gezondheid en wetenschap

Chronische inflammatoire darmziekten

Wat is het?

Chronische inflammatoire darmziekten zijn aandoeningen die worden gekenmerkt door langdurige ontstekingen van de darmen. De precieze oorzaak is niet gekend. Vermoedelijk zorgen een aantal factoren ervoor dat het eigen immuunsysteem overdreven reageert en ontstekingen geeft. Deze komen het vaakst voor ter hoogte van de darmen, maar doen zich ook op andere plaatsen voor zoals gewrichten, huid, ogen, lever enzovoort. De ziekte van Crohn en colitis ulcerosa zijn de twee belangrijkste vormen van deze chronische darmziekten. Het prikkelbaredarmsyndroom (ook ‘spastisch colon’ genoemd) valt hier niet onder.

Hoe vaak komt het voor?

Elk jaar krijgen 8 op de 100 000 mensen colitis ulcerosa. In totaal hebben 200 op de 100 000 mensen deze ziekte.
Elk jaar krijgen 5 à 6 op de 100 000 mensen de ziekte van Crohn. In totaal hebben 70 à 100 op de 100 000 mensen deze ziekte.

Hoe kun je het herkennen?

Chronische inflammatoire darmziekten kunnen de oorzaak zijn van chronische bloederige diarree, vermoeidheid, frequente episodes van buikpijn en/of gewichtsverlies. Colitis ulcerosa treft alleen de dikke darm (het colon). De ziekte van Crohn kan het volledige maag-darmstelsel aantasten.

Hoe stelt je arts de aandoening vast?

Je huisarts begint doorgaans met je grondig te bevragen. Vaak zal hij daarna ook al een bloedonderzoek uitvoeren. Indien je huisarts vermoedt dat je een inflammatoire darmziekte hebt, zal hij je verwijzen naar een maag-darmspecialist. Deze zal een coloscopie doen: hierbij schuift men een flexibele buis via de aars in de darm en onderzoekt men met een camera de volledige dikke darm en het uiteinde van de dunne darm. Vervolgens neemt men kleine stukjes weg om deze microscopisch te onderzoeken. Bij vermoeden van de ziekte van Crohn gebeurt soms aanvullend een radiografie met contraststof of een CT- of MRI-scan om zekerheid te hebben over de diagnose.

Wat kun je zelf doen?

Door de chronische ontstekingen nemen de darmen vaak minder goed voedsel op. Een evenwichtige voeding is belangrijk om tekorten te vermijden. Vezelrijke voeding wordt aanbevolen. Dit gaat natuurlijk makkelijker tijdens de episodes van acute diarree.
Sommige mensen met de ziekte van Crohn kunnen niet goed melk verteren (ze zijn lactose-intolerant). In dat geval kan een calciumsupplement nuttig zijn. Een correct gebruik van medicatie en zelf regelmatig op controle gaan geven minder complicaties. Stoppen met roken is, naast de gebruikelijke gezondheidsvoordelen, ook bewezen werkzaam om een nieuwe opstoot van de ziekte van Crohn te voorkomen.

Wat kan je arts doen?

Je arts kan medicatie voorschrijven die de overdreven immuunreactie onderdrukt. Dit kunnen tabletten zijn, maar ook suppo’s of klysma’s (darmspoelingen) voor anaal gebruik. Veelgebruikte producten zijn:
- corticosteroïden, vooral in de eerste fase om de klachten onder controle te krijgen of bij opstoten;
- sulfasalazine, olfasalazine en mesalazine om herval te voorkomen. Deze medicatie moet dagelijks genomen worden;
- immunosuppressiva bij meer ernstige vormen van de ziekte die niet reageren op de hierboven vermelde medicatie (azathioprine, cyclosporine, zelden methotrexaat);
- de nieuwste en ook duurste biologische geneesmiddelen (infliximab, adalimumab), die slechts worden ingezet als de andere medicatie onvoldoende helpt;
- antibiotica zoals metronidazol en ciprofloxacine om bijkomende infecties te behandelen.
Wanneer de medicatie onvoldoende helpt, moet men soms overgaan tot een chirurgische ingreep. Opties zijn het zieke stuk darm verwijderen, dichtgegroeide stukken opnieuw openmaken, fistels verwijderen enzovoort. Fistels zijn abnormale verbindingen tussen de darm en andere organen of de huid.
Je arts zal je regelmatig willen terugzien tot de ziekte onder controle is, en daarna ook nog om je op te volgen. Hij zal dan opnieuw een bloedonderzoek doen en indien nodig een coloscopie. Dit is belangrijk omdat er bij inflammatoire darmziekten een verhoogd risico is op darmkanker. Bij complicaties worden vaak ook andere specialisten ingeschakeld (dermatoloog, endocrinoloog, gynaecoloog,…).

Bronnen

www.ebmpracticenet.be
www.bcfi.be
www.ccv-vzw.be

Gerelateerde richtlijnen

verschenen op 29/11/2013

Bedankt voor je feedback!

Ook interessant

Nieuwsbrief

Vul je emailadres in om onze nieuwsbrief te ontvangen.

icoontje van envelop bij invulvelden voor nieuwsbrief