlijk risico op een hart- of vaatziekte sterk beïnvloeden. De voornaamste risicofactoren zijn roken (risico op hartaanval x 3), overgewicht, stress, te weinig beweging, verhoogd cholesterolgehalte, verhoogde bloeddruk (risico x 2) en diabetes (risico x 2,5). Erfelijkheid, leeftijd en (voor vrouwen) de periode na de menopauze zijn niet-beïnvloedbare risicofactoren.

Hoe vaak komt het voor?

Hart- en vaatziekten, in het bijzonder hartinfarcten, zijn de belangrijkste doodsoorzaak in België. Jaarlijks krijgen ongeveer 15 000 Belgen een hartaanval. Iets minder dan de helft overleeft dit niet. Een hartaanval treft niet alleen oudere mensen; op het ogenblik van hun eerste hartaanval is een kwart van de mannen jonger dan 55 jaar.

Hoe kun je het herkennen?

In de periode voorafgaand aan een infarct treedt meestal al enige tijd hartkramp op: dat is een pijnlijk, beklemmend gevoel op de borst, vooral tijdens een inspanning. In rust verbeteren de klachten. De pijnaanvallen worden steeds frequenter, tot tweemaal per uur of meer. Bij een hartinfarct ontstaat plots een pijnlijk, beklemmend, soms bandvormig gevoel op de borst, meestal achter het borstbeen, dat minstens 20 minuten duurt. Bij mannen straalt de pijn vaak uit naar de (linker)arm, soms ook naar de schouders, hals, kaak, rug of bovenbuik. Bij vrouwen zijn de symptomen van een infarct minder typisch. Dat gevoel verdwijnt niet in rust en wordt niet beïnvloed door inademen of veranderen van houding. Je kunt daarnaast misselijk zijn, overmatig zweten, klappertanden, kortademig of duizelig zijn. Soms zijn deze klachten zo beangstigend dat ze een paniekaanval uitlokken. Een hartaanval treedt vaak vroeg in de ochtend op.

Hoe stelt je arts de aandoening vast?

Naast een goede bevraging (klachten? risicofactoren?) en klinisch onderzoek zijn een ECG (elektrocardiogram) en een bloedonderzoek nodig om de diagnose te bevestigen.

Wat kun je zelf doen?

Draag zorg voor een actieve en gezonde levensstijl. Eet gezond en let op je gewicht. Ruil verzadigde vetten (bvb. boter) in voor onverzadigde vetten (bvb. olijfolie). Gebruik maximaal 6 gram zout per dag (gemiddeld verbruik in België is 10 gram per persoon per dag). Beperk alcohol en stop met roken. Beweeg minstens 30 minuten per dag. Wees op de hoogte van hart- en vaatziekten in je familie en informeer je arts hierover.
De klachten van een hartaanval worden door de patiënt zelf vaak niet herkend (men denkt aan maagpijn) of onderschat (de pijn valt best mee). Daardoor komt medische hulp dikwijls te laat en sterft de patiënt nog voor hij in het ziekenhuis aankomt. De boodschap is duidelijk: bel je arts en zo nodig het noodnummer 112 bij vermoeden van een hartaanval.

Wat kan je arts doen?

Snelle medische zorg is essentieel om een zo groot mogelijk gedeelte van de hartspier levensvatbaar te houden en om levensbedreigende complicaties zoals hartritmestoornissen te voorkomen of te behandelen. Is de huisarts eerst ter plaatse, dan zal hij een ECG (hartfilm) maken om de diagnose te bevestigen, en in afwachting van de MUG een bloedverdunner geven.
De behandelingsopties in het ziekenhuis zijn afhankelijk van onder meer de tijd die verstreken is sinds het begin van het infarct. Soms kan een geneesmiddel de bloedprop helpen oplossen. Dit is alleen mogelijk binnen de 2 uur na het begin van de symptomen. Er is ook een verhoogd bloedingsrisico.
De slagader wordt soms mechanisch vrijgemaakt door er een ballonnetje in te brengen en op te blazen. Zo zet de vernauwde kransslagader zich uit. Als dat niet kan, zal men snel een stent plaatsen of een overbrugging (bypass). Nadien start men onder multidiscipinaire begeleiding met inspanningsrevalidatie en stuurt men (al dan niet met medicatie) de leefstijlfactoren bij die geleid hebben tot het eerste hartinfarct. Deze medicatie omvat bloedverdunners (bvb. acetylsalicylzuur, clopidogrel), een cholesterolverlagend middel (statine), een bètablokker (bvb. metoprolol) en eventueel een ACE-inhibitor.

Bronnen

www.ebmpracticenet.be
https://liguecardioliga.be/?lang=nl
https://www.hartstichting.nl/hartziekten/hartinfarct

verschenen op 05/05/2016

Bedankt voor je feedback!

Nieuwsbrief

Vul je emailadres in om onze nieuwsbrief te ontvangen.

icoontje van envelop bij invulvelden voor nieuwsbrief